Điểm báo Quốc tế

Cuối tuần qua Cơ quan Quốc tế về Năng lượng Nguyên tử đã thông qua nghị quyết lên án Iran đã che giấu trong hai năm việc xây cất một cơ sở mới đề làm giàu chất uranium tại Fordow, gần thành phố Qom.

Mối đe dọa về một quả bom do Iran chế tạo đang gây lo ngại cho các quốc gia ở Trung, Cận Đông và có thể khuyến khích các nước này cũng có những dự án tương tự.

Trên hai trang báo, tờ Libération đề cập đến nguy cơ phổ biến hạt nhân mà không một ai có thể kiểm soát nổi tại Ai cập, Thổ Nhĩ Kỳ, Ả rập Xê út, Syrie và các nước khác ở vùng Vịnh.

Riêng tại Ai Cập, báo Libération nhắc lại là cách thủ đô Cairo 30 cây số về phía bắc, Inchass là vết tích duy nhất còn lại của chương trình hạt nhân mà chính phủ Ai Cập đã bắt đầu thực hiện với sự hỗ trợ của Liên Xô.

Trong hai mươi năm qua Trung tâm nghiên cứu hạt nhân của Ai Cập đã hoạt động chậm lại và nước này bị khựng lại trong tham vọng nguyên tử sau tại nạn Tchernobyl vào năm 1986.

Nhưng đến năm 2006, trước những tuyên bố ầm ĩ của Iran, tình hình đột nhiên biến đổi. Nhiều người đã ngạc nhiên khi nghe Gamal, con trai của tổng thống Ai Cập, cũng là người có thể kế nghiệp ông Moubarak, loan báo là Cairo sẽ tung ra một chương trình hạt nhân dân sự và ba nước – Pháp, Nga và Hoa Kỳ - đã tuyên bố sẵn sàng cung cấp ba lò phản ứng mà Ai cập dự tính thiết lập tại Dabaa, trên bờ biển Địa Trung Hải.

Trong khi đó báo chí Israel nêu tên Ai Cập trong số các nước có thể đã mua vật liệu hạt nhân qua đường dây của tiến sĩ Khan, người đã giúp cho Pakistan chế tạo bom nguyên tử.

Về Thổ Nhĩ Kỳ, báo Libération nhắc lại sự kiện Ankara được sự bảo vệ của chiếc ô dù hạt nhân của Liên Minh Bắc Đại Tây Dương (NATO), đặc biệt là kho vũ khí đặt tại căn cứ Incirlik (miền nam Thổ Nhĩ Kỳ) mà nước này cùng với Hoa Kỳ nắm giữ chìa khoá.

Cách nay vài tháng, một nhân vật quan trọng trong đảng AKP, đảng nắm quyền tại Thổ Nhĩ Kỳ, kiêm chủ tịch Ủy ban đối ngoại tại quốc hội, đã tuyến bố « Có một điều rõ ràng là nếu như Téhéran sẽ có bom nguyên tử thì chúng ta buộc phải có những dự án tương tự ».

Còn về Ả rập Xê út, nước này cũng như Ai Cập không muốn thấy Iran, với một ban lãnh đạo theo đạo Hồi giáo Chiít, trở thành cường quốc hạt nhân quân sự đầu tiên trong khu vực Trung Đông.

Là một quốc gia đã ký Hiệp ước cấm phổ biến hạt nhân, vào cuối thập niên1980, Ryad đã đóng góp tài chính vào việc phát triển chương trình hạt nhân của Irak. Viện trợ này đã ngưng hẳn tháng 8 năm 1991 khi quân đội của Saddam Hussein đánh chiếm Koweit.

Sau đó Ả rập Xê út bị nghi ngờ đã ký một thoả thuận mật với Pakistan, nước Hồi giáo Sunít đầu tiên có vũ khí nguyen tử, nhằm đổi dầu hỏa để lấy công nghệ hạt nhân.

Giờ đây Ryad tỏ ý muốn có một nguồn năng lượng khác thay thế dầu hỏa để chuẩn bị cho thời điểm nguồn dầu hỏa bị cạn kiệt mặc dù Ryad nắm giữ 25% dự trữ dầu hỏa trên trái đất.

Theo tờ Libération, mùa xuân vừa qua, bộ trưởng kinh tế Pháp, bà Christine Lagarde, thông báo một hiệp ước hợp tác hạt nhân sắp tới đây giữa Paris và Ryad.

