Điểm báo Quốc tế

Theo tờ Le Figaro, một số nhà quan sát đã vội kết luận rằng giờ đây "quan hệ xuyên Thái Bình Dương" trở thành ưu tiên hàng đầu của Hoa Kỳ, đặc biệt là quan hệ Mỹ-Trung, đẩy lùi ra sau "quan hệ xuyên Đại Tây Dương" của thời kỳ chiến tranh lạnh. Tờ Libération chạy hàng tựa "Ông Obama điều chỉnh chiến lược Á châu" vì, theo tờ báo, ảnh hưởng của Hoa Kỳ tại khu vực này đang bị mờ nhạt.

Một nhà nghiên cứu người Singapore, được Libération trích dẫn, tóm lược tình hình hiện nay như sau : « Chúng ta không còn ở trong một khu vực châu Á-Thái Bình Dương như Hoa Kỳ có thói quen nhìn thấy : nghĩa là một khu vực mà trong đó Hoa Kỳ có vai trò thống trị và chăm lo, một cách hòa nhã, cho các quốc gia đang phát triển. Trong khu vực này Nhật Bản, đồng minh truyền thống của hk, giữ vai trò số một. Nhưng ngày nay, mọi việc đã thay đổi : giờ đây Trung Quốc là nước số một trong khu vực. »

Chỉ trong vòng vài năm, Bắc Kinh đã chiếm lấy chỗ của Washington bằng cách trở thành đối tác thương mãi hàng đầu, cùng một lúc, của Nhật Bản, Hàn Quốc và các nước thuộc khối Asean.

Theo Libération, đối với một số chuyên gia, nền kinh tế Trung Quốc có thể dứng hàng thứ nhì trên thế giới trong năm 2010. Mặc dù bộ quốc phòng Mỹ vẫn là trọng tài tối cao ở châu Á, nhưng tương quan lực lượng mới trong lĩnh vực kinh tế không phải là không tác động đến lĩnh vực quân sự.

Tờ báo nhắc lại thái độ của tân thủ tướng Nhật, Yukio Hatoyama, muốn có quan hệ ngang hàng với Nhà Trắng và ông là thủ tướng Nhật đầu tiên đòi xem xét lại hiệp ước về căn cứ Mỹ ở Okinawa, nghiên cứu lại quy chế pháp lý của lính GI Mỹ đóng tại Nhật Bản và cứu xét lại các thỏa thuận bí mật giữa Washington và Tokyo, cho phép Hoa Kỳ cất giữ vũ khí nguyên tử tại Nhật Bản.

Về phần tổng thống Mỹ, theo Libération, ông Obama « muốn nhắc lại một cách rõ ràng với các dân tộc Á châu rằng Hoa Kỳ đang có mặt tại châu Á và sẽ tiếp tục có mặt tại đây ».

Hoa Kỳ vẫn muốn là một đại cường quốc Á châu

Liên quan đến Trung Quốc, báo Libération cho biết là Bắc Kinh hài lòng với chính quyền Bush và càng hài lòng hơn với chính quyền Obama khi ngoại trưởng Hillary Clinton tuyến bố vấn đề nhân quyền không phải là mối quan tâm hàng đầu của Hoa Kỳ.

Trên tờ Le Figaro ông Jean-Pierre Cabestan, giáo sự chính trị học tại một trường đại học ở Hồng Kông, nhận định mục tiêu lớn của chuyến công du Á châu đầu tiên của ông Obama là cho thấy Hoa Kỳ vẫn muốn giữ vai trò của một đại cường quốc Á châu, cho dù Washington đã huy động sức lực trên một số mặt trận khác ở Trung Đông hay ở Tây Á.

Về phần Nhật Bản, ông Cabestan nhận thấy là đến nay Tokyo ít quan tâm đến châu Á, giống như nước Anh ít quan tâm đến châu Âu. Nhưng giờ đây Nhật Bản ý thức rằng để duy trì hay tăng cường ảnh hưởng tại châu Á – Thái Bình Dương, Tokyo phải thắt chặt quan hệ với Bắc Kinh. Do vậy mà Tokyo đưa ra đề nghị thành lập một cộng đồng Đông Á theo mô hình của Liên Hiệp Châu Âu.

Thế nhưng, cùng lúc, sự lớn mạnh ngoạn mục của Trung Quốc càng làm cho Nhật Bản thấy tầm quan trọng của quan hệ chiến lược với Washington. Vì, dù sao đi nữa, Hoa Kỳ vẫn còn được xem như là một thứ sen đầm trên sân khấu quốc tế, ngăn chận một số hành động điên rồ.

Chuyến công du châu Á của ông Obama trên báo chí Á châu

Tất nhiên là chuyến đi châu Á của tổng thống Obama trở thành đề tài được nhiều tờ báo Á châu đề cập trên trang nhất. Tờ Seoul Daily nhấn mạnh là công luận Nhật Bản phản đối mạnh mẽ việc dời căn cứ quân sự Mỹ ở Okinawa sang một nơi khác. Và, theo tờ Japan Times, chủ đề này thế nào cũng sẽ là đề tài ưu tiên trong buổi tiếp xúc chính thức đầu tiên giữa tổng thống Obama và tân thủ tướng Nhật, Yukio Hatoyama.

