Đó là biệt danh mà người Nhật đặt cho vị Thủ tướng mới của mình, ông Yukio Hatoyama, người đã trở thành một trong những tâm điểm thu hút sự chú ý trong cuộc gặp thượng đỉnh của nhóm G-200 tại thành phố Pittsburgh, thành phố lớn thứ hai của bang Pennsylvania, Mỹ.
Và bất chấp một số thế lực không thiện chí cho rằng "đại cử tri" trong cuộc bầu cử vừa qua ở Nhật Bản là cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới khiến người Nhật thêm khao khát sự thay đổi và thế mạnh của người chiến thắng chẳng qua chỉ là những thủ pháp dân tuý, nhưng không ai có thể phủ nhận được một điều: ông Yukio Hatoyama vẫn là một biểu tượng mới trong giai đoạn phát triển mới ở Nhật Bản.
Con nhà tông…
Tân Thủ tướng Nhật Bản xuất thân trong một dòng họ lừng lẫy, giàu truyền thống cả về sức mạnh chính trị lẫn tiềm năng công nghiệp. Gia tộc Hatoyama có ảnh hưởng lớn ở xứ sở hoa anh đào tương đương như ảnh hưởng của dòng họ Kennedy ở Mỹ.
Cụ nội của tân Thủ tướng Nhật, Kazuo Hatoyama (1856-1911) từng là nghị sĩ và có một thời gian giữ chức Chủ tịch Hạ viện. Vợ của cụ, Haruko Hatoyama (1863-1938) là người sáng lập ra Trường Đại học Tổng hợp nữ Kyoritsu ở Tokyo.
Ông nội của tân Thủ tướng Nhật, Inchiro Hatoyama (1883-1959), đã là một chính trị gia được biết tới rộng rãi cả ở nước ngoài. Chính ông Inchiro Hatoyama là người đã ký tuyên bố chung lịch sử đặt ra nền móng giải quyết các tranh chấp lãnh thổ giữa Tokyo với Moskva, cho tới hôm nay vẫn còn hiệu lực.
Khi đó, những người chống lại tuyên bố đó ở Nhật Bản khá đông: họ thậm chí còn đòi ông Inchiro Hatoyama phải từ chức vì cái gọi là quá nhân nhượng người Nga và mặc dù đang ốm nặng vẫn sang Moskva để thương thuyết. Theo hồi ký của các cố vấn cho lãnh tụ Liên Xô hồi đó là ông Nikita Khrusov, ở Moskva, ông Inchiro Hatoyama, phải di chuyển bằng xe lăn. Nguyên tắc mà ông Inchiro Hatoyama cùng xây dựng với lãnh tụ Xôviết Khrusov về quần đảo Kuryl (chúng tôi sẽ trả lại hai hòn đảo, còn về những hòn đảo khác thì sẽ tính sau!) cho tới hôm nay vẫn chưa bị loại bỏ khỏi ván cờ chính trị song phương.
Cũng chính ông Inchiro Hatoyama là người sáng lập ra đảng Dân chủ và đảng Tự do ở Nhật Bản. Một điều trớ trêu là, chính đảng liên hợp của hai đảng này năm 1965 là đảng Dân chủ - Tự do (LDP) lại vừa bị cháu nội của ông Inchiro Hatoyama, với tư cách thủ lĩnh DPJ đánh bại trong cuộc bầu cử vừa qua.
Khi người ông lừng lẫy danh tiếng qua đời, cậu cháu nội mới 11 tuổi. Mặc dù rất kính trọng ông nội nhưng cậu bé Yukio đã dứt khoát không chịu nối nghiệp nhà vì cảm thấy chính trị là một công việc quá tẻ nhạt (!). Cha cậu, một nhà ngoại giao cũng rất nổi tiếng, có giai đoạn từng là Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản, bảo mãi mà con trai ông không nghe theo nên cuối cùng đã bỏ mặc cho cậu làm những gì cậu thích. Về bản tính, cậu bé Yukio suy nghĩ giản đơn, không khôn khéo hay láu lỉnh, những phẩm chất rất cần thiết để thành công trên chính trường.
