Hai mươi năm sau khi bức tường Berlin sụp đổ, nước Đức thống nhất chọn bà Angela Merkel- một phụ nữ đến từ miền Đông đất nước, làm Thủ tướng trong nhiệm kỳ thứ hai liên tiếp. Khác biệt Đông - Tây không nằm trong thành công của vị nữ Thủ tướng đầu tiên của toàn thể nước Đức này.
Nhưng đến khi trúng cử chức Thủ tướng ngày 22/11/2005, cái tên Angela Merkel đã đi vào lịch sử chính trị Tây Âu, không chỉ là nữ Thủ tướng đầu tiên của nước Đức cường quốc mà còn là nữ Thủ tướng đầu tiên của Tây Âu kể từ khi Thủ tướng Anh Thatcher mãn nhiệm, và cũng là Thủ tướng đầu tiên của nước Đức thống nhất nhưng có xuất thân từ Đông Đức. Bốn năm sau, bà tiếp tục được tín nhiệm bầu chọn cho vị trí này. Với 323/612 phiếu ủng hộ, Quốc hội Đức ngày 28/10 đã bầu lại bà Angela Merkel làm Thủ tướng Đức trong nhiệm kỳ 2009-2013.
Lý do mà tạp chí Forbes xếp Angela Merkel đứng đầu danh sách 100 phụ nữ quyền lực nhất thế giới bốn năm liên tiếp là bà hội tụ hai tiêu chuẩn cần thiết: Đứng đầu một quốc gia có sức mạnh kinh tế và xuất hiện trên tuyến đầu của cuộc đấu tranh chống khủng hoảng tài chính.
Trong nhiệm kỳ đầu tiên, Chính phủ của bà Merkel đã đề ra những biện pháp kích thích kinh tế phát triển thông qua việc cải thiện thị trường lao động, ổn định ngân sách, thúc đẩy thương mại, giảm tỷ lệ thất nghiệp; tăng các khoản tiền đầu tư lên tới 25 tỷ euro (29 tỷ USD); cũng như những biện pháp cụ thể nhằm tạo thêm việc làm và kêu gọi các bang cũng như giới doanh nghiệp tăng cường đầu tư vào nghiên cứu với mục tiêu đến năm 2010 đạt mục tiêu chi 3% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) cho việc nghiên cứu khoa học.
Nhờ đó mà lần đầu tiên kể từ năm 1969, nước Đức đã đạt mức cân bằng ngân sách trong năm 2007; lần đầu tiên trong 5 năm, Đức thực hiện được quy định của “công ước ổn định và tăng trưởng” do EU đề ra với các nước trong nội khối, tức thâm hụt ngân sách không được vượt quá 3%. Ngay sau khi công bố nhiệm kỳ Thủ tướng thứ hai của bà Merkel, kênh truyền hình N-tv đã tiến hành cuộc thăm dò, theo đó 52% số người được hỏi bày tỏ tin tưởng nữ chính khách này có thể đưa Đức thoát khỏi cuộc khủng hoảng kinh tế hiện nay.
Cần phải nói rằng trong bối cảnh khủng hoảng tài chính lan rộng, việc giữ được “phong độ” lãnh đạo đã khó, chuyện có được sự ủng hộ và tín nhiệm tăng hơn sau một nhiệm kỳ lãnh đạo như trường hợp bà Merkel là chuyện hiếm có, đặc biệt là trong so sánh với ngay các người đồng cấp châu Âu của bà. Ngó sang nước láng giềng Pháp, một thăm dò dư luận mới nhất cho kết quả là có tới hơn một nửa dân số nước này không hài lòng với Tổng thống Nicolas Sarkozy.
Cũng trong thế hệ lãnh đạo mà cách đây mấy năm được cho là thế hệ lãnh đạo mới của châu Âu, cùng với bà Merkel và ông Sarkozy, bên bờ kia của eo biển Manche, Thủ tướng Anh Gordon Brown cũng đang chật vật với mục tiêu giữ được sự ủng hộ của dân chúng, lo lắng cho việc bảo toàn uy tín của Công đảng trong cuộc bầu cử sắp tới.
