Vụ hối lộ liên quan đến hợp đồng in tiền Việt Nam lên đến hàng triệu đô la
Vào năm 2002, Việt Nam chuyển qua dùng tiền in trên nhựa polymer thay vì trên giấy thông thường. Securency, một công ty Úc, trong đó Ngân hàng Trung ương Úc nắm 50% cổ phần, đã giành được hợp đồng béo bở này. Thế nhưng gần đây, sau một thời gian điều tra, nhật báo Úc The Age đã tiết lộ rằng công ty Úc đã chiếm được hợp đồng nói trên nhờ tung ra hàng triệu đô la để hối lộ tại Việt Nam. Vào hôm nay, 30/10/2009, nhật báo Úc đã nêu thêm nhiều chi tiết về vụ hối lộ này dính líu đến quan chức nhà nước của cả hai bên.
Trong một bài phóng sự điều tra dài, The Age nêu rõ tính danh một doanh nhân Việt Nam là trung tâm điểm của vụ tham nhũng lên đến hơn 12 triệu đô la Úc, tương đương với gần 11 triệu đô la Mỹ. Nhân vật này là ông Lương Ngọc Anh, Tổng giám đốc Công ty Phát triển Công nghệ CFTD ở Hà Nội.
Theo nhật báo Úc thì trong thời gian qua, công ty Securency đã chuyển cho ông Lương Ngọc Anh và công ty của ông số tiền bạc triệu kể trên, Bản thân ông Anh nhận được hơn 5 triệu đô la. Một phần trong các món tiền này, gọi là ''tiền hoa hồng'' (commissions) đã được chuyển vào các tài khoản ở ngoại quốc, đặc biệt là ở Thụy Sĩ.
Điều được báo The Age nêu lên là một số nguồn tin từ chính phủ Úc đã xác nhận rằng ngành ngoại giao Úc từ lâu đã biết rằng doanh nhân Việt Nam đó thực ra là một quan chức nhà nước, và công ty của ông là một cơ sở của Bộ Công an Việt Nam.
Vấn đề chính là ở chỗ đó, vì luật pháp chống hối lộ hiện hành tại Úc nghiêm cấm việc trả tiền cho các quan chức chính quyền hay các công ty do chính phủ ngoại quốc kiểm soát để giành lợi thế trong công việc kinh doanh. Nếu cuộc điều tra do Cảnh sát Liên bang Úc đang tiến hành xác định là các lãnh đạo điều hành công ty Securency biết rõ là ông Lương Ngọc Anh làm việc cho chính phủ Việt Nam, thì họ có thể bị kết án đến 10 năm tù.
Vụ hối lộ này bắt đầu thu hút sự chú ý của dư luận từ năm 2007
Một vấn đề khác nữa được một cựu đại sứ Úc ở Việt Nam, ông Richard Broinowski nêu bật với báo The Age : đó là trách nhiệm của các viên chức chính quyền Canberra. Trước hết là Qũy Dự trữ Liên bang, tên gọi chính thức Ngân Hàng Trung ương Úc, vốn có đại diện trong hội đồng quản trị của công ty Securency để giám sát hoạt động công ty này. Kế đến là Vụ Đối ngoại và Thương mại cũng như một số cơ quan chính phủ khác có làm việc với Securency. Câu hỏi đặt ra là những cơ quan này biết gì về vụ hối lộ đã diễn ra đó.
Về phiá Việt Nam, trong bài điều tra công bố cuối tháng năm vừa qua, nhật báo Úc The Age đã từng tiết lộ cho rằng sở dĩ Securency thắng được hợp đồng in tiền polymer cho Việt Nam đó là nhờ thuê được một''công ty trung gian môi giới'', nơi có con trai của cựu thống đốc Ngân Hàng Nhà nước Việt Nam Lê Đức Thúy làm việc. Việt Nam đã chọn tiền Polymer vào lúc ông Thúy tại chức.
Ngay từ năm 2007, khi vụ hối lộ này bắt đầu thu hút sự chú ý của dư luận, Công ty Securency từng khẳng định là chỉ thuê công ty Công ty Phát triển Công nghệ CFTD ở Hà Nội làm ''một số công việc biên dịch và phiên dịch, cũng như giúp liên lạc với Ngân Hàng Nhà nước Việt Nam''.
Câu hỏi đặt ra hôm nay là nếu danh chính ngôn thuận như thế thì tại sao số tiền thù lao cho ông Lương Ngọc Anh và Công Ty CFTD ở Hà Nội lại cao đến thế, và nhất là lại được chuyển vào các tài khoản ở ngoài Việt Nam. Trên vấn đề này, theo báo The Age vào hôm 30/10, cả Công ty Securency lẫn Ngân Hàng Trung ương Úc đều từ chối giải thích.
Trọng Nghĩa (RFI)