Niềm hy vọng của cha mẹ vị Thủ tướng tương lai đã dồn vào cậu con trai thứ hai, Kunio, ngay từ bé đã mơ ước lập nên một sự nghiệp lẫy lừng như ông nội Inchiro. Của đáng tội, lớn lên, em trai của tân Thủ tướng Nhật cũng làm được không ít việc - ông này đã trở thành một trong những chính trị gia "có máu mặt" của LDP, chính đảng đã bị anh trai của ông làm cho "bật bãi". Ông Kunio Hatoyama đã có mặt trong không chỉ một nội các và chức Bộ trưởng cuối cùng mà ông giữ là về nội vụ và truyền thông trong thành phần chính phủ do ông Taro Aso làm Thủ tướng.
Khác với em trai mình, ông Yukio Hatoyama từ nhỏ đã bộc lộ năng khiếu về kỹ thuật. Người nhà cho rằng, ông giống mẹ và sẽ đi theo con đường như một người ông lừng lẫy khác, Shajiro Ishibashi, người sáng lập ra đế chế công nghiệp Bridgestone (họ của cụ này dịch ra tiếng Anh có nghĩa là stone bridge - "Cầu đá") năm 1931. Trong những năm 60 của thế kỷ trước, tập đoàn này đã trở thành không chỉ là một trong những nhà sản xuất xe đạp lớn nhất nước mà còn mua cả một hãng sản xuất xe hơi, mỗi tháng cho xuất xưởng hơn 5 nghìn xe du lịch và xe tải. Hiện nay Bridgestone là nhà sản xuất lốp ôtô lớn nhất thế giới…
Được chồng được vợ
Vị Thủ tướng tương lai thời trẻ đã định theo đuổi sự nghiệp khoa học: ông sang Harvard lấy bằng kỹ sư rồi bảo vệ luận án tiến sĩ ở Stanford năm 1976. Cũng tại Mỹ, ông đã gặp người vợ tương lai của mình. Khi ấy, bà Miyuki, cựu diễn viên của nhóm kịch nữ Takarazuka, sau khi rời bỏ sân khấu đã quyết định dấn thân vào cuộc chinh phục nước Mỹ.
Tại đó, công việc đầu tiên của đệ nhất phu nhân tương lai là làm hầu bàn trong một nhà hàng Nhật tại San Francisco. Và trong nhà hàng đó, bà đã làm quen được với một nam sinh viên đồng hương, ít nói. Chàng trai trẻ Yukio phải lòng mỹ nhân đồng hương ngay lập tức và ngày một say đắm hơn, mặc dù nàng hơn chàng tới 5 tuổi và khi ấy, đang… có chồng!
Tình cảm say đắm đó, như phóng viên của tờ Itogi (Nga) nhận xét, có lẽ đến hôm nay vẫn còn nồng thắm trong lòng cặp vợ chồng này. Khác với truyền thống của các chính trị gia người Nhật là ít nói về "một nửa bên kia" của mình, ông Yukio Hatoyama ra ngoài xã hội cũng vẫn gọi vợ mình là "mặt trời của tôi" và luôn miệng nhắc đi nhắc lại rằng chỉ có mình bà mới mang lại cho ông thêm sức mạnh.
Nói một cách công bằng, bà Miyuki có rất nhiều tài: bà biên soạn và xuất bản các cuốn sách dạy nấu ăn, tham gia các chương trình talk-show trên truyền hình, tư vấn về mốt và thiết kế mẫu, tự mình làm những bộ y phục đặc sắc… Người ta đồn rằng, trang phục của ông tân Thủ tướng là do chính phu nhân của ông lựa chọn và chính bà đã nghĩ cho ông kiểu tóc có chút bồng bềnh hiện nay.
Điều quan trọng nhất là bà đã tặng cho ông một cậu con trai tuyệt vời, Kiichiro. Hiện nay người con trai này đang dạy ở Viện Kinh doanh cao cấp Moskva trực thuộc Trường Đại học Tổng hợp quốc gia Moskva. Là một chuyên gia trong lĩnh vực giao thông, con trai của Thủ tướng Nhật đang nghiên cứu một vấn đề không đơn giản là nạn ùn tắc ở thủ đô Nga.
Cũng theo những tin đồn, bà Miyuki không phải chỉ là một phụ nữ đơn giản mà có những nét cũng hơi kỳ dị. Trong cuốn sách được xuất bản hơn một năm trước "Những chuyện dị thường mà tôi đã gặp", bà khẳng định rằng, bà đã tận mắt thấy những người tới từ hành tinh khác và cùng họ bay lên sao Kim (?!). Theo bà kể, những người từ hành tinh khác đã đưa bà đi cùng vào vũ trụ gần 20 năm trước… Còn ông Thủ tướng nói về vợ mình như sau: "Tôi cảm thấy nhẹ cả lòng đi mỗi khi về tới nhà. Bà ấy như trạm nạp năng lượng cho tôi". Nói một cách ngắn gọn, không chỉ trên chính trường ông Yukio Hatoyama mới gặp may mà cả ở trong nhà, mọi sự của ông cũng đang rất ổn.
