Điểm báo Quốc tế

Trên trang bià, tạp chí giới thiệu hồ sơ như là giới thiêu một cuốn phim: bên trên bức ảnh đen trắng, chụp một người đàn ông đứng bên trong toa xe lửa xuyên Siberia, vẻ mặt đăm chiêu. Tạp chí chạy tên 3 đạo diễn: Dmitri Medvedev, Vladimir Putin, Hồ Cẩm Đào giới thiệu bộ phim mang tựa: Viễn Đông, khi Siberia trở thành vùng đất Trung Quốc.

Trích dẫn báo giới Nga cũng như Trung Quốc, Courrier International xác nhận xu hướng hiện nay của Maxcơva là nhìn sang Châu Á, như tạp chí Nga Itogui đã tóm tắt : ''Sau chuyến đi Trung Quốc của ông Poutine, trung tuần tháng 10,  khúc quẹo hướng về Châu Á đã thực sự diễn ra.

Điểm qua tình hình, tạp chí Pháp ghi nhận là đối với Điện Kremly, nếu muốn Nga phát triển thì  phải khai thác tốt hơn tài nguyên giàu có của vùng Siberia. Và điều này chỉ có thể thực hiện được với sự giúp đỡ ồ ạt của Trung Quốc. Các thoả thuận về kinh tế mà hai bên vừa ký kết xác nhận xu hướng chiến lược này. Tuy nhiên, Courrier International nêu bật những vấn đề làm công luận Nga quan ngại trong đó có vấn đề chủ quyền, khi mà người Trung Quốc sẽ đổ qua vùng đất thưa thớt dân cư này.

Courrier International đã trích dẫn bài viết của Alexandre Koustariov trên tờ Tchastny Korrespondent, theo đó trước đây người ta cũng ghi nhận khả năng vùng phiá  Đông của Nga hướng dần về phiá Trung Quốc. Ngày nay thì vấn đề khai thác tài nguyên Nga cho thị trường Trung Quốc trở thành vấn  đề then chốt. Nga ngày càng nhập nhiều hàng Trung Quốc, số người Trung Quốc đến định cư ở vùng Viễn Đông Nga tăng rất nhanh. Và giờ đây, với những thoả thuận mới ký, thì quả là vùng đất phiá Đông này của Nga hội nhập vào Trung Quốc hay ít ra là vào những vùng Trung Quốc sát biên giới.

Một nửa lãnh thổ Nga được giao cho Trung Quốc khai thác

Dưới tựa đề ''Chỉ có kim cương vùng Iakoutia là còn thuộc về Nga'', Courrier International  nhắc lại những thoả thuận đã ký kết hạ tuần tháng 9 vừa qua tại New York, bên lề Đại hội Đồng Liên Hiệp Quốc. Hai ông Hồ Cẩm Đào và Dmitri Medvedev đã ký Chương trình hợp tác Nga Trung trong 10 năm tới đây: 2009-2018, mà tờ báo Vedomosti tại Maxcơva đã tiết lộ nội dung.

Báo giới Nga đã tỏ ra rất lo ngại trước công cuộc hợp tác đuợc xem như một sự đánh đổi : ''tài nguyên của tôi và công nghệ của anh'', vì theo họ  tài nguyên mênh mông của Nga ở vùng Viễn Đông, từ Irkoust cho đến Tchoukotka,  sẽ nằm trong tay Trung Quốc. Bắc Kinh được quyền khai thác hàng chục mỏ vàng, bạc, đồng, titan..., sẽ khai thác gỗ, thủy sản...

Danh sách liệt kê khá dài, vì Chương trình hợp tác ký kết dự kiến nhượng cho Trung Quốc tất cả những mỏ khoáng sản hữu dụng ở toàn bộ những vùng phiá đông Krasnoiarsk, chỉ có mỏ kim cương ở Iakoutia là còn nằm trong tay Maxcơva. Theo báo giới Nga thì Maxcơva sẽ giao cho Trung Quốc khai thác gần một nửa lãnh thổ Nga.

