Bà Rebiya Kadeer đến Pháp vận động công luận ủng hộ người Duy Ngô Nhĩ
Rebiya Kadeer
Đến Paris hôm 10/12, bà Rebiya Kadeer, chủ tịch Đại hội Thế giới Duy Ngô Nhĩ, muốn tiếng nói của thiểu số này ở vùng Tân Cương đến với cộng đồng quốc tế. Trên tờ Libération hôm 11/12, một bài báo, phác họa chân dung của bà Kadeer, đã trích dẫn một câu nói của bà để chạy thành tựa : « Bắc Kinh muốn dập tan ý chí của tôi bằng cách bỏ tù mấy đứa con tôi ».
Bà Rebiya Kadeer, 62 tuổi, có mặt tại Paris đến ngày chủ nhật và được bộ ngoại giao Pháp đón tiếp. Trước đó bà đã đến Nhật Bản, Úc, Thụy Điển, Ý, Đức, Thụy Sĩ và Áo. Từ mấy tháng nay, bà đi khắp thế giới để vận động công luận ủng hộ chính nghĩa của thiểu số Duy Ngô Nhĩ tại một vùng đất mà, theo bà, phải mang đúng tên là « Đông Turkestan ».
Bà tuyên bố : « Chúng tôi đòi quyền tự trị qua đối thoại, vì nếu như chúng tôi đòi độc lập thể nào chính phủ Trung Quốc cũng sẽ hô hoán lên là chúng tôi đòi ly khai và lúc đó các vụ bắt giam và hành quyết sẽ xảy ra hàng loạt. Đối với Bắc Kinh, Tân Cương thuộc về Trung Quốc từ thời Cổ Đại, nhưng cái tên Tân Cương có nghĩa là « lãnh thổ mới ». Nhưng về mặt sự thật lịch sử thì cả vùng Đông Turkestan, Tây Tạng và ngay cả Mông Cổ không thuộc về Trung Quốc. Tuy nhiên dể không ra khỏi con đường ôn hòa, chúng tôi đề nghị với Trung Quốc một giải pháp thương lượng qua việc thuyết phục dân tộc của chúng tôi nên tỏ ra kiên nhẫn và hiếu hòa. ».
Cái giá mà bà Kadeer phải trả
Theo tờ Libération, bà Rebiya Kadeer đã phải trả giá rất đắt cho sự dấn thân chính trị của bà. Trên 11 người con của bà, có 5 người hiện đang sống ở Hoa Kỳ, nơi bà có quy chế tị nạn chính trị sau khi bà đã trải qua 6 năm trong nhà tù Trung Quốc (từ năm 1999 đến năm 2005). Một người con của bà đang sống tại Úc, nhưng 5 người còn lại còn sống ở Trung Quốc và họ bị chính quyền Bắc Kinh sử dụng như là phương tiện gây áp lực, nhất là sau khi bà Kadeer được bầu, vào năm 2006, làm chủ tịch Đại hội Thế giới Duy Ngô Nhĩ.
Theo bà Kadeer, hai người con của bà ở Trung Quốc bị giam cầm trong đó có một người bị kết án chín năm tù. Còn chín người cháu và ba người con của bà bị quản thúc tại gia. Bà Kadeer không che giấu là một số người con không đồng ý với sự lựa chọn của bà, giữa gia đình và sự dấn thân chính trị.
Báo Libération kể lại là sau khi trở thành nữ doanh nhân giàu nhất ở Tân Cương với tài sản đứng hành thứ bảy tại Trung Quốc, bà Kadeer còn là một nhà bảo trợ, đứng ra thành lập một tổ chức phi chính phủ để giúp cho phụ nữ Duy Ngô Nhĩ thoát ra khỏi cảnh nghèo khó.
Thế rồi đến năm 1995 bà được bầu vào Đại hội Tham vấn nhân dân Trung Quốc. Được hỏi vì sao bà lại chấp nhận một chức vụ trong bộ máy lãnh đạo của Bắc Kinh, bà trả lời rằng lúc đó bà nghĩ bà có thể trở thành một người trung gian để đem lại hoà bình giữa chính quyền và dân tộc Duy Ngô Nhĩ.
Tuy nhiên cuộc đời làm chính trị của bà trải qua một bước ngoặt với vụ « thảm sát ở Kuldja » vào năm 1997. Lúc đó thanh niên Duy Ngô Nhĩ ở Kuldja tổ chức sinh hoạt thể thao trong khuôn khổ một chiến dịch chống ma tuý. Nhưng chính quyền Bắc Kinh không thích những cuộc tụ tập đông người và chính quyền xem như là một mối đe dọa và đã ra lệnh bắt giam từ 200 đến 300 người.