Chân dung đời thường của tân Thủ tướng Nhật khá dễ thương. Ông có tầm vóc khá cao đối với người Nhật vẫn hay bị mang tiếng là lùn: ông cao 1,77m. Ông là nghị sĩ giàu nhất ở Nhật dẫu gia sản của ông chỉ ở mức khiêm nhường: 17,5 triệu USD. Tuy nhiên, số tiền này chưa tính đến số cổ phiếu gia đình mà ông Thủ tướng đang sở hữu trong tập đoàn Bridgestone.
Mặc dù con dòng cháu giống như thế nhưng ông Yukio Hatoyama sinh hoạt rất giản dị. Cho tới sát chiến thắng trong cuộc bầu cử vừa qua, ông chỉ có một phòng làm việc rất chật hẹp tại trụ sở của đảng DPJ với những cái tủ chất đầy các áp phích và tài liệu. Con trai của ông cũng có tác phong sinh hoạt xuềnh xoàng như bố…
Tân Thủ tướng Nhật rất có khiếu hài hước, ông hay nói đùa và rất thích cảnh xung quanh bật cười vì những câu chuyện vui. Khi phê phán người khác, ông không bao giờ động tới nhân cách của người đối diện mà chỉ đơn giản chỉ ra những điều mà ông cho là sai lầm trong quan điểm hay cách làm việc của họ và đưa ra phương án mà ông cho là hợp lý hơn. Ông thích nhạc cổ điển và những món ăn đơn giản. Tân Thủ tướng Nhật cũng thích chơi tennis, môn bóng đá Mỹ và đọc truyện tranh.
Nửa đường đổi hướng
Không ai rõ vào thời điểm nào thì chàng kỹ sư Nhật Yukio Hatoyama lại quyết định chuyển hướng đi làm chính trị. Theo lời ông, ngay khi ở Mỹ ông đã nghĩ tới tình trạng của nền chính trị Nhật: "Có lẽ gien của cha ông đã tác động đến việc này". Một số người thiếu thiện chí thì lại cho rằng, không phải gien mà chính người mẹ đã là nhân tố quyết định khiến ông Yukio Hatoyama trở thành chính khách: dư luận đồn rằng, bà thường xuyên khích lệ các con mình đi làm chính trị và tung ra những khoản khá lớn từ gia tài kếch sù của mình để giúp họ…
Dù bởi lý do gì thì năm 1986, giảng viên Trường Đại học Tổng hợp Tokyo, Yukio Hatoyama, cũng đã trở thành đại biểu của LDP từ tỉnh Hokkaido. Và năm 1993, ông đã cùng một vài chính trị gia trẻ và giàu triển vọng từ bỏ đảng cánh hữu này và lập ra đảng của riêng mình Sakigake. Tiền để làm việc này do mẹ của ông cung cấp.
Vì sao ông Yukio Hatoyama lại từ bỏ chính đảng LDP mà ông nội của ông đã lập nên? Theo một số nhà quan sát, ôngYukio Hatoyama về lớp chính trị gia giàu ảo tưởng, thích mọi sự tuyệt đối và luôn mơ ước phá bỏ tình trạng trì trệ trong giới công chức Nhật mà nòng cốt là LDP.
Một số người khác lại cho rằng, LDP, cũng như nhiều tập đoàn công nghiệp ở Nhật Bản, tuân thủ nghiêm ngặt lệ "sống lâu lên lão làng", trong khi một số chính trị gia trẻ cũng như ông Yukio Hatoyama, lại muốn phát triển nhanh hơn các thủ tục ở LDP cho phép. Và, như thực tế cho thấy, cách suy nghĩ ấy đã mang lại kết quả nhỡn tiền, mặc dầu trước mắt, với cương vị Thủ tướng, ông Yukio Hatoyama sẽ phải đối mặt với không ít vấn đề phức tạp để có thể thực hiện được cam kết đưa ra lúc tranh cử là đổi mới toàn diện
Phạm Huy Dũng (ANTG)