Điểm báo Quốc tế

Đầu quý ba 2008,khủng hoảng tài chính đã đánh gục nhiều ngân hàng trên thế giới. Phải chăng giờ đây đến lượt một số quốc gia cũng có nguy cơ bị phá sản ? Đây là câu hỏi nhiều tờ báo Pháp nêu lên sau khi cơ quan thẩm định mức độ rủi ro Fitch hạ thấp mức đánh giá đối với Hy Lạp do nợ công của nước này tăng lên đến gần 120 % GDP.

« Mức nợ của Hy Lạp đang làm rúng động cả khu vực euro », tựa của Le Monde. Nhật báo kinh tế La Tribune cũng lo ngại cho rằng cả « khối các nước sử dụng đồng tiền chung châu Âu đang đứng trước một thách thức lớn ».

Riêng đối vởi bản thân Hy Lạp thì như tựa trên phụ trang kinh tế của báo Le Figaro cho thấy, bế tắc tài chính hiện nay đang khiến Athènes lo ngại « cho chủ quyền của Hy Lạp ». Libération đánh dấu hỏi thật to trên trang nhất : « Nếu như Hy Lạp bị khánh tận thì sao ? »

Cẩm đèn đỏ trong khối Euro

Hy Lạp hiện là quốc gia có mức nợ công cao nhất trong Liên Hiệp Châu Âu tương đương với 112,6% tổng sản phẩm nội địa vào năm 2009, và tỷ lệ này sẽ tăng lên đến 114% vào sang năm.

Cách nay hai hôm cơ quan thẩm định rủi ro Fitch hạ thấp điểm của Hy Lạp. Tức là theo cơ quan này, khả năng thanh toán nợ của Athènes hiện xuống đến mức thấp nhất trong 10 năm qua.

Trả lời trước ủy ban tài chính của Quốc hội hôm đầu tuần, bộ trưởng kinh tế Hy Lạp đã quy trách nhiệm « tiêu tiền quá trớn » này cho chính phủ tiền nhiệm. Trong khi đó tân chính phủ mới chỉ lên cần quyền hơn 50 ngày qua đã cố gắng cắt giảm chi tiêu.

Trong tháng này, chính phủ của thủ tướng George Papandreou sẽ trình Quốc hội một dự luật tài chính với trọng tâm là mang mức thâm hụt ngân sách Nhà nước xuống còn 9,4% GDP.

Làm sao Athènes đến nông nỗi này?

Trong cái nhìn của Libération đơn giản là vì Hy Lạp cũng như hầu hết các quốc gia khác trên thế giới phải đối đầu với khủng hoảng toàn cầu, do vậy đã phải tăng ngân sách chi tiêu trong lúc thu nhập của Nhà nước thì cạn dần vì khó khăn kinh tế.

Báo Le Figaro quy trách nhiệm cho nền kinh tế chợ đen và nạn trốn thuế, những nét đặc thù của kinh tế Hy Lạp.  

Tác động dây chuyền

Câu hỏi đặt ra là tại sao « trận động đất » tài chính trên quên hương của Aristote lại làm cả Liên Hiệp Châu Âu lo sợ ?

Theo giải thích của Libération đơn giản là vì khối đang sử dụng đồng tiền chung châu Âu lo sợ, trong bối cảnh kinh tế khó khăn hiện nay, nhiều quốc gia khác sẽ noi gương Hy Lạp, bước ra ngoài những quy định của hiệp ước Maastricht.

Kịch bản này rất có khả năng xảy ra. Thâm hụt ngân sách nhà nước của khối Euro cũng như mức nợ công có chiều hướng gia tăng ít nhất là cho đến năm 2011. Mức nợ trung bình của các quốc gia sử dụng đồng tiền chung châu Âu sẽ nhảy vọt từ 79% GDP năm nay lên hơn 88% vào năm 2011.

Tờ báo nhắc lại là từ đầu cuộc khủng hoảng tài chính quốc tế đến nay, các cơ quan thẩm định về mức độ rủi ro của các quốc gia đã hạ thấp điểm của bốn nước thành viên khối euro đó là Bồ Đào Nha, Ai Len, Hy Lạp và gần đây nhất là Tây Ban Nha.

Về phần mình Le Monde lưu ý : trong trường hợp Hy Lạp lún sâu vào khủng hoảng tài chính, các nước thành viên khối Euro bắt buộc phải ra tay cứu vớt quốc gia này, tránh để làm chao đảo đơn vị tiền tệ chung của khu vực.

Vấn đề đặt ra là dư luận ở những quốc gia như là Pháp, Đức hay Hà Lan chẳng hạn sẽ nghĩ gì khi họ phải đóng thuế thêm để cưu mang hệ thống tài chính của một nước như Hy Lạp hay Bồ Đào Nha.

