Đường ống dẫn khí Turkmenistan, một thắng lợi của TQ

Đường ống dẫn khí từ Turkmenistan đến Trung Quốc là một thắng lợi có ý nghĩa đặc biệt đối với Bắc Kinh, sau nhiều năm ráo riết vận động để tăng cường ảnh hưởng tại một vùng rất giàu nguồn năng lượng, nhưng cho tới gần đây vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Nga.

Đường ống dẫn khí đốt nói trên dài 7000 km, trong đó đoạn 1.800 km đầu tiên đi ngang qua các nước Turkmenistan, Uzbekistan vằ Kazakhstan, nối vào đoạn hơn 5000 km còn lại nằm ở vùng Tân Cương, miền cực Tây Trung Quốc. Khi ống dẫn khí này bắt đầu hoạt động hết công suất kể từ những năm 2012-2013, Công ty dầu khí quốc gia Trung Quốc CNPC có thể nhập lượng khí đốt lên tới 40 tỷ mét khối mỗi năm.

Uy thế của Bắc Kinh ngày càng lớn ở Trung Á?

Một cách biểu tượng, chủ tịch Trung Quốc đã bấm một nút để khởi động đường ống dẫn khí tại một địa điểm nằm ở sa mạc Karakum. Tham dự lễ khánh thành hôm 14/12, ngoài ông Hồ Cẩm Đào và tổng thống Turkemnistan Berdymukhamedov, còn có tổng thống Kazakhstan Nazarbayev, tổng thống Uzbekistan Karimov. Đây là những nước láng giềng vẫn thường bất hòa với nhau. Việc các nhà lãnh đạo của những nước này tề tựu với chủ tịch Hồ Cẩm Đào cho thấy uy thế ngày càng lớn ở Bắc Kinh ở vùng này.

Các mỏ khí đốt của Turkmesnistan được coi là thuộc vào loại lớn nhất thế giới và hiện giờ gần như toàn bộ khí đốt của nước này được xuất sang Nga, qua các đường ống cũ kỷ có từ thời Liên Xô. Nhưng vào tháng tư vừa qua, một vụ nổ đã xảy ra trên một đường ống dẫn khí này đã gây nên tranh chấp giữa tập đoàn khí đốt Nga Gazprom với Turkmenistan, khiến xuất khẩu khí đốt của nước này bị ngưng trệ gần như hoàn toàn. Cho nên, chính quyền Turkmenistan buộc phải nhanh chóng tìm những con đường khác để thay thế con đường đi qua Nga. 

Để giành ảnh hưởng từ tay của Matxcơva, trong những năm gần đây, Trung Quốc đã đổ vào Trung Á không biết bao nhiều là tiền, nhất là trong năm nay, Bắc Kinh đã cho Kazakhsatan vay 10 tỷ đôla và đã cấp một khoản tín dụng 4 tỷ đôla cho Turkmenistan để phát triển mỏ khí đốt nằm ở Nam Yolotan. Các tập đoàn của Trung Quốc cũng đã đầu tư rất nhiều vào khu vực năng lượng ở vùng Trung Á.

Đối với các nước Trung Á, đường ống dẫn khí được khánh thành hôm nay là đường ống dẫn khí quan trọng đầu tiên không đi ngang qua lãnh thổ Nga. Đường ống dẫn khí này sẽ giúp các nước trong khu vực thoát dần khỏi ảnh hưởng của Nga. Nhưng không chỉ là một thách đố đối với Nga, ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc tại Trung Á cũng gây lo ngại đặc biệt cho các nước phương Tây, vốn cũng đang muốn nhảy vào khu vực giàu năng lượng này để giảm bớt sự phụ thuộc vào nguồn cung cấp khí đốt của Nga.

Thanh Phương (RFI)