Hàng điện tử, một trong những cột trụ của ngày xuất khẩu Malaysia
Thay vì được xử lý và tái xử lý ở phương Tây, phần lớn các phế phẩm điện tử được xuất khẩu sang các nước đang phát triển, và tại đây các phế phẩm này được tháo gỡ trong những điều kiện thiếu an toàn. Trung Quốc nhập khẩu 70%các phế phẩm điện tử của phương Tây.
Sắp tới ngày lễ Giáng sinh và lễ cuối năm, tức thời kỳ truyền thống trong năm để người dân ở phương Tây đi mua quà tặng cho gia đình và bạn bè, mấy bữa nay báo chí Pháp liên tục có nhiều trang đặc biệt dành cho việc giới thiệu những món quà mấy năm gần đây được mua nhiều nhất, như là máy ảnh kỹ thuật số, điện thoại di động và máy vi tính.
Các chủ tiệm buôn đua nhau khuyến khích dân chúng bỏ máy cũ, mua máy mới, đẹp hơn và nhất là tối tân hơn. Tại Pháp, mấy năm gần đây, trong tiền mua một máy mới khách hàng luôn luôn phải trả thêm một số tiền rất nhỏ để xử lý phế phẩm một cách không gây tổn hại cho môi trường.
Hàng tựa trên tờ Le Figaro nói đến « một núi phế phẩm độc hại gồm máy vi tính và điện thoại di động được xử lý bằng cách được xuất khẩu một phần sang các nước nghèo ở phía nam địa cầu » và tại đây các linh kiện trong phế phẩm được thu hồi.
Tờ Le Figaro đưa tin là có 75% máy vi tính được sử dụng trên thế giới nằm tại các nước Tây phương. Chính vì các linh kiện điện và điện tử có một thời gian hoạt động rất hạn chế cho nên khối lượng phế phẩm tăng rất nhanh (5% trong vòng một năm tại phương Tây).
Người ta ước tính là trong năm năm vừa qua có một tỷ máy vi tính đã bị phế thải và việc xử lý hàng núi phế phẩm này đang thật sự trở thành một vấn đề nghiêm trọng vì phế phẩm điện tử chứa đựng nhiều yếu tố độc hại, nguy hiểm cho môi trường và cho sức khoẻ con người.
Trong năm 2006, Chương trình Liên Hiệp Quốc vì Môi trường và Phát triển ước tính là thế giới đã sản xuất từ 20 đến 50 triệu tấn phế phẩm điện và điện tử. Con số này thể hiện từ 1 đến 3% toàn bộ chất phế thải trên thế giới và tương đương với khoảng 8% phế phẩm ở phương Tây.
Các phế phẩm điện tử chứa đựng nhiều vật kiệu quý giá nhưng độc hại
Ông Brett Robinson, thuộc trường Đại học Lincoln ở New Zealand nhấn mạnh là phế phẩm điện tử có đặc điểm là chứa đựng nhiều vật liệu có giá trị cao nhưng thường là độc hại, và các vật liệu này đòi hỏi những phương pháp xử lý và tái xử lý thích hợp để tránh gây ô nhiễm cho môi trường và gây nguy hiểm cho sức khoẻ con người.
Trong các phế phẩm điện tử người ta tìm thấy rất nhiều chất liệu quý hiếm nhưng độc hại như chì, cadmium, đồng, thuỷ ngân, arsenic, sélénium v.v…
Các chất liệu này cũng hiện diện nhưng với một tỷ lệ thấp hơn trong các lò gaz hay tủ lạnh ; lý do là vì các máy móc này cũng có thiết bị điện tử.
Thay vì được xử lý và tái xử lý ở phương Tây, phần lớn các phế phẩm điện tử được xuất khẩu sang các nước đang phát triển, và tại đây các phế phẩm này được tháo gỡ trong những điều kiện thiếu an toàn.
Việc chuyên chở được tiến hành trong sự vi phạm Công ước Bâle. Từ năm 1997 công ước này cấm xuất khẩu phế phẩm độc hại của các nước thành viên trong Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OCDE) sang các nước không phải là thành viên.
