Bộ trưởng Thương mại Mỹ Gary Locke và tổng thống Obama
Bộ thương mại Mỹ cho biết là khoảng thuế nhập khẩu dự kiến đánh trên sản phẩm này của 37 công ty xuất khẩu Trung Quốc, là 36,5%. Đối với số công ty còn lại mức thuế sẽ là 99,14%. Lý do theo Bộ thương mại Mỹ là chính quyền Trung Quốc đã trợ giá cho các công ty nói trên, có khi đến 99,14 %, tùy theo công ty.
Bắc Kinh phản ứng ngay ngày hôm sau, tố cáo Hoa Kỳ '' lạm dụng bảo hộ mậu dịch,'' và gây tác hại nặng nề cho ngành luyện kim Trung Quốc. Khoảng 90 công ty sẽ bị ảnh hưởng với biện pháp thuế nêu trên. Năm ngoái, xuất khẩu của các doanh nghiệp này là 3,2 tỷ đô la.
Theo số liệu của Hoa Kỳ thì trong 2 năm, từ 2006 dến 2008, số lượng ống dẫn dầu của Trung Quốc nhập vào thị trường Mỹ đã tăng gấp 3 lần. Về giá trị thì tăng gấp 4 lần, lên 2,6 tỷ đô la. Để trả đủa biện pháp của Hoa Kỳ, Trung Quốc thông báo mở điều tra về hai loại xe hơi, xe du lịch và xe mọi địa hình nhập khẩu từ Mỹ. Theo Bộ thương mại Trung Quốc thì hai loại xe này dường như được chính phủ Mỹ trợ giá.
Tranh chấp thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, tố cáo nhau bảo hộ mậu dịch không phải là chuyện mới mẽ. Từ khi ông Obama nhậm chức vào đầu năm nay, thì Hoa Kỳ đã mở khoảng một chục cuộc điều tra về hàng Trung Quốc.
Gần đây nhất, vào tháng 9, Bắc kinh cũng đã kiện Mỹ ra trước tổ chức thuơng mại thế giới, WTO, về việc đánh thuế lớp xe hơi nhập từ Trung Quốc. Tuy nhiên với vụ ống dẫn dầu, căng thẳng thương mại 2 bên nâng thêm một bậc, và càng được chú ý khi diễn ra ngay trước cuộc họp thượng đình APEC, và chuyến công du Trung Quốc của tổng thống Obama.
Theo giới phân tích, trong các hồ sơ lớn đặt trên bàn HộI nghị dĩ nhiên là có vấn đề chống bảo hộ mậu dịch. Với tình hình hiện nay thì họ cũng lường trước là nó sẽ gay go như thế nào. Trong căng thẳng hiện nay giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ, nhận định chung là sẽ không nổ ra chiến tranh thương mại, do các mối quan hệ kinhh tế hai bên quá chặt chẽ.
Trả lời RFI, ông Ngô Nhân Dụng, nhà bình luận báo Người Việt tại California, còn ghi nhận là Trung Quốc đã phản ứng rất dè dặt trước thông báo của Mỹ tuần qua.
Nhưng trước hết ông phân tích những lý do khiến chính quyền tổng thống Obama đưa ra các biện pháp áp thuế như trên đối với TQ, cũng như việc các nước khác trong APEC, đặc biệt là các nước Đông Nam Á, có thể tranh thủ như thế nào cuộc tranh chấp thương mại Mỹ Trung. Mời quý vị nghe phân tích của nhà báo Ngô Nhân Dụng.
Mai Vân (RFI)