Chương trình hạt nhân của Iran có những lý do đối nội

Nhiều người không hiểu vì sao tổng thống Iran lại thách thức công khai cộng đồng quốc tế và nhất quyết thực hiện chương trình năng lượng hạt nhân, qua đó giúp cho năm nước thành viên thường trực cùng với Nga nhất trí trên một lập trường đối với Téheran. Theo báo Libération chính sách của Iran trên hồ sơ hạt nhân có những lý do đến từ chính sách đối nội.

Trước thái độ cứng ngắt của ban lãnh đạo Iran, một nguồn tin ngoại giao được tờ Libération trích dẫn, nhân định là lập trường cương quyết của Téhéran chủ yếu nhắm chứng minh với công luận trong nước rằng chất uranium là « tài sản quốc gia », không thể trao cho nước ngoài để làm giàu và nó là « một yếu tố của phẩm cách dân tộc ».

Còn một nhà ngoại giao khác, cũng được Libération trích dẫn nhấn mạnh rằng « Chính sách đối nội của Iran không cho phép tổng thống Ahmadinejad làm chủ được trên bàn cờ ngoại giao ».

Pháp và sự bình đẳng nam nữ trong công việc nội trợ

Đề tài chiếm trang nhất của tờ Libération hôm 3/12 là một bài điều tra của INED (Viện Quốc gia Nghiên cứu về Dân số). Bày này cho thấy là tại Pháp « công việc nội trợ chủ yếu vẫn do phụ nữ đảm trách và tình hinh này càng trở nên rõ nét hơn khi gia đình có con »

Để chứng minh hiện tượng này, tờ Libération đưa ra một con số : « Vào đầu thế kỷ 21, 80% công việc nhà vẫn do phụ nữ làm ». Do vậy tờ báo nêu lên câu hỏi : « Làm sao chúng ta có thể phẫn nộ khi thấy việc thiết lập sự bình đẳng nam nữ thất bại tại các công ty lớn cùng như trong giới chính trị khi mà chúng ta không có khả năng bảo đảm sự bình đẳng trước một cây chổi ».

Các viện bảo tàng đình công tại Pháp

Trong lúc đó trang nhất của tờ L’Humanité đăng lại trên cả mặt báo tấm tranh nổi tiếng thế giới, tấm La Joconde của họa sĩ Leonardo da Vinci. Nhưng khác với nguyên bản, cô Mona Lisa trong tấm tranh của tờ báo Cộng sản cầm một tấm bảng có ghi hàng chữ « Đình công – Các viện bảo tàng lần lượt đóng cửa ».

Theo tờ L’Humanité, hôm 3/12 là ngày thứ mười nhân viên của Trung tâm Pompidou, nổi tiếng về nghệ thuật hiện đại, đình công để phản đối chính sách giảm ngân sách và giảm nhân viên các viện bảo tàng quốc gia của chính phủ tổng thống Sarkozy. Vì ngoài Trung tâm Pompidou, các viện bảo tàng Louvre, Orsay, Rodin, điện Versailles … cũng đóng cửa đình công.

Đối với L’Humanité, đó là những nơi đóng góp vào sự toả sáng của nền văn hoá Pháp chứ không phải câu hỏi tối nghĩa về bản sắc dân tộc mà chính phủ nêu lên, dựa trên những hình ảnh sáo mòn nặng tính chất dân tuý và mỵ dân.

Indônêsia và nạn phá rừng

Chỉ còn 4 ngày nữa đến cuộc họp thượng đỉnh về biến đổi khí hậu tại Copenhagen. Hôm 3/12 phóng viên của tờ Le Monde tại Jakarta đưa tin là « Indonêsia dần dần ý thức được  những hậu quả của nạn phá rừng » và chính quyền vừa loan báo một loạt biện pháp song song với những dự án trồng cây.

Ỏ cuối hòn đảo Sumatra, bán đảo Kampar, với 400 000 hécta rừng và nhiều bộ tộc thổ dân sinh sông tại đây, đang trở thành biểu tượng của cuộc đấu tranh chống nạn phá rừng. Tổ chức bảo vệ môi trường Greenpeace đã thiết lập tại đây khu trại của « những người bảo vệ khí hậu ».

Vốn chống đối kịch liệt một dự án công nghiệp trồng cây keo, Greenpeace đang dẫn đầu một cuộc đối đầu chống lại một công ty rất lớn về bột giấy.

Thanh Thủy (RFI)