Đây mới chính là « crash test » thực sự của đồng euro, tức là khả năng cầm cự của đồng tiền chung châu âu khi gặp tai nạn.

Obama và giải thưởng Nobel hòa bình

Ngày 10/12 là một ngày trọng đại đối với tổng thống Hoa Kỳ, Barack Obama: ông đến Oslo nhận giải thưởng Nobel hòa bình.

Le Figaro lưu ý độc giả : « Ủy ban Nobel năm nay đã vinh danh những cam kết của ông Obama muốn thay đổi chính sách » nói cách khác, Ủy ban này đã nhầm lẫn giữa « hành động » và « ý định hành động ».

Le Monde thì chú ý đến thành phần ủy ban Nobel và tờ báo nhận thấy năm nay khi quyết định trao tặng giải thưởng cao quý kể trên cho tổng thống Hoa Kỳ, Ủy ban này đã thu hút chú ý của dư luận quốc tế.

Đối với báo cộng sản L'Humanité thì ông Obama đang "làm mất uy tín của giải Nobel hòa bình" khi biết rằng ông vừa quyết định đưa thêm quân sang Afghanistan. 

Libération ghi nhận: ông Obama đến Oslo nhận giải Nobel hòa bình vào lúc điểm tín nhiệm của ông « tuột dốc không phanh ».

Theo cuộc thăm dò dư luận của đại học Quinnipiac, bang Connecticut, vừa công bố hôm qua, chỉ còn 46% dư luận Mỹ ủng hộ vị tổng thống da đen đầu tiên của Hoa Kỳ.

Theo giới phân tích, người Mỹ không hài lòng về chính sách đối nội của ông Obama. 54% nguời được hỏi không đồng ý với đường lối lãnh đạo của ông trên các hồ sơ kinh tế. Kinh tế cũng là nhược điểm của Barack Obama kể từ khi ông bước chân vào Nhà Trắng.

Copenhagen, khoản tài trợ của Liên Hiệp Châu Âu

Tại hội nghị thượng đỉnh quốc tế về biến đổi khí hậu đang diễn ra ở Copenhagen, hôm nay là một ngày quan trọng đối với Bruxelles : mọi con mắt đang nhìn về Liên Hiệp Châu Âu để xem khối này có hào phóng tài trợ giúp các nước nghèo chống biến đổi khí hậu hay không.

"Tất cả uy tín của Liên Hiệp Châu Âu trên vấn đề khí hậu nằm ở chỗ đó". Trên đây là nhận xét của đặc phái viên báo Le Figaro.

Dù muốn dù không, vấn đề tài chính vẫn là mấu chốt của mọi cuộc tranh cãi tại Copenhagen. Vào lúc các nước chậm phát triển vần 100 tỷ đô la một năm để giảm hiệu ứng nhà kính, thì Bruxelles mới chỉ khiêm tốn đưa ra con số đóng góp là 2 tỷ một năm cho ba năm sắp tới.

Nhìn từ châu Á, nhật báo China Post của Đài Loan trong bài xã luận mang tựa đề « tầm mức quan trọng của hội nghị Copenhagen đối với Trung Quốc » phân tích như sau:

Trước hết đổi với một quốc gia bị ô nhiễm nghiêm trọng như Trung Quốc (không khí, sông ngòi...) thì chính sách tiết kiệm năng lượng và giảm khí carbon là một điều cần thiết hơn ở bất cứ nơi nào. Copenhagen phải là nơi để Trung Quốc bắt đầu thực hiện chính sách đó.

Thứ nữa về mặt chiến lược, để chứng tỏ thực sự là một cường quốc đang lên, và là nước dẫn đầu khối các quốc gia đang phát triển, thì Copenhagen "cũng là một địa điểm thuận lợi để Bắc Kinh khẳng định vị trí cường quốc đang lên đó".

Copenhagen không thể thành công nếu không có sự hợp tác chặt chẽ của một số quốc gia then chốt, như là Trung Quốc. Đổi lại, để khẳng định vị trí cường quốc đang lên của mình, thì Trung Quốc phải có những cử chỉ để "làm gương".

Bên cạnh đó còn có vấn đề quyền lợi kinh tế: Trung Quốc hoàn toàn có thể dẫn đầu trong công cuộc chạy đua tìm các nguồn năng lượng sạch.

Nhưng dù muốn hay không thì Copenhagen, theo quan điểm của báo China Post cũng chỉ là điểm khởi đầu của một cuộc vạn lý trường chinh trong tiến trình chống biến đổi khí hậu.

Thanh Hà (RFI)