Vấn đề nhân sự, cư dân cũng được nêu bật. Trung Quốc sẽ đưa người đến khai thác các mỏ, làm việc trong các cơ xưởng tại đây. Họ sẽ cất nhà, định cư  trên đảo Sakhaline, ở thủ phủ Petropavlosk- Kamtchatski và nhiều nơi khác.

Tuy nhiên Maxcơva có thể làm khác hơn hay không ? Courrier International  trích dẫn một tạp chí ở Quảng Đông, đánh giá thẳng thừng là không. Vì Nga không có khả năng về mặt nhân sự cũng như tài chính cần thiết để khai tài nguyên vùng phiá Đông của họ. Đây quả là những vùng giàu có, nhưng lại là một vùng đất bỏ hoang, như giải thích của một giáo sư  họ Vương, thuộc Viện Nghiên cưú về Nga, Châu Âu và Trung Á của Trung Quốc.

Nhận định trên, hầu như được các chuyên gia Nga xác nhận. Từ khi Liên Xô sụp đổ, vùng phiá Đông sống thoi thóp, dân cư đã bỏ đi. Theo số liệu chính thức của Nga thì dân số vùng này giảm 14% trong 15 năm qua, và với nhịp độ này thì vào chân trời 2015, khu vực mênh mông này chỉ còn độ 4,5 triệu dân.

Vùng Viễn Đông Nga sẽ trở thành thuộc địa của Trung Quốc?

Ngành luyện thép, xưởng đóng tàu, từng là niềm tự hào của vùng, đã đóng cửa từ lâu. Còn về lương thực, như ghi nhận của giáo sư về bang giao quốc tế Mikhail Chankovski, thuộc Đại học Vladivostok, thì sản xuất nông nghiệp của vùng chỉ đủ bảo đảm cho 4 tháng mà thôi, phần còn lại, tức 8 tháng, thì  phải nhờ vào Trung Quốc. Trên thực tế, vùng Viễn Đông dựa vào Trung Quốc, người láng giềng gần, nhiều hơn hơn là trong chờ vào Maxcơva xa xôi.

Vấn đề mà Courrier International nêu lên, là mặc dù công cuộc hợp tác Nga Trung nói trên, mang hy vọng vực dây được vùng Viễn Đông Nga, nhưng không phải ai cũng nghĩ là cả hai bên cùng có lợi. Tạp chí nhắc lại câu hỏi mà một nhà báo Đức đã nêu lên trong cuộc họp báo ngày 14 tháng 10, nhân chuyến đi Trung Quốc của ông Putin, là với sự phát triển quan hệ song phương với Trung Quốc như thế, thì Nga phải chăng sẽ đứng trước nguy cơ trở thành một nước chư hầu cung cấp nguyên liệu cho Trung Quốc, và vùng Viễn Đông Nga sẽ trở thành một thuộc địa của Trung Quốc ? Đây là một câu hỏi đáng ngại mà giới phân tích Nga cũng đã nghĩ đến và tỏ nỗi bi quan.

Ông Mikhail Deliaguine, giám đốc Viện Nghiên cưú về Toàn cầu hoá tại Maxcơva, cảnh báo là Nga giờ đây chỉ là một đối tác bé nhỏ của Trung Quốc. Bắc Kinh đang tập trung vào các vấn đề nội bộ, không có thời giờ nhòm ngó các nước khác, và như thế Nga có được một thời gian trước mắt. Nhưng nếu không làm gì hết như vào thập niên 90, thì Nga sẽ có nguy cơ bị ''hán hoá'' trong trung hạn . Người Nga khi ấy không những sẽ nói tiếng Trung Hoa mà còn suy nghĩ theo kiểu người Hoa. Hiện nay theo Courrier International, Nga chỉ là đối tác kinh tế đứng hàng thứ 15 hay 16 của Trung Quốc, so với hàng thứ 7 hay thứ 8 trước đây.

Thanh niên Nhật Bản trở về với nghề nông

Về Châu Á, Courrier International  tuần này còn nhìn qua Nhật Bản, ghi nhận xu hướng giới trẻ Nhật không ngại 'chân lấm tay bùn'. Ngày càng có nhiều thanh niên lao vào ngành nông nghiệp, cho dù tiền thu được rất ít, và con đường cực nhọc nhiều trở ngại.