Trong khi đó tờ Choson Ilbo của Hàn Quốc trở lại với cuộc thăm dò dư luận mà kết quả cho thấy là có gần 70% người dân ở Okinawa  muốn lính Mỹ rời khỏi vùng này và thậm chí rời khỏi Nhật Bản. Cũng trong ngày hôm nay tổng thống Obama đến Singapore để tham dự Diễn đàn kinh tế châu Á Thái Bình Dương (APEC) và tại đây tổng thống Mỹ không chỉ thảo luận về những vấn đề đơn thuần kinh tế.

Trong xã luận tờ Japan Times viết : « Các nước Á châu hoan nghênh những nỗ lực của chính quyền Mỹ để có lại một chính sách dấn thân ở châu Á ». Theo tờ báo, một dấu hiệu của sự dấn thân nói trên  là quyết định « mở lại đối thoại cấp cao, trong tuần trước, với các tướng lĩnh Miến Điện sau 14 năm đối thoại giữa những người điếc ».

Hoa Kỳ không muốn cô lập ban lãnh đạo Miến Điện

Cũng liên quan đến quan hệ Hoa Kỳ - Miến Điện, tờ La Croix nhấn mạnh, trong hàng tựa, là « Hoa Kỳ không còn muốn cô lập tập đoàn lãnh đạo quân sự tại Miến Điện ». Tờ báo nhắc lại là đầu tháng này sự kiện Washington gửi một phái đoàn đến Miến Điện để thu thập thông tin đã được đánh giá là lịch sử.

Nhưng giám đốc của tổ chức Euro-Burma, một hội đoàn giúp người Miến Điện chuẩn bị cho thời kỳ hậu chế độ độc tài, đã cảnh báo là ít có khả năng tập đoàn lãnh đạo Miến Điện sẽ mở đối thoại với phe đối lập. Lý do là vì phe này vẫn còn bị xem là một mối đe dọa đối với chính quyền quân sự.

Trong khi đó tờ L’Humanité đăng ảnh và đưa tin là có 20 000 người biểu tình tại Okinawa, lên án tình trạng mất an ninh do các căn cứ quân sự Mỹ gây ra cho Nhật Bản.

Nhà văn Marie Ndiaye giữ vững lập trường

Về thời sự nước Pháp cuộc tranh cãi giữa nữ văn sĩ Marie Ndiaye, người được giải văn học Goncourt, và dân biểu Eric Raoult thuộc đảng nắm quyền UMP được tờ Libération đưa lên trang nhất hôm nay với hàng tựa nhắc lại lời phát biểu của cô Ndiaye « Tôi không rút lại những gì tôi đã nói ».

Tháng tám vừa qua, trả lời phỏng vấn trên tạp chí Les Inrockuptibles, cô Marie Ndiaye đã lên án « không khí khó sống và khủng khiếp » của một nước Pháp dưới thời ông Sarkozy.

Trong một bức thư gửi đến bộ trưởng văn hoá Fréderic Mitterrand, ông Eric Raoult kêu gọi bộ trưởng phải cho biết lập trường trên vấn đề này. Trước đó ông Raoult tuyên bố là cô Marie Ndiaye, với tư cách là người được giải văn học cao quý nhất của Pháp, có bổn phận phải tỏ ra thận trọng trong những lời phát biểu và phải biết giữ mồm giữ miệng.

Có điều là ông Eric Raoult quên rằng là vào thời điểm của bài phỏng vấn cô Ndiaye chưa được giải thưởng Goncourt. Còn ông Fréderic Mitterand thì từ chối lao vào một cuộc tranh cãi khác, nhất là sau khi ông đã trở thành đối tượng chính của hai cuộc tranh cãi trước đó.

Trên trang nhất, tờ Libération tìm cách tổ chức một cuộc trao đổi trực diện giữa nhà văn Pháp lai Sénégal, Marie Ndiaye, và bộ trưởng văn hóa Fréderic Mitterrand. Nhưng cả hai bên giữ nguyên lập trường của mình, vì dối với ông Mitterrand, cuộc tranh cãi này không đáng kể và do đó không cần đến sự trọng tài của ông.

Trên tờ Libération, cô Marie Ndiaye lấy làm tiếc trước thái độ không can thiệp của bộ trưởng văn hóa. Còn ông này thì giải thích là ông không có thiên hướng trở thành một người lắng nghe những lời khóc lóc, kiện tụng. Trong bài xã luận, Libération nói đến « sự bất lực » của một bộ trưởng thể hiện chính sách cởi mở sang cánh tả của tổng thống Sarkozy.

Thanh Thủy (RFI)