Thứ năm 05/05/2009, hai viên chức cao cấp trong chính quyền Indonesia, một Phó chưởng lý và một giám đốc cảnh sát điều tra, đã bị buộc phải từ chức trước áp lực của dân chúng.
Sinh viên Indonesia biểu tình ủng hộ Ủy ban Diệt trừ Tham nhũng KPK ngày 03/11/09 (Ảnh: Reuters)
Sự kiện này được xem là một « hồi ngoạn mục » trong cuộc đọ sức giửa Ủy ban Diệt trừ Tham nhũng (KPK) và bộ máy cảnh sát đầy quyền uy nhưng thất nhân tâm.
Nổ lực của người dân Indonesia chống lại nạn tham ô trong guồng máy nhà nước được ví như « châu chấu đá voi » mà họ gọi là « thằn lằn chống cá sấu ». Thằn lằn là Ủy ban Quốc gia Diệt trừ Tham nhũng KPK, còn cá sấu là bộ máy cảnh sát và tư pháp, hai cơ quan bê bối nhất nước. Nhưng, nhờ phương tiện truyền thông hiện đại, internet và Facebook, tiếng nói hàng triệu người dân đã được huy động, buộc « cá sấu » phải thua, « voi phải nghiêng ».
Thứ năm 05/11 vừa qua, hai viên chức chính quyền cao cấp, một người là Phó chưởng lý, người kia là giám đốc cảnh sát điều tra, đã bị buộc phải từ chức trước áp lực của dân chúng. Sự kiện này được xem là một « hồi ngoạn mục » trong cuộc đọ sức giữa Ủy ban bài trừ tham nhũng và bộ máy cảnh sát đầy quyền uy nhưng thất nhân tâm.
Sau bốn tháng căng thẳng, cuộc đọ sức giữa « chính và tà » bùng nổ lớn với việc hai phó chủ tịch Ủy ban Diệt trừ Tham nhũng bị cảnh sát bắt giam vào ngày 29/10 với « tội tham ô ». Chandra Hamzal và Bibit Riyanto khẳng định mình vô tội và tố cáo cảnh sát ngụy tạo hồ sơ để phá hoại uy tín của Ủy Ban Diệt trừ Tham nhũng.
Tức khắc, từ nhiều ngày qua hàng ngàn người dân đã xuống đường biểu tình đòi tự do cho hai ủy viên chống tham nhũng và yêu cầu Tổng thống Yuhdoyono phải tỏ thái độ dứt khoát đứng về phía người dân.
Những cuộc xuống đường tại Jakarta khiến công luận nhớ đến phong trào chống chế độ độc tài và tham ô cách nay hơn 10 năm. Dưới áp lực của đường phố, tổng thống Suharto đã phải từ chức sau hơn 30 năm cầm quyền liên tục.
Trong cuộc đọ sức với tham nhũng lần này, trong bối cảnh một nền dân chủ non trẻ, người dân Indonesia có thêm một sức mạnh kỹ thuật trợ lực, đó là hệ thống thông tin điện tử Facebook.
Trong vòng 2 ngày, gần một triệu người lên mạng hậu thuẫn Ủy ban Diệt trừ Tham nhũng
Số người sử dụng Facebook để liên lạc nhau tại Indonesia từ 250.000 cách nay 12 tháng, đã vượt lên đến 8,5 triệu, đứng hàng thứ bảy trên thế giới. Trong cuộc chiến đấu chống công an ngụy tạo hồ sơ bôi nhọ Ủy ban Diệt trừ Tham nhũng, trong vòng có hai ngày, số người vào trang hậu thuẫn đã lên đến 925 ngàn người lúc 9 giờ sáng 05/11.
Họ viết trên mạng những dòng chữ thách thức cảnh sát : "Hãy thú tội trước rồi xin khoan hồng sau". Họ kêu gọi tổng thống bảo vệ người dân đang tranh đấu và tận diệt đại nạn tham ô.
Trước sức ép của công luận, Tòa án Bảo vệ Hiến pháp cho công bố một đoạn băng ghi lại những cuộc điện đàm giửa cảnh sát và tư pháp mà Truyền hình Indonesia đã cho phát lại liên tục trong ngày 04/11, cho thấy rõ là hai cơ quan này dàn dựng chuyện tham nhũng để đánh phá Ủy ban chống tham nhũng đang điều tra một số quan chức cao cấp.
Hệ quả là ngay buổi chiều 04/11, hai phó chủ tịch Ủy ban chống tham những được tự do trong lúc hàng ngàn thư ủng hộ tiếp tục lên mạng điện tử. Sáng hôm sau, giám đốc cảnh sát điều tra và một phó chưởng lý có liên hệ trong các cuộc điện đàm phải từ chức. Tổng thống Yudhoyono, được xem là một nhà lãnh đạo thanh liêm, cũng lên tiếng xoa dịu lòng phẫn nộ của dân chúng và cam kết tận diệt « xã hội đen trong ngành tư pháp » , ưu tiên số một trong nhiệm kỳ hai này.
Nhận định về sự kiện trên, một nhà đấu tranh cho nhân quyền nói rằng ông « không ngờ mạng lưới xã hội đen trong ngành tư pháp vẫn tồn tại ». Tuy nhiên nhiều chuyên gia lại phấn khởi xem vụ « xì căng đan » này là dấu hiệu từ nay những kẻ nắm quyền mà gây tội ác sẽ bị đền tội. Trong thời kỳ chế độ độc tài, quan chức chế độ tha hồ ức hiếp dân mà vẫn ngang nhiên ngồi trên đầu pháp luật.
Đại diện Tổ chức Minh bạch Quốc tế, Transparency International ở Jakarta nhận định thêm là từ đây người dân có vũ khí để kiểm soát chính phủ. Qua Internet và Facebook, cử tri có thể lựa chọn dân biểu quốc hội xứng đáng.
Sau hơn 30 năm bị kiểm soát thông tin dưới thời Suharto, người công dân Indonesia đã lấy lại quyền tự do ngôn luận. Nay họ có thêm một sức mạnh mới là Internet và biết sử dụng nó một cách hăng say, tham gia vào diễn đàn tranh luận chính trị và việc nước.
Tú Anh (RFI)