Thúc đẩy tăng trưởng và thay đổi mô hình kinh tế là nội dung chính cuộc họp của ban lãnh đạo Trung Quốc, được tổ chức trong hai ngày, 5 đến 6/12 ở Bắc Kinh. Theo báo chí chính thức, thì cuộc họp này còn đề ra những ưu tiên kinh tế của Trung Quốc cho năm 2010.
Trung Quốc cần phải chú ý nhiều hơn đến thị trường nội địa (Ảnh: Reuters)
Từ 10 năm nay, giới lãnh đạo Trung Quốc vẫn tổ chức cuộc họp kín vào tháng 12 hàng năm nhằm thảo luận những vấn đề kinh tế.
Tân Hoa Xã cho biết, trong cuộc họp năm nay, chủ tịch Hồ Cẩm Đào, thủ tướng Ôn Gia Bảo cùng ban lãnh đạo Trung Quốc sẽ tập trung thảo luận vào việc củng cố nền kinh tế vừa thoát ra khỏi khủng hoảng và bảo đảm quá trình phục hồi, tăng trưởng ổn định, vững chắc. Bên cạnh đó, Bắc Kinh còn xem xét khả năng điều chỉnh cơ cấu, chống lại hiện tượng “sản xuất quá tải của một số ngành công nghiệp và thúc đẩy sự phát triển của một số ngành công nghiệp chiến lược đang trỗi dậy”.
Tuần trước, bộ Chính trị đảng Cộng sản Trung Quốc đã đưa ra phương hướng các ưu tiên cho năm 2010, cụ thể là Trung Quốc “phải duy trì sự tiếp tục và ổn định của các chính sách kinh tế vĩ mô”, kết hợp với sự chủ động về ngân sách và mềm dẻo trong chính sách tiền tệ.
Theo giới chuyên gia, Trung Quốc đang phải đối phó với nhiều áp lực duy trì tăng trưởng và thay đổi mô hình phát triển kinh tế, một mô hình phụ thuộc nặng nề vào xuất khẩu.
Trong quý ba năm nay, kinh tế Trung Quốc đạt mức tăng trưởng 8,9%, trong khi đó, tỷ lệ này của quý hai là 7,9 %. Giới phân tích nhận định, với dân số 1,3 tỷ người, Trung Quốc đề ra mục tiêu tăng trưởng tối thiểu là 8% để có thể duy trì được mức độ công ăn việc làm cần thiết và tránh được những bất ổn xã hội.
Vào cuối năm ngoái, chính phủ Trung Quốc đã đưa ra một kế hoạch chấn hưng kinh tế trị giá 400 tỷ € trong hai năm, qua đó, bù đắp phần nào cho việc suy giảm xuất khẩu do khủng hoảng. Tuy nhiên, theo Bắc Kinh, trong những tháng vừa qua, quá trình phục hồi kinh tế vẫn còn mong manh và cần phải tiếp tục các biện pháp hỗ trợ.
Cuộc khủng hoảng kinh tế tài chính toàn cầu vừa qua đã làm lộ rõ những điểm yếu kém trong mô hình phát triển hướng ngoại của Trung Quốc.
Mặc dù là đứng hàng thứ ba trên thế giới, nhưng nền kinh tế của Trung Quốc dựa chủ yếu vào xuất khẩu và gia công để xuất khẩu. Chi phi tiêu dùng nội địa chỉ chiếm khoảng 40% tổng sản phẩm quốc nội, trong khi đó, tỷ lệ này tại các nước công nghiệp phát triển phương Tây là 60%, thậm chí tại Mỹ lên tới 70%. Do vậy, một số chuyên gia cho rằng khủng hoảng là cơ hội để Trung Quốc thay đổi mô hình phát triển, điều chỉnh cơ cấu tăng trưởng qua việc nâng cao tỷ trọng tiêu dùng nội địa, đầu tư và giảm bớt tỷ trọng của xuất khẩu. Trong gói kích cầu mà Trung Quốc đưa ra vào cuối năm ngoái, các chính sách bảo đảm an sinh xã hội, kích thích tiêu dùng trong nước, thực chất, là đi theo hướng chuyển đổi nói trên.
Điều này thể hiện qua phát biểu của chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào, nhân diễn đàn APEC hồi tháng 11 tại Singapore : “Trung Quốc sẽ tiếp tục kích thích nhu cầu trong nước, phát triển mạnh mẽ thị trường nội địa và thúc đẩy một sự tăng trưởng cân bằng giữa nhu cầu trong và ngoài nước”.
Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng giải pháp dùng ngân sách nhà nước để đầu tư, duy trì tăng trưởng, bù đắp lại sự suy giảm của xuất khẩu không bền vững. Về lâu dài, việc cấp tín dụng ồ ạt để khuyến khích đầu tư có nguy cơ dẫn đến tình trạng đầu cơ trong lĩnh vực bất động sản và làm tăng những khoản tín dụng rủi ro đối với ngân hàng.
Đây chính là bài toán khó mà giới lãnh đạo Trung Quốc phải tìm ra đáp số trong cuộc họp thường niên năm nay.
Đức Tâm (RFI)