Châu Âu là một đại lục có nhiều lợi thế nhất địa cầu, được mưa thuận gió hòa. Đây lại là những nước phát triển có đủ nhân tài và phương tiện để đối phó với biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, châu lục này vẫn không tránh được tác hại của hiệu ứng nhà kính : nhiệt độ ở châu Âu tăng nhanh hơn các nơi khác.
Chuyến tàu đặc biệt của Liên Hiệp Châu Âu đến dự hội nghị Copenhagen. Nguồn: www.ec.europa.eu
Châu Âu là một đại lục có nhiều lợi thế nhất địa cầu : về mặt địa lý, châu Âu thuộc vùng ôn đới, mưa thuận gió hòa, khí hậu mát mẻ. Về khả năng, đây là những nước giàu mạnh, phát triển có đủ nhân tài vật lực để đối phó với biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, châu lục này vẫn không tránh được tác hại của hiệu ứng nhà kính vì nhiệt độ ở châu Âu tăng nhanh hơn các nơi khác.
Giới chuyên gia Âu châu về khí hậu và môi trường không quên cơn nắng hạn bất ngờ vào mùa hè năm 2003 làm cho 70 ngàn dân, đa số là người lớn tuổi, tử vong. Tình trạng nhiệt độ nóng bất thường có thể sẽ tái diễn từ nay đến cuối thế kỷ với nhịp độ đáng sợ là hai năm một lần.
Tuy là vùng ôn đới, nhưng mỗi lần nhiệt độ trung bình trên trái đất tăng thêm 0,8 độ C thì châu Âu lên thêm 1,1 độ có khi cách biệt đến 6 độ so với nhiệt độ thay đổi tại Bắc cực.
Theo thẩm định của Cơ Quan Châu Âu về Môi Trường AEE thì từ Groenland ở cực bắc châu Âu đến Hy Lạp ở cực nam, nhiệt độ tăng mạnh nhất tại nam Âu, trung Âu và Phần Lan. Cơn nắng nhiệt hơn 40 độ C cách nay 6 năm là tín hiệu báo trước châu Âu sẽ nếm mùi oi bức của khí hậu châu Phi trong tương lai không xa.
Theo ước tính của Cơ Quan Châu Âu về Môi Trường mà kết quả nghiên cứu được công bố hồi tháng tư năm nay dự báo châu Âu sẽ bị chia làm đôi. Miền nam dọc theo bờ Địa Trung hải bị khô cằn với nhiều nơi bị sa mạc hóa. Miền bắc, mưa lũ xảy ra thường xuyên hơn vào mùa đông sẽ gây tình trạng ngập lụt. Dự báo này dựa trên thực tế đã xảy ra hồi mùa hè 2008 với thiên tai hạn hán tại Tây Ban Nha và thảm họa lũ lụt tại Anh Quốc.
Nước sẽ là mối ưu tư chung của toàn châu Âu. Chín thành viên của Liên Hiệp - trong đó có Tây Ban Nha, Ý, cả Vương quốc Bỉ, Bulgarie và Anh đang âu lo.
Tình trạng này được báo cáo viên André Jol của AEE phân tích như sau : biến đổi khí hậu sẽ tăng thêm áp lực lên các vùng bị khó khăn vì thiếu nước nhất là châu Âu lại có thói quen tiêu thụ nước trên khả năng mà thiên nhiên có thể cung cấp. Do vậy người dân phải chuẩn bị tinh thần để tiết kiệm nước dùng và nước tưới tiêu trong nông nghiệp.
Một trong những nguồn nước thiên nhiên của nhiều quốc gia châu Âu là tuyết trên dãy núi Alpes, nơi xuất phát 40% nguồn nước ngọt. Nhưng dãy núi này bị hâm nóng nhanh gần gấp đôi so với nhiệt độ trung bình của châu lục, tăng 1,48 độ C trong vòng một thế kỷ. Nếu tăng 2 độ thì gần như một phần ba các trung tâm trượt tuyết phải đóng cửa.
Khi đến giai đoạn này thì lưu lượng sông ngòi sẽ biến đổi hẳn : nước chảy thật nhanh vào mùa xuân làm tăng nguy cơ lụt lội ở Đức và Hà Lan. Đến mùa hè thì các con sông ở Áo sẽ khô cạn.
Nông nghiệp các nước nam châu Âu hiện tiêu thụ từ 60% đến 80% nguồn nước ngọt lúc đó sẽ ra sao?
Viện Nghiên Cứu Triển Vọng Thế Giới Địa Trung Hải (Ipemed) của Pháp cảnh báo là nếu không cung cấp đủ nguồn nước thì rất có thể các cánh đồng lúa mì ở vùng Địa Trung Hải sẽ biến mất.
Nguy cơ thứ hai là cũng như ở các châu lục khác, vùng duyên hải Địa Trung Hải, và biển Bắc sẽ bị nước biển tấn công khi mực nước biển dâng lên từ 70 cm đến một thước.
Nhiều bãi cát vàng từ Barcelona, Tây Ban Nha đến thành phố Marseille ở miền Nam nước Pháp sẽ biến mất. Dãy bình nguyên của Hà Lan cũng như thủ đô Luân Đôn của Anh sẽ đối phó với nhiều bất trắc vì biển Bắc. Cơ Quan AEE không loại trừ giải pháp triệt để : thông báo cho cư dân ở những vùng duyên hải chuẩn bị di cư.
Tú Anh (RFI)