Người tỵ nạn Rohingya
Trong lúc cả châu Âu cùng thế giới tưng bừng kỷ niệm 20 năm ngày bức tường Berlin, biểu tượng của sự chia cắt và kìm hãm tự do bị sụp đổ thì tại Miến Điện, chính quyền độc tài quân sự lại đang cho dựng lên một bức tường rào mới ở biên giới Bangladesh, nhằm ngăn cản những người Rohingya, một sắc tộc thiểu số theo đạo hồi, chạy khỏi Miến Điện đi tìm tự do.
Từ hơn nửa thế thế kỷ qua, sắc tộc thiểu số hồi giáo Rohingya vẫn bị chính quyền áp bức và họ đã phải tìm đường chạy sang các nước láng giềng để lánh nạn. Tờ báo dẫn nguồn tin từ những nhân chứng đăng trên trang mạng Internet The Irrawaddy cho biết, mới đây quân đội Miến Điện đã cho xây dựng một bức tường rào lưới thép cao 5 mét, dài 203 km dọc theo đường biên giới với Banladesh bên bờ sông Naaf. Có điều là chính quyền quân sự đã cưỡng bức chính những người Rohingya tham gia xây dựng bức tường để ngăn họ chạy khỏi áp bức đi tìm tự do.
Để chứng minh bài báo dẫn lời một nhân chứng người Rohingya cho biết : «nếu không làm theo những yêu cầu của binh lính thì chúng tôi và cả gia đình sẽ bị đánh đập». Liberation cho biết, dưới chính quyền độc tài quân sự người Rohingya là một sắc tộc bị áp bức nặng nền nhất từ nhiều năm qua, đã không ít lần họ bị tàn sát xua đuổi ra khỏi vùng đất sống của mình.
Làn sóng thuyền nhân Rohingya
Theo Cao ủy tỵ nạn Liên Hiệp Quốc, hiện tại còn khoảng 750 nghìn người Rohingya đang sống ở Miến Điện. Nhiều năm qua đã có tới 400 nghìn người bỏ chạy sang Bangladesh và vào thập kỷ 1960, A rập Xê-út đã tiếp nhận 250 nghìn người. Làn sóng người Rohingya bỏ chạy khỏi Miến Điện lên cao kể từ đầu năm nay. Mùa hè vừa rồi hàng nghìn thuyền nhân Rohingya đã vượt biển sang Malaysia và Indonesia, và họ đã bị rơi vào thả khi Thái Lan quay lưng bỏ mặc những người tỵ nạn trôi dạt trên biển.
Ngược lại lịch sử, bài báo cho biết, từng bị coi là đã cộng tác với quân đội thực dân Anh để chống lại phong trào độc lập hồi đầu thế kỷ 20, sắc tộc thiểu số này đó đã bị cô lập và tẩy chay sau khi Miến Điện giành được độc lập. Năm 1982 chính quyền quân sự ra đạo luật mà theo đó đa số người Rohingya bị tước bỏ quốc tịch. Vì muốn là người Miến Điện thì những người Rohingya phải có bằng chừng tổ tiên họ đã sống trên lãnh thổ Miến Điện từ trước năm 1824, đây là điều không thể và thế cho nên người Rohingya trở thành những người không quê hương trên chính mảnh đất họ sinh ra.
Trong khoảng năm 1991 đến 1992 tập đoàn quân sự lại mở một chiến dịch tàn sát mới nhằm xóa số những người Rohingya, khiến cho 250 nghìn người Rohingya phải chạy trốn khỏi đất nước. Bản thân nước láng giềng Banladesh cũng không muốn tiếp nhận đã dừng vũ lực đẩy những người tỵ nạn trở về Miến Điện. Giờ đây chính quyền quân sự cho dựng lên bức tường rào nói trên là nhằm mục đích khoanh vùng cô lập nơi trú thân cho những người Rohingya, nhưng thất trớ trêu là bức tường đó lại do chính những người bị giam hãm buộc phải dựng lên dưới họng súng và vũ lực của quân đội.
Lễ kỷ niệm 20 năm bức tường Berlin sụp đổ
Trở lại với thời sự nổi bật là lễ kỷ niệm 20 năm bức tường Berlin sụp đổ, những hình ảnh buổi lễ bên cổng Brandenburg lịch sử và màn đẩy đổ dây chuyển các phiến tường tượng trưng tối qua đã được truyền đi khắp thế giới qua truyền hình, thế nhưng những hình ảnh đó vẫn còn lưu lại trên các mặt báo châu Á ra hôm nay.