Sau đó khi người Duy Ngô Nhĩ biểu tình một cách ông hòa để đòi trả tự do cho những người bị bắt, quân đội Trung Quốc đã bao vây thành phố và bắn vào đám đông. Hàng ngàn người Duy Ngô Nhĩ đã bị bắt giam và hàng trăm người bị hành quyết trong những tuần lễ sau đó. Ngày nay, đối với bà Rediya Kadeer, người Hoa và người Duy Ngô Nhĩ hầu như không thể sống chung với nhau được. Tờ Libération đăng lại những con số chính thức cho thấy là hiện nay trên thế giới có khoảng 1,2 triệu người Duy Ngô Nhĩ.
Tân Cương, một vùng đất chiến lược đối với Trung Quốc
Để hiểu tại sao Trung Quốc nhất quyết duy trì sự kiểm soát trên vùng Tân Cương, tờ Libération nhấn mạnh trên tầm vóc chiến lược của vùng này. Đối với Bắc Kinh, đây là một « phần đất không thể chuyển nhượng được » của lãnh thổ Trung Quốc. Chính tại đây, tại vùng sa mạc Lop Nor mà Trung Quốc đã cho nổ quả bom nguyên tử đầu tiên vào năm 1964.
Năm 1949, khi quân đội của Mao Trạch Đông chiếm đóng cả Trung hoa lục địa, người Hán ở Tân Cương chỉ tương đương với 6% dân số tại đây. Nhưng ngày nay, trên tổng số 21 triệu dân ở vùng tự trị Tân Cương 45% là người gốc Hán.
Với 15% diện tích của cả nước, Tân Cương rất giàu về dầu hỏa, khí đốt và nguyên liệu, những sản phấm rất cần thiết cho sự phát triển của Trung Quốc. Cho nên, bằng bất cứ mọi giá, Bắc Kinh sẽ tìm cách giữ chặt vùng này. Nằm ở trung tâm khu vực Trung Á, Tân Cương thuộc về nền văn minh Thổ Nhĩ Kỳ phát triển trên một vùng đất hơn 5 000 cây số, đi từ Thổ Nhĩ Kỳ đến Mông Cổ.
Sau năm 1949, Bắc Kinh muốn áp đặt một chính sách thô bạo như tại Tây Tạng và trong thập niên 60, chính quyền đã tìm cách dẹp bỏ đạo Hồi bằng cách biến các đền thờ Hồi giáo thành những chuồng nuổi heo. Sau một thời gian được nới lỏng, kể từ năm 1980, Trung Quốc đã áp đặt trở lại những biện pháp đàn áp nghiêm ngặt, nhất là sau các vụ khủng bố ngày 11 tháng 9 tại Hoa Kỳ. Giờ đây, theo những người đối lập Duy ngô Nhĩ, Bắc Kinh còn ra lệnh cấm dạy ngôn ngữ của thiểu số này tại Tân Cương.
Anh và Pháp đồng ý đánh thuế nặng trên tiền thưởng trong giới ngân hàng
Nhưng đề tài nổi bật hôm 11/12 trên nhiều trang nhất là sự kiện thủ tướng Anh và tổng thống Pháp đồng ý với nhau là phải đánh thuế trên số tiền thưởng mà ngành ngân hàng chuẩn bị phát cho nhân viên trong dịp lễ cuối năm.
Hàng tựa trên tờ Le Figaro loan tin là « Pháp sẽ đánh thuế nặng trên tiền thưởng tặng cho nhan viên buôn bán chứng khoán » và tờ báo cho biết, trong hai hàng tiểu tựa, là thủ tướng Gordon Brown đã quyết định đánh thuế đến 50% và Berlin cũng sẽ noi theo gương của Luân Đôn.
Tờ Les Echos thì giải thích là tổng thống Nicolas Sarkozy muốn một thứ thuế đặc biệt, cũng không thua kém gì thuế áp dụng tại Anh. Trong khi đó báo Le Monde đề cập đến một văn bản mà cả hai ông Gordon Brown và Nicolas Sarkozy cùng ký tên để trình bày sự cần thiết phải đưa ra luật lệ cho nền tài chính quốc tế.
Tình trạng sức khoẻ của ca sĩ Johny Hallyday
Song gương mặt xuất hiện trên trang nhất của nhiều tờ báo hôm 11/12, đặc biệt là các tờ báo miễn phí được rất nhiều người Pháp đọc trong tàu điện ngầm mỗi buổi sáng, không phải là tổng thống Barack Obama sau khi ông đến Oslo nhận giải thưởng Nobel Hòa bình mà là nam ca sĩ Johny Hallyday, 66 tuổi, thần tượng của quần chúng Pháp từ hơn một thế kỷ nay.
Sỡ dĩ báo chí nói nhiều đến nhật vật này là vì tình trạng sức khoẻ của ca sĩ đang gây lo lắng cho những người hâm mộ. Tờ Le Figaro giải thích là Johny Hallyday phải nhập viện từ đầu tuần này tại Los Angeles, đã trải qua hai vụ giải phẫu và tối 10/12 ông đã ra khỏi cơn hôn mê. Xin nhắc lại là cặp vợ chồng Hallyday có nuôi hai đứa con gái xin được từ viện mồ côi ở Việt Nam.
Thanh Thủy (RFI)