Giải Nobel hoà bình là một vinh dự lớn đối với ông Obama. Nhưng vinh dự này cũng sẽ làm trách nhiệm của chủ nhân Nhà Trắng nặng nề thêm nếu ông không muốn làm cho những người ngưỡng mộ thất vọng.
Giải thưởng Nobel hòa bình 2009 tạo cho Tổng thống Mỹ Barack Obama hình ảnh "một nhân vật hòa bình". Không ít nhà phân tích cho rằng, hình ảnh này có khả năng ảnh hưởng đến các quyết định của Hoa Kỳ trên các hồ sơ nóng như Iran, Afghanistan hay Bắc Triều Tiên.
Không lẽ, Nobel hòa bình lại ra lệnh oanh kích Iran, hay gởi thêm quân sang Afghanistan ? Thực ra thì trên các hồ sơ chính trị đối ngoại không có dấu hiệu nào cho thấy ông Obama « đoạn tuyệt » với chính sách ngoại giao của nước Mỹ. Quyền lợi nước Mỹ vẫn trên hết.
"Barack Obama đã tạo ra một bầu không khí mới trong bang giao quốc tế", chủ tịch Ủy ban Nobel Hòa bình Thorbjoern Jagland đã đưa ra lời tuyên bố này hồi thứ sáu tuần trước 9 tháng 10 năm 2009 khi thông báo quyết định của ủy ban trao giải thưởng cao quý này cho Tổng thống Mỹ Obama. Vinh dự này sẽ làm trách nhiệm của chủ nhân Nhà Trắng nặng nề thêm nếu không muốn làm cho những người ngưỡng mộ thất vọng.
Thật vậy, trong 9 tháng lãnh đạo siêu cường số 1, ông Bobama đã có ba sáng kiến lớn : thông điệp Cairo hòa giải với thế giới Hồi giáo, thông điệp tại Praha mong ước một thế giới không vũ khí hạt nhân và thứ ba chìa bàn tay với chính quyền hồi giáo Iran.
Nhưng cả ba sáng kiến này chưa thể dự báo được sẽ thành công hay không. Về lá chắn chống tên lửa, tuy ông tuyên bố không xây dựng các hệ thống phi đạn ngăn chận tại Ba Lan nhưng theo giới chuyên gia thì hai bộ phận này rất có thể sẽ được bố trí tại Thỗ Nhĩ Kỳ và Israel.
Chủ nhân Nhà Trắng cũng chuẩn bị gởi thêm quân sang Afghanistan. Tháng ba năm nay, ông hứa đưa thêm 21 ngàn quân. Với tình hình hiện nay, tư lệnh chiến trường xin thêm ít nhất 60 ngàn quân tăng viện.
Do vậy, giải Nobel Hòa bình được nhiều nhà chính trị xem là con dao hai lưởi nếu không muốn nói là món quà tẩm độc. Rush Limbaugh, lãnh đạo phe cực bảo thủ tại Mỹ nghi ngờ rằng trên thế giới có những thế lực muốn trói tay Hoa Kỳ, không cho Hoa Kỳ tăng viện tại Afghanistan, không làm gì để chận âm mưu trang bị vũ khí nguyên tử của Iran. Cựu đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc John Bolton còn gợi ý Tổng thống Obama khoan nhận giải thưởng này và chờ thêm vài năm nữa.
Nhìn lại những gì ông thực hiện được trong 9 tháng tại Nhà Trắng, có lẽ nhận định của chủ tịch Ủy ban Nobel hòa bình là chính xác nhất và tạo ra đồng thuận nhiều nhất. Qua các bài diễn văn, Tổng thống Mỹ đã mở rộng vòng tay hòa bình với cả thế giới đặt biệt là với thế giới hồi giáo và sẳn sàng đối thoại với những chế độ « côn đồ » trong danh sách của người tiền nhiệm như Bắc Triều Tiên hay Iran. Ông chứng tỏ thiện chí hủy bỏ kế hoạch lá chắn chống tên lửa để xoa dịu nước Nga.
Ông biện hộ cho một thế giới phi hạt nhân , nhưng thừa nhận dù nỗ lực cả đời cũng không chắc là đủ. Về khí hậu, ông hứa là nước Mỹ sẽ tham gia vào nỗ lực làm giảm khí làm nóng bầu khí quyển. Nói tóm lại, Ủy ban Hòa bình khen thưởng các thiện chí hòa bình để khuyến khích hành động trong tương lai trong khi theo truyền thống giải thưởng cao quý này được sử dụng để vinh danh các thành quả đạt được.
Trên báo chí Pháp trong những ngày qua, nhiều nhà phân tích còn nói thẳng là chưa có dấu hiệu nào cho thấy ông Obama thay đổi đường hướng ngoại giao truyền thống của nước Mỹ, phục vụ quyền lời tối thượng của Mỹ trước đã.
Tú Anh (rfi.fr)