Có lẽ đa số người Đức vẫn thấy rõ ở Thủ tướng của mình một tính cách mang đậm chất miền Đông, và chính cái phong cách đó lại trở thành sức hấp dẫn riêng của bà đối với đa số cử tri, khi nó được gắn với những quyết sánh an dân trị quốc hiệu quả. Công chúng thấy ở bà một đường lối lãnh đạo dịu dàng, từ tốn nhưng không thiếu phần quyết đoán và sắc sảo. Người dân Đức tin tưởng vào bà và mến mộ sự giản dị của bà.
Trong khi làm Thủ tướng, bà vẫn tiếp tục sống trong một căn hộ nhỏ ở khu trung tâm lịch sử của thủ đô Berlin. Chồng bà, một giáo sư môn Hóa, chưa bao giờ xuất hiện trên trang nhất của các tạp chí. Còn bà, đã có lần được báo chí đưa tin không phải trong những hoạt động thường có ở một Thủ tướng mà là ở siêu thị, khi bà cũng đang chờ đến lượt mình trả tiền hàng như mọi công dân bình thường.
Bà Merkel, tên thật là Angela Kasner sinh ngày 17/7/1954 tại thành phố cảng Hamburg, Tây Đức. Cha bà là một mục sư Tin lành và mẹ là một giáo viên tiếng Anh. Chỉ 6 tuần sau khi bà ra đời, cả gia đình chuyển tới thành phố Templin, Đông Đức, cách Berlin 80km. Khi còn nhỏ, bà Merkel từng tham gia thi toán Ôlimpíc, và tham gia Đoàn Thanh niên Cộng sản và làm Bí thư phụ trách văn hóa.
Từ năm 1973 đến năm 1978, bà Merkel theo học vật lý tại Đại học Leipzig. Từ năm 1978 đến năm 1990, bà làm việc và nghiên cứu tại Viện Hóa Lý Trung ương thuộc Viện Hàn lâm Khoa học. Sau khi tốt nghiệp với học vị Tiến sĩ Vật lý, Merkel làm việc trong lĩnh vực Hoá Lượng tử (Quantum chemistry). Năm 1989, bà Merkel bắt đầu hoạt động chính trị.
Thủ tướng Helmut Kohl là nhà lãnh đạo Đức đầu tiên nhìn ra năng lực của Merkel. “Cô phải lôi kéo phụ nữ theo mình”, ông ra lệnh khi bổ nhiệm Merkel vào chức Bộ trưởng Phụ nữ và Thanh niên chỉ ba tháng sau khi bà gia nhập Đảng Liên minh Dân chủ Cơ Đốc giáo (CDU). Lúc đó là năm 1994, bà Merkel trở thành Bộ trưởng nội các trẻ tuổi nhất của Đức. Chẳng bao lâu sau, Merkel làm thư ký của đảng CDU và tháng 4/2000, trở thành lãnh tụ của CDU.
Nhà bình luận Alexander Osang trong bài báo Cô gái sắt nói bí quyết thành công của Merkel là “cả đời học ứng biến, xoay xở giữa những mặt trận” mà cuối cùng là chủ nghĩa thực tiễn sẽ chiến thắng. Còn theo giáo sư chính trị Ulrich von Alemann tại Đại học Dusseldorf, “tuy trong thành công của Merkel có cả vận may, nhưng dù thế nào chăng nữa thì rõ ràng bà là người rất tài ba”.
Còn bà Merkel, nhận xét về xuất thân của mình là một “Ossi” (biệt danh chỉ các công dân Đông Đức), bà nói: “Bất cứ ai thực sự có một điều gì đó để bộc lộ thì không cần đến trang điểm”.
Quốc Chính (TGVN)