Thủ tướng Ý mất quyền miễn trừ tư pháp (Ảnh: Reuters)
Toà Bảo Hiến cho rằng đạo luật nói trên vi phạm điều 3 của Hiến pháp : “Tất cả mọi người đều bình đẳng trước pháp luật” và điều 138 qui định quyền miễn tố phải được thông qua bằng một đạo luật Hiến pháp (tức là phải thay đổi Hiến pháp) chứ không phải bằng luật hành pháp.
Luật miễn tố này, thực ra, chỉ nhằm “che chắn” riêng cho bản thân thủ tướng Silvio Berlusconi, người đang bị các toà án “réo tên” trong những phiên xử về tham nhũng và hối lộ.
Về pháp lý, quyết định của Toà Bảo Hiến cho phép ba phiên xử hiện nay của toà án Milano và Roma truy tố ông Berlusconi về tham nhũng và hối lộ sẽ được tiếp tục.
Về chính trị, trên nguyên tắc, quyết định của Toà Bảo Hiến sẽ không gây ra một hệ lụy nào đối với chính phủ, vì thủ tướng Berlusconi được Quốc hội bổ nhiệm, mà Quốc hội đã được cử tri bầu lên qua một cuộc bầu cử hoàn toàn có giá trị. Các đảng phái đối lập đã tuyên bố chính thức rằng quyết định của Toà Bảo Hiến về luật miễn tố chỉ có giá trị trong lãnh vực tư pháp, tức là cho phép các cuộc điều tra truy tố ông Berlusconi vẫn được tiếp tục, nhưng hoàn toàn không dính dáng gì đến chính trị.
Nhưng đó là về nguyên tắc. Trên thực tế, quyết định của Toà Bảo Hiến sẽ ảnh hưởng sâu rộng đến sân khấu chính trị Ý. Trước mắt là uy tín của thủ tướng Berlusconi. Vốn đã bị hao mòn trong thời gian qua vì những vụ xì-căn-đan ăn chơi trác tác và những quan hệ với giới gái gọi cao cấp, nay uy tín của ông càng thêm suy sụp, vì những phanh phui trong các phiên xử của toà án. Chẳng thế mà thủ tướng Berlusconi đã có phản ứng rất “mạnh”.
Một mặt, ông vẫn khẳng định là “chó sủa mặc chó, đường ta ta cứ đi”, một khác, ông đã tuyên bố bất cần dư luận và cho rằng dư luận đó đến từ những cơ quan quyền lực Nhà nước. Thậm chí ông còn “tố cáo” tổng thống đã không giữ lời hứa (?), rằng tổng thống sẽ “thuyết phục” Toà Bảo Hiến để bảo vệ đạo luật “che chắn”.
Điều gây ấn tượng nhất trong thái độ của thủ tướng Berlusconi là ông đã phản ứng như thể hôm qua, Toà Bảo Hiến đã “kết án” ông, trong khi đó, về pháp lý, quyết định thu hồi đạo luật miễn tố cũng chỉ có nghĩa là thủ tướng Berlusconi được xếp ngang hàng như mọi công dân bình thường khác trước pháp luật, và ông vẫn hưởng đủ quyền để bảo vệ mình trước công lý.
Nhưng phản ứng thô bạo và nóng nẩy của Berlusconi chỉ càng làm cho công luận thêm nghi ngờ về những quá khứ của ông. Càng nguyền rủa các thẩm phán, ông Berlusconi như thể càng hô to rằng “lạy ông tôi ở bụi này !!!”.
Có điều chắc chắn là trong thời gian tới, một mặt ông Berlusconi sẽ khích động quần chúng cử tri cánh trung-hữu xuống đường biểu tình phản đối các “quan toà cộng sản”, theo cách nói của ông Berlusconi. Một khác, ông sẽ kêu gọi “âm binh”, tức là những lực lượng đồng minh chính phủ, dấy lên một phong trào chống đối Hiến pháp, đồng thời, ông sẽ ra lệnh cho các phương tiện truyền thông trong tay như các kênh truyền hình, các tờ báo thuộc quyền sở hữu của ông đăng tải những xì-căn-đan của những nhân vật chính trị đối lập hay tư pháp không “đi theo lề”.
Trên bình diện công khai, tất cả các đảng phái chính trị đồng minh phe chính phủ, các bộ trưởng, thành viên trong nội các đều đồng thanh lên tiếng chống đối quyết định của Toà Bảo Hiến và ủng hộ thủ tướng Berlusconi. Nhưng rất có thể bên trong, nhiều lực lượng chính trị đồng minh cũng bắt đầu triển khai chiến lược tháo chạy lấy thân vì chẳng ai muốn bị lôi kéo vào bãi lầy của ông Berlusconi.
Toà thánh Vatican hoàn toàn “án binh bất động”. Giới quyền lực kinh tế tài chính của Ý, thông qua hiệp hội doanh nhân, vẫn kêu gọi sự ổn định chính trị. Nhưng đó chỉ là bề nổi của mặt biển, trong khi đó bên dưới là hàng hàng lớp lớp những cơn sóng ngầm, chỉ đợi thời cơ là nổi sóng.
Trong những ngày tới, tình hình chính trị Ý sẽ có nhiều thay đổi không thể dễ dàng đoán trước được.
Đức Tâm. Quan Vinh – Roma (rfi.fr)