Nhà lãnh đạo Kim Jong-Il tuyên bố sẵn sàng đàm phán song phương và đa phương nhưng trong khi đàm phán song phương chắc chắn là hội đàm Triều Tiên - Mỹ, thì đàm phán đa phương là gì - chẳng ai dám chắc. Liệu đây sẽ là đàm phán ba bên giữa Mỹ, Triều Tiên và Trung Quốc; hay bốn bên gồm Triều Tiên, Mỹ, Trung Quốc, Nga... hay là một cơ chế khác, như đàm phán 6 bên theo hình thức mới?
Ảo ảnh
Tuyên bố đàm phán đa phương thực chất không có gì quan trọng, chưa chắc là đàm phán 6 bên như các bên liên quan đang ủng hộ. Nói cách khác, Triều Tiên chưa chắc thay đổi lập trường nên các nước cũng không nên hy vọng gì nhiều.
 |
| Triều Tiên tuyên bố có thể đàm phán đa phương. |
Trưởng phái đoàn đàm phán hạt nhân của Hàn Quốc là ông Wi Sung-lac thừa nhận: “Quá sớm để đoán được ý định thực sự của Triều Tiên”. Dù những động thái gần đây của Bình Nhưỡng có dấu hiệu thay đổi nhưng những động thái này không khác nhiều so với lập trường trước đây của nước này.
Do đó, trong ngắn hạn, chưa có hy vọng đột phá lớn. Mọi chuyện vẫn như trước, mọi người phải đợi đến cuối tháng 10, khi hội đàm song phương Triều - Mỹ được tổ chức. Và kết quả của lần đối thoại đó sẽ có tính chất quyết định đối với quá trình hạt nhân Triều Tiên: bế tắc hoặc sẽ diễn ra hội đàm ba bên, bốn bên, hay 6 bên...
 |
| Hội đàm Mỹ - Triều Tiên mới có tính chất quyết định. Ảnh minh họa. |
Đây là điều đáng buồn nữa cho phương Tây bởi trong đối thoại song phương, Bình Nhưỡng nhiều khả năng sẽ yêu cầu Mỹ thừa nhận họ là một nước sở hữu vũ khí hạt nhân, rỡ ô hạt nhân bảo vệ Hàn Quốc, rút 28.000 quân bán đảo này... những điều Mỹ và đồng minh chắc chắn không chấp nhận. Do đó, đàm phán song phương rất có thể đổ vỡ, kéo theo sự sụp đổ của các vòng đàm phán đa phương.
Tóm lại, việc Bình Nhưỡng tuyên bố sẵn sàng nối lại đàm phán đa phương trong chuyến thăm của Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo có lẽ chỉ là ảo ảnh, đánh lừa những người lạc quan cho rằng, bán đảo Triều Tiên đang hạ nhiệt. Triều Tiên chưa thay đổi, vẫn tin rằng đàm phán 6 bên đã "chết" và chỉ hướng tới đàm phán song phương.
Lời nói đáng giá ngàn vàng
Trong khi tiến trình phi hạt nhân bán đảo Triều Tiên vẫn chưa thoát khỏi mây mù thì Bình Nhưỡng lại gặt hái khá nhiều hoa quả qua tuyên bố đàm phán đa phương của mình. Với tuyên bố lấp lửng về đa phương, Triều Tiên giữ được thể diện bởi đàm phán đa phương cũng có thể là đàm phán 6 bên nên qua tuyên bố đa phương, Bình Nhưỡng vừa tránh đi ngược lại những tuyên bố trước kia của mình rằng, không quay lại đàm phán 6 bên mà vẫn làm nhiều nước hài lòng.
Ngoài việc giữ được thể diện, Triều Tiên còn thu được nhiều lợi ích khác. Với việc tuyên bố sẵn sàng đàm phán đa phương ngay trong chuyến thăm của Thủ tướng Ôn Gia Bảo của Trung Quốc, đồng minh thân cận nhất của Triều Tiên, thì Bình Nhưỡng đã "khéo nịnh" bằng cách đề cao vị thế ngoại giao của Bắc Kinh.
Và tất nhiên, sau động thái "tình cảm" trên, Triều Tiên được Trung Quốc "thưởng" bằng việc ký nhiều hiệp định kinh tế, thương mại, du lịch...Việc này rất quan trọng đối với Bình Nhưỡng bởi với việc đặt mục tiêu trở thành cường quốc vào năm 2012, Bình Nhưỡng không thể đạt đích trên nếu chỉ bảo thủ với nguyên tắc tự lực cánh sinh. Mà trong lúc bị bao vây, cấm vận như thời gian qua, Bình Nhưỡng chỉ có thể phá vây dễ nhất ở chốt Trung Quốc.
| Đây không phải lần đầu Triều Tiên tung chiêu này. Trong quá khứ, Bình Nhưỡng nhiều lần bước ra khỏi bàn đàm phán, thực hiện chuỗi hành động khiêu khích, gia tăng căng thẳng và rồi trở lại bàn đàm phán. Và kết quả là, theo nghị sĩ Kwon Yong-se của Hàn Quốc, Triều Tiên nhận được viện trợ tổng trị giá …2,2 tỷ USD, mà vẫn đàng hoàng thử tên lửa, thử bom hạt nhân... |
 |
| Hàn Quốc đang đề nghị trao đổi lớn. |
Có thể nói, Triều Tiên là bậc thầy về đối ngoại. Trong cuộc chơi với phương Tây, Bình Nhưỡng linh hoạt, lúc rắn, lúc mềm...và luôn là người chủ cuộc chơi. Tiến trình phi hạt nhân hóa đang nằm trong tay họ.