Tờ The Australian chạy tựa lớn bằng trích dẫn lời của ông Mikhail Gorbachev, một nhân vật mấu chốt của sự kiện, nói rằng « Hãy phá bỏ bức tường làm cản trở tương lai của chúng ta ». Cựu nhân vật số một của Liên Xô cũ đã phát biểu trên tờ The Australian nhân sự kiện này rằng : « Con đường để đi đến kết thúc chiến tranh lạnh đã rất khó khăn. Nguy cơ xung đột hạt nhân đã từng lên rất cao. Chúng ta từng đã tiến gần đến một thảm họa. Giờ đây, một môi nguy hiểm khác đang đe dọa tương lai chúng ta… Thay đổi khí hậu đang là một bức tường mới chia rẽ chúng ta, đe dọa tương lai chúng ta. Một số nhà lãnh đạo đánh giá thấp môi nguy hiểm này, như vậy là họ đang đẩy chúng ta tới một nguy cơ lớn ».
Hai mươi năm sau, mảnh vỡ của bức tường Berlin còn được chuyển đến khắp nơi trên thế giới. Bang Brandenburg đã gửi tặng cho Đài Loan một mảng tường bê tông để trưng bày tại khuôn viên của trụ sở Quỹ vì Dân chủ tại Đài Bắc. Nhân sự kiện này tờ Taipeih Times cho biết : « Quỹ vì Dân chủ trong ngày ngày khai trương đã từ chối không muốn so sánh giữa nước Đức năm 1989 và Đài Loan 2009. Cơ quan này cho rằng còn quá sớm để nói đến việc thống nhất với Trung Quốc ».
Thế nhưng đối với trường hợp hai miền Triều Tiên thì sự so sánh này có vẻ gần gũi hơn. Rồi hai miền Triều Tiên sẽ phải có ngày thống nhất, tuy nhiên tờ Chosun Ilbo, lại chạy hàng tựa « Đừng lặp lại sai lầm của nước Đức ». Tại sao vậy ? Đó là bởi vì tờ báo trích lời Giám đốc một viện nghiên cứu kinh tế Đức cho nói rằng : « Khi những người bạn Hàn Quốc hỏi tôi về chuyện thống nhất kinh tế, tôi đã nói với họ rằng các bạn đừng lặp lại sai lầm mà chúng tôi đã mắc phải ở Đức », vị Giáo sư kinh tế này giải thích rằng sai lầm lớn nhất đó là tỷ lệ quy đổi đồng tiền Mark đông Đức sang Mark tây Đức là bừa bãi. Lời nhắc nhở này chỉ muốn nói rằng về mặt kinh tế nếu muốn thống nhất Hàn Quốc phải có sự chuẩn bị trước.
Tờ báo cũng thừa nhận, về mặt chính trị thì hiện tại chưa thể có chuyện thống nhất hai miền Triều Tiên được, mặc dù chính quyền Mỹ đang muốn làm tất cả để khởi động lại đối thoại và các cuộc đàm phán trên vấn đề hạt nhân, trong khi đó Pháp lại không muốn mình phải đứng ngoài. Chắc vì lẽ đó mà Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy đã phái một cựu bộ trưởng thuộc đảng đối lập là ông Jack Lang công du 5 ngày đến khu vực với tư cách là phái viên đặc biệt của Tổng thống Pháp. Tờ Chosun Illbo giải thích « Pháp là nước duy nhất ở châu Âu không có quan hệ chính thức với Bắc Triều Tiên.
Việc chỉ định một cựu bộ trưởng làm đặc sứ tại Bắc Triều Tiên là một điều khá bất thường ». Đồng thời tờ báo cũng nhắc lại Pháp không nằm trong số 6 bên tham gia đàm phán về vấn đề hạt nhân của Bắc Triều Tiên, nhưng lại là thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an, nên Pháp có thể giữ vai trò nhất định trong các cuộc hội đàm 6 bên.
Nước cộng sản lớn nhất thế giới là Trung Quốc hiển nhiên là không mặn mà gì với lễ kỷ niệm đánh dấu 20 năm chủ nghĩa Cộng sản tan rã nên không báo nào đưa tin về sự kiện có thể gọi là nhạy cảm đối với Trung Quốc. Nhưng một sự kiện nhạy cảm khác được các báo Trung Quốc đưa tin một cách vắn tắt.
Tờ China Daily đưa đúng ba dòng tin như sau : «chín người tham gia vào các cuộc đụng độ khiến gần 200 người chết tại Urumqi hồi tháng bảy đã bị hành quyết, sau khi có lệnh phê chuẩn bản án của Tòa án tối cao ». Muốn biết thêm chi tiết của vụ này cần phải xem them tờ South China Morning Post phát hành tại Hồng Kông. Tờ báo này cho biết thêm chi tiết là Tổ chức của những người Duy Ngô Nhĩ lưu vong lấy làm tiếc là Liên hiệp châu Âu đã không gây sức ép Trung Quốc có thể tránh được vụ hành quyết trên.
Anh Vũ (RFI)