Cảnh nhả khói của một nhà máy điện chạy bằng than ở Sơn Đông. Ảnh chụp ngày 20/11/2009 (Ảnh: Reuters)
Hai tuần trước hội nghị Copenhagen, các nhà khoa học thế giới đánh thêm hồi tiếng chuông cảnh tỉnh giới lãnh đạo thế giới. Chiều 24/11 tại Genève (Thụy Sĩ), chuyên gia của Tổ chức Khí tượng Thế giới OMM công bố một bản nghiên cứu xác định rằng lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính đang tập trung trong không khí vẫn liên tục gia tăng.
Đà tăng CO2 gần với kịch bản xấu nhất về biến đổi khí hậu
Trong năm 2008, 200 máy đo lường phân bố trên 50 quốc gia đã ghi nhận nồng độ CO2 trong không khí là 385,2 ppm tức là tăng 2 đơn vị so với tình trạng 2007. Đối với các chuyên gia, năm nào cũng tăng 2 đơn vị tương đương với 0,52% là một tỷ lệ đáng ngại vì nó tăng theo hàm số mũ. Một nhà khí tượng giải thích thông tin này không phải là tin vui vì nó gần với kịch bản xấu nhất mà Nhóm Chuyên gia về Biến đổi Khí Hậu của Liên Hiệp Quốc (GIEC) dự báo.
Thông điệp thứ hai của Tổ chức OMM là lượng CO2 do con người thải ra từ khi bắt đầu thời kỳ kỹ nghệ hóa đã tăng nhiều hơn từ 5 năm trở lại đây. Nói cách khác, những biện pháp tiết kiệm xăng dầu, bớt dùng than đá được các chính phủ Tây phương khuyến khích tiến hành trong thời gian gần đây không mang lại kết quả thấy được trong ngắn hạn.
Tuy vậy, theo các chuyên gia, đây không phải là lúc bó tay đầu hàng, mà phải tiếp tục và gia tăng nỗ lực chống hiệu ứng nhà kính. Châu Âu cam kết đơn phương hạ lượng khí thải ô nhiễm xuống 20% trong 10 năm tới đây và sẽ giảm thêm đến 30% nếu đạt được một thỏa thuận toàn cầu tại hội nghị Copenhagen.
Nhưng một vấn đề cốt lõi khác là trái đất chúng ta đang sống có còn đủ sức chịu đựng những tác hại do con người gây ra hay chăng ? Câu trả lời của Mạng lưới bảo vệ môi trường của Mỹ,Global Footprint Network, rất bi quan. Khả năng điều tiết thiên nhiên đã của địa cầu đã bị quá tải. Được thành lập từ năm 2003, mỗi năm tổ chức này đo lường và tính toán chỉ số mà họ gọi là « dấu chân môi trường » tại hơn 100 nước và của toàn nhân loại.
Quy mô và vận tốc tan băng ở Nam và Bắc cực gia tăng
Theo báo cáo của Global Footprint Network, thì để tái tạo những gì mà nhân loại tiêu thụ trong một năm thì trái đất phải cần 18 tháng. Thế nhưng con người tiêu thụ và thải khí ô nhiễm với nhịp độ 44% cao hơn khả năng điều tiết của trái đất. Do vậy, nhân loại đang đối diện với nhiều mối đe dọa khác nhau từ biến đổi khí hậu đến phá rừng, từ nguồn cá trên biển mất dần đến tình trạng khan hiếm nước.
Từ kết quả nghiên cứu này đến báo cáo khác, giới chuyên gia mỗi ngày mỗi bi quan vì thực trạng biến đổi khí hậu xấu hơn mọi dự báo. Trường hợp điển hình nhất là báo cáo mới nhất của Nhóm chuyên gia Liên Hiệp Quốc về khí hậu GIEC, thường khi ít khi quan tâm đến băng đảo ở hai cực địa cầu, đã phải thừa nhận quy mô và vận tốc tan băng gia tăng.
Bắc cực bị hâm nóng hai lần hơn ở các nơi khác làm diện tích băng đá mất đi 30% theo ảnh vệ tinh chụp cuối năm 2007. Khí hậu tại Nam cực cũng ấm lên làm nhiều tảng băng sơn trôi dạt. Nước biển bị ấm lên cũng bị giãn nở cùng với hiện tượng băng tan làm mực nước biển dâng cao.
Theo nhà hải dương học Pháp Anny Cazenave, thì mực nước dâng hàng năm với nhịp độ trung bình là 3,3 mm. Nhưng con số này đã cao hơn dự báo trước đây của chuyên gia GIEC đến 80%.
Tú Anh (RFI)