Theo báo Le Figaro, hiện nay Trung Quốc đứng đầu thế giới về việc nhập khẩu (70%) các phế phẩm điện tử của phương Tây. Các nước khác như Ấn Độ, Pakistan, Việt Nam, Nigeria và Ghana cũng nhập một phần các phế phẩm này.
Việc tháo gỡ các máy móc cũ để thu hồi các vật liệu quý giá như đồng thường được thực hiện bằng tay không, không có bao che.
Tại thành phố Guiyu, thuộc tỉnh Quảng Đông ở Trung Quốc, nơi mà mỗi năm có hàng triệu phế phẩm điện tử được tái xử lý trong những điều kiện làm việc rất là thô sơ, các kim loại nặng đã ô nhiễm các dòng nước, không khí và đất canh tác. Gần đây một nhóm nhà nghiên cứu Trung Quốc đã tìm thấy một tỷ lệ đồng khá cao trong máu của trẻ em duới 6 tuổi sống tại nơi này.
Dubai : cơn bão tố đã lắng xuống
Cơn bão tố thổi lên các thị trường Tây phương sau khi có tin về món nợ khổng lồ của Dubai đã bắt đầu lắng xuống hôm 27/11 vì các thị trường này trông chờ vào sự hỗ trợ liên đới của Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất.
Trên đây là nội dung của hàng tựa trên phụ trang kinh tế báo Le Figaro. Tờ báo nói đến « giấc mơ điên cuồng của một tiểu vương quốc được xây trên cát và các món nợ khổng lồ ».
Tờ Le Monde thì nói đến « sự phục thù của Abou Dhabi đối với anh láng giềng huyên náo trong Các Tiểu vương quốc Ả rập Thông nhất ».
Sau khi xây cất tháp cao nhất thế giới, Bourj Dubai, giờ đây vương quốc này đang lún sâu vào một cuộc khủng hoảng mà điển hình là sự kiện ngày khánh thành cái tháp bằng sắt và bê-tông bị dời lại không biết bao nhiêu lần.
Nhằm dập tắt mọi tin đồn, cheikh Khalifa đã cam kết là Abou Dhabi không có ý định lợi dụng khó khăn hiện này của Dubai để nắm lấy quyền kiểm soát của Các Tiểu vương quốc hay của tập đoàn Dubai Ports hiện có mặt trên khắp thế giới.
Trang nhất của tờ Le Figaro vui mừng báo tin là « Pháp đã giành được một chức vụ quan trọng » trong guồng máy lãnh đạo Liên Hiệp Châu Âu vì ông Michel Barnier được chỉ định để giữ một chiếc ghế mà nhiều chính trị gia ngắm nghé : đó là chức vụ Uỷ viên châu Âu đặc trách Thị trường nội địa và Dịch vụ tài chính.
Báo Le Figaro còn nhấn mạnh là « hôm qua Paris đã cho thấy rõ sự hài lòng ». Nhưng tờ báo nói thêm là « tân ủy viên sẽ có người kèm sát cạnh ». Lý do là vì sau cuộc khủng hoảng toàn cầu, câu hỏi đặt ra là liệu châu Âu có tiếp tục đi theo mô hình kinh tế ngày càng tự do hay là châu Âu sẽ ban hành một số điều lệ tài chính như mong muốn của tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy.
Cả hai tờ Le Figaro và Libération đưa tin là « nước Anh không muốn một uỷ viên người Pháp ờ chức vụ Thị trường nội địa và Dịch vụ tài chính ».
Tờ Libération kể lại là ông Sarkozy, hiện đang công du ở nước ngoài, thứ năm vừa qua, đã, từ Brazzil, điện thoại cho chủ tịch Uỷ ban châu Âu, Jose Manuel Barrose, để bày tỏ nỗi bực dọc trước sự kiện là nước Anh suýt nữa đạt được yêu cầu vì ước nguyện của nước này là thấy ông Barnier phải chia chiếc ghế giành được với một ủy viên khác và qua đó sẽ không « chúi mũi vào công việc của khu City ở Luân Đôn ».
Theo RFI