Afghanistan, những ngày mai ảm đạm

Chiến lược của NATO và của chính phủ Mỹ, muốn vận động dân chúng Afghanistan để từng bước ổn định tình hình đang là một bài toán hóc búa. Công luận Tây Phương, đặc biệt là ở Mỹ đang hoang mang trước con số binh lính thiệt mạng. Mục tiêu can thiệp vào Afghanistan không còn rõ ràng, minh bạch Afghanistan đang ở thời điểm thử thách.

Bầu cử tổng thống tại đây ngày 20 tháng 8 bị xem là gian lận ở quy mô lớn, khiến khủng hoảng chính trị rất nghiêm trọng đã nổ ra, chưa thể dự báo được lối thoát. Trong khi đó, giao tranh ngày càng ác liệt, nhưng tổng thống Mỹ Obama đang bị áp lực đối nghịch, từ phía công luận không ủng hộ mạnh mẽ việc Hoa Kỳ can thiệp vào Afghanistan, và từ phía quân đội, đang muốn chi viện ít nhất 40 ngàn lính Mỹ cho địa bàn này.

Dân chúng mất niềm tin nơi chính quyền Karzai ?

Bầu cử gian lậnKết quả bầu cử tổng thống trên nguyên tắc sẽ được công bố vào những ngày sắp tới, sau khi Ủy ban Khiếu nại Bầu cử xem xét xong khoảng một phần tư trong số 5,66 triệu phiếu cử tri. Trên nguyên tắc, ủy ban này, gọi tắt là E.C.C, với một phần nhân sự do Liên Hiệp Quốc chỉ định, sẽ chuyển những quyết định của mình cho Ủy ban Bầu cử dưới quyền kiểm soát của Afghanistan.

Tuy nhiên, điều đáng ghi nhận là vào chủ nhật vừa qua, lãnh đạo Liên Hiệp Quốc tại Afghanistan, ông Kar Eide, đã thừa nhận rằng cuộc bầu cử tổng thống ngày 20 tháng 8 đã bị gian lận ở quy mô lớn. Xin nhắc lại, theo kết quả sơ bộ, tổng thống Karzai đã thắng với 54,6% phiếu bầu. Nhưng nếu Liên Hiệp Quốc và Ủy ban Bầu cử của Afghanistan đồng thanh tuyên bố phải tổ chức vòng 2 để phân xử công bằng ai thắng ai bại, giữa ông Karzai và đối thủ là ông Abdullah, thì trên nguyên tắc, cử tri sẽ được kêu gọi đi bỏ phiếu một lần nữa.

Hiềm một nổi, việc tổ chức vòng 2 bầu cử tổng thống tại Afghanistan vào mùa đông là một nhiệm vụ bất khả, khi trên một phần lớn lãnh thổ giao thông bị tê liệt, nói chi đến việc bảo vệ tính mạng cho cử tri đến phòng phiếu, bất chấp đe doạ của chiến binh Taleban. Vậy thì điều hợp lý là Afghanistan phải công bố kết quả bầu cử càng sớm càng tốt, với hy vọng của nhiều quan sát viên là triển vọng tổ chức vòng 2 sẽ được thực hiện ngay, trước mùa đông.

Trong khi chờ đợi, thực tế khách quan hiện nay là tình trạng gian lận bầu cử đã làm tiêu tan sự tin tưởng của dân chúng vào chính quyền Karzai. AFP trích dẫn lời của ông Gilles Dorronsoro, một chuyên gia thuộc Viện Carnegie, kết luận rằng : ‘‘Không còn chữ Tín trong tiến trình bầu cử, lòng tin vào chính phủ Karzai đã bị tan vỡ’’. Một lá bài chủ của NATO và của chính quyền Mỹ, đặt vào ông Karzai, đã bị vô hiệu hoá. Tất cả nỗ lực cải tổ và củng cố tính chính đáng cho một chính quyền dân sự tại Afghanistan phải được làm lại từ đầu.

Triển vọng nào cho Afghanistan ?

Hiện nay, tổng thống Mỹ Obama phải đối mặt với câu hỏi : triển vọng nào cho Afghanistan, khi mà khó hình dung nước này được trang bị một nội các ổn định và hoạt động hiệu quả trong vòng 12 đến 18 tháng sắp tới ? Theo AFP, một nhà nghiên cứu thuộc trung tâm CERI của Pháp, bà Mariam Abou Zahab không ngại khẳng định : ‘‘Tây Phương không thể nào chinh phục nổi quả tim và khối óc của người dân Afghanistan, vì đã quá chậm trễ cho việc thực hiện điều này’’.

Chiến lược của NATO và của chính phủ Mỹ, muốn vận động dân chúng Afghanistan để từng bước ổn định tình hình đang là một bài toán hóc búa không lời giải.

Công luận các nước Tây Phương, đặc biệt là ở Hoa Kỳ đang hoang mang trước con số lính NATO thiệt mạng mỗi ngày thêm cao, trong khi mục tiêu của việc can thiệp vào Afghanistan không còn rõ ràng, minh bạch. 100 ngàn quân nước ngoài, trong đó Hoa Kỳ chiếm 2 phần 3, hiện diện tại Afghanistan đang ở trong thế kẹt, khi một số lãnh đạo công khai yêu cầu một lịch trình rút quân từ nay cho đến vài ba năm sắp tới. Riêng tại Hoa Kỳ, bóng ma chiến tranh Việt Nam trở lại ám ảnh chính trường, 8 năm sau khi NATO và lực lượng kháng chiến Afghanistan lật đổ chế độ Taleban.

RFI