Tổ chức Khủng hoảng Quốc tế (ICG) nhận định, điều mà Trung Quốc quan tâm chính là sự ổn định của Triều Tiên chứ không phải chương trình hạt nhân của nước láng giềng này. Đối với Bắc Kinh, vấn đề hạt nhân “đau đầu” của Bình Nhưỡng là trách nhiệm của Washington.
 |
| Chuyến thăm của Thủ tướng Ôn Giao Bảo tới Triều Tiên mới đây chứng tỏ mối quan hệ ngày càng gắn bó giữa hai nước. |
Theo ICG, dù tỏ thái độ cứng rắn với Triều Tiên nhưng Bắc Kinh vẫn rất thận trọng trong cách đối xử với người bạn láng giềng của mình. Điều này được thể hiện qua việc dù ủng hộ các nước thành viên Liên Hiệp Quốc có quyền giám sát và kiểm tra các tàu hàng đáng nghi ra vào Triều Tiên nhưng Trung Quốc vẫn khuyên các nước phải thận trọng.
Ngoài ra, Trung Quốc tiếp tục ủng hộ vật chất cho Triều Tiên, bao gồm hàng dân sự, năng lượng và lương thực. Và gần đây nhất, chuyến thăm của Thủ tướng Ôn Gia Bảo tới Bình Nhưỡng càng chứng tỏ mối quan tâm đặc biệt của Trung Quốc dành cho quốc gia láng giềng.
Robert Templer, giám đốc chương trình châu Á của ICG nhận định: “Tất nhiên Trung Quốc không muốn một Triều Tiên hạt nhân nhưng quốc gia này không muốn mạnh tay mà chỉ dừng ở mức lên án, bởi duy trì tình trạng như hiện nay là điều mà Bắc Kinh mong muốn”.
Theo giới phân tích, sở dĩ Bắc Kinh có thái độ như trên là vì Bắc Kinh e ngại nếu quá mạnh tay sẽ dẫn đến sự sụp đổ của Triều Tiên. Và điều này hoàn toàn không có lợi cho Trung Quốc. Một sự sụp đổ của Triều Tiên sẽ dẫn đến tình trạng hàng triệu người dân nước này chạy sang tị nạn ở Trung Quốc, làm tăng sức mạnh cho người thiểu số Triều Tiên đang sinh sống ở Trung Quốc đồng thời làm trầm trọng thêm các vấn đề thất nghiệp trong nước.
Quan trọng hơn, Bắc Kinh không mong muốn chứng kiến sự bất ổn ở Triều Tiên bởi điều đó sẽ đồng nghĩa với sự hiện diện của quân đội Mỹ tại khu vực sát nách Trung Quốc. Như vậy, Trung Quốc sẽ mất đi một vùng đệm an toàn.
Chính vì những lý do trên mà Trung Quốc sẵn sàng gây áp lực với Triều Tiên nhưng ở mức độ vừa phải để sao cho có thể cân bằng giữa phản ứng của nước này với Triều Tiên trong khi vẫn giữ được lợi ích an ninh lâu dài.
Nguồn lợi dồi dào
Hợp tác với Triều Tiên không những giúp Trung Quốc duy trì vùng đệm an toàn mà còn đảm bảo được lợi ích của Bắc Kinh trong mối quan hệ hợp tác đôi bên cùng có lợi với Bình Nhưỡng.
Nguồn thu chủ yếu của quân đội Triều Tiên trước kia vẫn phụ thuộc vào doanh thu từ các hợp đồng bán vũ khí cho Iran, Syria và Pakistan. Tuy nhiên, hai vụ thử hạt nhân gần đây dẫn đến hệ quả là một lệnh trừng phạt của Liên Hiệp Quốc, theo đó hạn chế một số hoạt động giao thương của nước này trong đó có vũ khí. Do đó, để duy trì nguồn tài chính cho quân đội, Bình Nhưỡng “hợp tác ngày càng chặt chẽ” với Bắc Kinh.
 |
| Trung Quốc đang để mắt tới nguồn tài nguyên dồi dào của Triều Tiên. |
Và tất nhiên, một Trung Quốc đang khát năng lượng không quên sử dụng cơ hội này để đảm bảo cho họ một thị phần lớn trong nguồn tài nguyên khoáng sản giàu có chưa được khai thác của Triều Tiên. ¾ tổng thương mại của Triều Tiên đến từ Trung Quốc. Trung Quốc cung cấp cho Triều Tiên dầu thô, xăng và các hàng hóa công nghiệp khác để đổi lại nguồn khoáng sản dồi dào tại nước này.
Sự giàu có về khoáng sản của Triều Tiên hiện nay được đánh giá rất cao. Từ năm 1910 đến năm 1945, người Nhật đã khai thác một số mỏ khoáng sản tại Triều Tiên, và theo họ một số mỏ này có trữ lượng lớn chưa từng thấy trên thế giới.Chính phủ Hàn Quốc trong tuần này cũng ước tính các mỏ của Triều Tiên trị giá khoảng 6.000 tỷ USD. Ngoài ra, một quan chức của Triều Tiên còn cho biết nước này có rất nhiều khoáng sản quý hiếm, trong số đó có cả một số chất quý hiếm sử dụng trong công nghệ cao như thiếc, molypđen, chì và đồng.
Cùng với mối quan hệ thương mại không ngừng được mở rộng, thặng dư thương mại của Trung Quốc với Triều Tiên năm ngoái tăng từ 810 triệu USD của năm 2007 lên đến 1,3 tỷ USD, đạt mức cao nhất trong lịch sử, vượt xa mức 214 triệu USD trong năm 2004.
Với những lợi ích không nhỏ này ở quốc gia láng giềng, Trung Quốc hoàn toàn có lý do để né tránh các lệnh trừng phạt của Liên Hiệp Quốc đối với Triều Tiên.