Ngày 12/12, Tổng thống Philippines Gloria Arroyo đã dỡ bỏ tình trạng thiết quân luật tại một tỉnh miền nam Philippines, nơi đã xảy ra một vụ thảm sát liên quan đến bầu cử làm 57 người thiệt mạng.
"Tuyên cáo 1959 được bãi bỏ và sẽ có hiệu lực vào 21h00 ngày 12/12 (1300 GMT)," Thư ký Chấp hành Eduardo Ermita nói trong một cuộc họp báo.
Ông Ermita cho biết, buổi sáng ngày 12/12, Tổng thống Arroyo đã có cuộc gặp với các cố vấn an ninh hàng đầu của bà và cuộc gặp này đã kết luận rằng chính quyền đã đạt được những mục tiêu chính tại tỉnh Maguindanao đầy bất ổn. Tỉnh miền nam Philippines này đã được đặt dưới sự kiểm soát của quân đội từ ngày 04/12,
Các lực lượng an ninh Philippines cho hay cơ chế này, trao quyền cho họ bắt giữ các nghi phạm mà không cần có lệnh của tòa án, đã cho phép họ bắt giữ nhiều nghi phạm trong vụ thảm sát hôm 23/11. Các nghi phạm bị giam giữ tất cả đều là các thân nhân hoặc những người ủng hộ của thống đốc Maguindanao Andal Ampatuan Sr, một cựu đồng minh của Tổng thống Arroyo.
Con trai của Andal Ampatuan Sr, Andal Ampatuan Jr, đã bị cáo buộc nhiều tội giết người vì được cho là đã ra lệnh bắt cóc và cuối cùng thảm sát 57 người bao gồm các nhà báo và thân nhân của đối thủ Esmael Mangudadatu.
Ông Mangudadatu khẳng định các vụ giết người đã được thực hiện để ngăn cản ông chạy đua chức thống đốc tỉnh Maguindanao với một người con nhà Ampatuan vào năm tới.
"Do có những thành công này ... nội các Philippines đã đề nghị bãi bỏ Tuyên cáo 1959 và tổng thống đã phê chuẩn đề nghị này của nhóm an ninh nội các," ông Ermita nói.
Tuy nhiên, ông Ermita cho biết tình trạng khẩn cấp đã được công bố 1 ngày sau vụ thảm sát, cho phép các lực lượng an ninh lập các trạm kiểm soát trên đường và thu giữ vũ khí của thường dân, vẫn sẽ còn nguyên hiệu lực tại tỉnh Maguindanao và tỉnh lân cận Kudarat.
Ông Ermita cho biết 529 người đang bị giam giữ sau 8 ngày truy quét của quân đội và cảnh sát tại tỉnh này, hầu hết số này là các thành viên gia tộc Ampatuan hoặc lực lượng vũ trang của họ.
Ông cho biết thêm, 247 nghi phạm khác đang được thẩm vấn về những cáo buộc tham gia vào vụ thảm sát và có thể bị buộc tội giết người, và có tới 638 người có thể bị kết tội nổi loạn.
Chính phủ Philippines đã thừa nhận, họ đã cho phép gia tộc này xây dựng quân đội riêng nhằm giúp đỡ quân đội chính phủ tấn công các chiến binh hồi giáo được cho là có quan hệ với Al-Qaeda.
Theo ông Ermita, các lực lượng chính phủ đã “xoá sổ” 7 thị trấn ở Maguindanao của lực lượng vũ trang nhà Ampatuan, và đã đưa người của chính phủ vào đảm nhiệm các chức vụ ở đây.
Quyết định bãi bỏ tình trạng thiết quân luật của bà Arroyo đã làm giảm bớt sức ép đối với chính phủ của bà từ Quốc hội, trong khi có các cáo buộc bà đang sử dụng nó như một vỏ bọc cho phép bà tiếp tục nắm quyền qua cuộc bầu cử thổng thống vào tháng 5/2010.
Chủ tịch Thượng viện Juan Ponce Enrile đã hoan nghênh quyết định trên.
Linh Trang (Vitinfo)