Theo hãng tin AFP, sau gần một tuần lễ thương lượng tại Copenhagen, các phái đoàn quốc tế tham dự hội nghị khí hậu đã đi đến một bản dự thảo chính thức chống khí hậu biến đổi. Mục tiêu ghi ra là ngăn chận nhiệt độ trên địa cầu không được tăng quá 1,5 hay 2 độ C từ nay đến cuối thế kỷ.
Quả cầu ánh sáng, biểu tượng của hội nghị về khí hậu (Reuters)
Văn kiện này dày 7 trang, cơ sở để các bên đàm phán, kêu gọi các nước phải hợp tác với nhau để tránh cho nhân loại tình trạng khí hậu biến đổi một cách nguy hiểm. Văn kiện này cũng xác nhận là phải chận xu hướng tăng nhiệt độ từ thời kỳ tiền kỹ nghệ đến nay không được quá 2 độ và 1,5 độ.
Các nước G8 và những nền kinh tế chủ chốt trên trái đất trong cuộc họp vào tháng 7 năm nay tại Ý, đề nghị mục tiêu 2 độ C. Trong khi đó, qua sáng kiến của các đảo quốc mà sự tồn vong bị nước biển đe dọa trực tiếp, hơn một trăm nước đang phát triển chủ trương giới hạn nhiệt độ tăng ở 1,5 độ tối đa vì thêm đến 2 độ là đồng nghĩa với tự sát.
Để đạt được mục tiêu của các đảo quốc thì từ nay cho đến năm 2050, lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính phải giảm 85% so với năm 1990. Dự thảo Copenhagen đưa ra ba đề nghị từ -50%, -85% đến -95% là tỷ số lý tưởng nhất. Đối với các nước kỹ nghệ giàu có, dự thảo kêu gọi họ phải có bổn phận và nỗ lực nhiều hơn tức là phải giảm từ 75% đến hơn 95% khí thải.
Hầu bao tài trợ vẫn là trở ngại để đạt đến thỏa thuận chung
Chính sự yêu cầu cần có nỗ lực chung để phục vụ một mục tiêu toàn cầu làm cho các nước đang lên như Trung Quốc phản đối. Bắc Kinh cho rằng nếu các nước giàu không bị buộc phải cố gắng cao nhất thì gánh nặng còn lại các nước đang phát triển phải gánh hết. Do vậy, chướng ngại để đi tới một thỏa thuận chung là cho đến nay Trung Quốc từ chối cam kết trên một mục tiêu chung giảm khí ô nhiễm năm 2050.
Chướng ngại thứ hai là tiền tài trợ. Văn bản dự thảo đề cập đến "cơ chế tức khắc" trong 3 năm tới đây tức là đến năm 2012. Tuy nhiên, cơ chế này còn mơ hồ vì không nói sẽ có bao nhiêu tiền và trong tương lai xa thì cần bao nhiêu.
Về điểm tài chính này, Liên Hiệp châu Âu đã có cố gắng được ghi nhận. Trong cuộc thương lượng suốt đêm hôm qua đến trưa nay tại Bruxelles, nguyên thủ và thủ tướng 27 nước thành viên đồng ý lập quỹ tài trợ đầu tiên 7,2 tỷ euro, hơn 10 tỷ đôla Mỹ. Trong vòng ba năm, trung bình mỗi năm, Liên Hiệp châu Âu sẽ tài trợ cho các nước nghèo 2,4 tỷ euro để đối phó với biến đổi khí hậu.
Nỗ lực của Liên Hiệp châu Âu cao hơn dự tính ban đầu là 6 tỷ euro trong ba năm. Liên Hiệp châu Âu hy vọng phần đóng góp của mình sẽ làm cho nhiều cường quốc khác noi gương vì như đã nói trên, thì tiền tài trợ và mục tiêu về nhiệt độ là hai vấn đề gai góc trong những đợt đàm phán từ trước đến nay.
Phải chờ xem tuần sau, khi hội nghị Copenhagen bước vào giai đoạn gọi là "chính trị", với sự tham gia của các nhà lãnh đạo, những thông tin phấn khởi trên đây có tạo ra được một sức bật đưa đến kết quả cụ thể nào hay không.
Tú Anh (RFI)