Trích dẫn tờ Asahi Shimbun, Courrier International nhận thấy là từ một, hai năm qua, nông nghiệp đã thu hút nhiều thanh niên. Nhiều tạp san cũng xuất hiện để khuyến khích và hướng dẫn họ trên con đường này. Công việc đồng áng nặng nhọc, nhưng dù thế, giới trẻ vẫn lao vào, tìm kiếm một lối sống theo ý muốn.

Tạp chí nêu trường hợp cô Nahoko, 28 tuổi, điều hành một nông trại phụ nữ. Những người làm việc tại đây như Nahoko đều dưới 30 tuổi. Riêng Nahoko bước vào việc canh tác nông nghiệp, khi đang chuẩn bị tốt nghiệp Đại học. Lúc đầu cô vừa làm cho cha của cô trong khi thi tốt nghiệp. Cô cho biết quyết tâm sống về nghề nông, trồng rau quả, bất chấp những lời khuyên răn của ông bà, cảnh báo đây là một nghề cực nhọc.

Nahoko đã thú nhận là lúc đầu với thu nhập chỉ khoản 50.000 yen, tức 375 euros mỗi tháng, thì cô đã nản chí thật, cô phải dây thêm ở một trường trung học để đủ tiền sống. Nhưng cũng may, vào thời gian đó, cô tiếp xúc đươc vớI chủ nông trại Kunitachi Farm, ông Ganari Takahashi, từng hoạt động sản xuất băng video sex trước khi bỏ nghề. Nông trại phụ nữ của Nahoko nằm trong hệ thống Kunitachi Farm.

Dĩ nhiên không phải ai cũng thành công, nhiều thanh niên gặp khó khăn đã bỏ dở công viẹc đồng áng. Thế nhưng việc thanh niên lao vào khai thác nông nghiệp có vẻ không phải là một xu hướng tạm thời, chạy theo mốt. Kết quả điều tra của bộ Nông nghiệp Nhật vào tháng tư năm nay, cho thấy là trên con số 8.400 người mới bước vào nông nghiệp, thì hơn 5000 người dưới 39 tuổi, tăng 34% so với năm trước.

Trong bối cảnh này, theo Le Courrier, người ta đã thấy xuất hiện những công ty sản xuất nông phẩm, với quyết tâm đào tạo những người muốn bước vào ngành.

Liên Hiệp Châu Âu thiếu cao vọng khi chọn lãnh đạo

Nhìn về Châu Âu tuần này, tạp chí Anh The Economist và tạp chí Pháp L'Express chú ý trước tiên đến việc đề cử hai nhân vật mới đứng đầu Châu Âu, ông Herman Van Rompuy, vốn là thủ tướng Bỉ, nắm chức chủ tịch Hòi Đông Châu Âu, và bà Ashton, cựu Ủy viên Thương mại Châu Âu, vào chức bộ trưởng Ngoại giao EU. Hai tạp chí có cùng một nhận định : một sự chọn lựa không xứng đáng với vai trò của Châu Âu. The Economist nói đến hai con chuột kém cỏi, sự chọn lựa cho thấy sự thiếu cao vọng đáng thương.

Tạp chí l'Express cũng tỏ ra bực dọc và thất vọng trước việc đề cử hai nhân vật Herman van Rompuy và Catherine Ashton, sẽ đại diện cho Châu Âu trên chính trường thế giới, và chạy hàng tựa bất bình : ''Hai nhân vật cho một Liên Hiêp bị giảm giá''.

Theo tạp chí việc đề cử hai nhân vật mờ nhạt và không có kinh nghiệm cho chức vụ của mình như bà Ashton, làm tan vỡ hy vọng thấy Liên Hiệp Châu Âu trở thành  một khối năng động. Trong lúc đó thì tổng thống Mỹ Obama chọn Trung Quốc làm đối tác chiến lược.

L'Express tức tối cho là 27 nước Châu Âu, với sự chọn lựa của họ, đã cho thấy là mình từ bỏ cao vọng có một tiếng nói mạnh mẽ trên chính trường thế giới. Cao vọng đó có lẽ sẽ dành cho thế hệ sau thực hiện.

Mai Vân (RFI)