Điểm báo Quốc tế

Chuyển căn cứ quân sự đến Okinawa: Thủ tướng Nhật đương đầu với Mỹ

Chính phủ Nhật Bản quyết định không nhượng bộ trước sức ép của Hoa Kỳ, muốn Tokyo phải quyết định trước cuối tuần này về việc chuyển một căn cứ Mỹ đến quần đảo Okinawa, trong khuôn khổ một hiệp ước đã được ký kết giữa hai nước vào năm 2006.

Báo Le Monde đưa hàng tựa « Tokyo đương đầu với Washington về việc chuyển một căn cứ quân sự Mỹ đến Okinawa ».

Thứ ba vừa qua thủ tướng Yukio Hatoyama đã tuyên bố: « Tôi ý thức về sức nặng của quan hệ Mỹ-Nhật, nhưng chúng ta phải quan tâm đến tình cảm của dân chúng Okinawa. Một quyết định hấp tấp có nguy cơ đưa chúng ta đến thất bại ».

Đồng thời ông Hatoyama cũng cho biết là hai nước sẽ nhanh chóng mở lại các cuộc thảo luận. Tuy nhiên thời hạn để đưa ra quyết định sau cùng vẫn chưa được quy định.

Nhật báo Asahi của Nhật Bản, được tờ Le Monde trích dẫn, tiên đoán là quan hệ giữa Tokyo và Washington thể nào cũng trở nên căng thẳng.

Báo Le Monde nhắc lại là trong quá khứ quan hệ giữa hai bên đã từng bị căng thẳng nhưng là trong lĩnh vực kinh tế.

Giờ đây mặc dù không phủ nhận liên minh Mỹ-Trung là trụ cột trong chính sách ngoại giao Nhật Bản từ một nửa thế kỷ qua, ông Hatoyama muốn đặt đất nước của ông trong quan hệ đối tác chứ không còn là quan hệ lệ thuộc đối với Hoa Kỳ.

Lên nắm quyền từ tháng chín năm nay với thắng lợi của đảng Dân chủ, sau năm mươi năm lãnh đạo của đảng Tự do dân chủ, thủ tướng Hatoyama phải giải quyết một hồ sơ lâu nay đã cản trở mọi cuộc đàm phán khác : đó là di chuyển trước năm 2014 căn cứ quân sự Futenma nằm trên một hòn đảo thuộc quần đảo Okinawa đến một vùng đất lấn biển nằm tại vịnh Henoko thuộc thành phố Nago ở phía đông-bắc của hòn đảo lớn nhất thuộc quần đảo Okinawa.

Việc di dời căn cứ quân sự nằm trong một kế hoạch tái bố trí lực lượng Mỹ trên đảo Okinawa, trong đó có quyết định đưa 8000 lính thuỷ quân lục chiến, đến nay đóng tại Okinawa, sang đảo Guam.

Nhưng dân chúng ở Okinawa, nơi tập trung các căn cứ quân sự Mỹ tại Nhật Bản cũng là nơi đóng quân của 47 000 lính Mỹ, đòi là căn cứ Futenma phải được dời sang một nơi khác hay một nước khác.

20% lãnh thổ Okinawa được dành cho các căn cứ quân sự Mỹ

Theo Le Monde các căn cứ quân sự Mỹ chiếm 20% lãnh thổ Okinawa. Dân chúng tại đây than phiền về những vụ hãm hiếp và tai nạn giao thông gây chết người đã từng xảy ra tại đây, cũng như về vấn đê gây ô nhiểm cho môi trường và cho đời sống của người dân địa phương.

Trong cuộc vận động tranh cử vừa qua, đảng Dân chủ của ông Hatoyama đã cam kết là « sẽ hạn chế gánh nặng đè lên người dân Okinawa » và « sẽ xem xét lại việc tái bố trí lực lượng Mỹ tại Nhật Bản ».

Đối với báo Le Monde, ông Hatoyama có thể lựa chọn giữa ba giải pháp : hoặc dời quyết định đến ngày bầu cử thượng viện, tháng 7 năm 2010, với hy vọng là đảng của ông sẽ chiếm đa số, nhưng làm như vậy Tokyo sẽ càng gây bực mình cho Washington ; hoặc là tìm một giải pháp thoả hiệp ; hoặc là thông qua hiệp ước ký kết năm 2006 với nguy cơ sẽ phá vỡ chính phủ liên minh đang nắm quyền và gây ra sự oán ghét của người dân Okinawa.

Nhưng ông Hatoyama đã chọn giải pháp đầu tiên để duy trì chính phủ liên minh và nâng cao uy tín của ông trong công luận bằng cách làm như thể ông không nhượng bộ trước sức ép của Hoa Kỳ. Và đây là một thái độ cứng rắn ít khi thấy ở một thủ tướng Nhật Bản.

Pháp và Bắc Triều Tiên

Hôm 16/12 một nhà ngoại giao Mỹ, xin được giấu tên, đã xác nhận là đặc sứ Mỹ Stephen Bosworth, trong chuyên công du Bắc Triều Tiên từ ngày 8 đến ngày 10 tháng 12, đã trao lại một thông điệp mật của tổng thống Barack Obama cho lãnh tụ Bắc Triều Tiên, ông Kim Jong Il.

Chi tiết của thông điệp không được tiết lộ, nhưng nhật báo Le Figaro cho biết là ông Barack Obama đã đặt nhà độc tài Bắc Triều Tiên trước một sự lựa chọn thật khó khăn: hoặc là trở lại bàn đàm phán sáu bên hoặc là bị cô lập và tiếp tục chịu những biện pháp trừng phạt của cộng đồng quốc tế.

Còn tờ Libération thì đưa tin về chuyến đi Bình Nhưỡng của đặc sứ Pháp, ông Jack Lang mà tổng thống Nicolas Sarkozy, đã gửi sang Bắc Triều Tiên trong tháng 11.

Hôm 16/12 trước Quốc hội, ông Jack Lang đã trình bày mục đích và kết quả của chuyến đi: Paris đã đề nghị với Bình Nhưỡng một tiến trình, « từng bước » xích lại gần nhau, nhưng Pháp đã loại trừ khả năng công nhận Bắc Triều Tiên trong giai đoạn trước mắt.

Hiện nay trong Liên Hiệp Châu Âu, cùng với Ettônia, Pháp là nước duy nhất vẫn chưa có quan hệ ngoại giao với chính quyền của ông Kim Jong-Il.

Copenhagen: thương lượng bị bế tắc

Hội nghị Copenhagen về biến đổi khí hậu bước sang giai đoạn quyết định với hai ngày họp có sự hiện diện của nhiều nguyên thủ quốc gia.

Báo Le Monde nhận thấy trên trang nhất rằng « Một thoả thuận vẫn còn xa vời tại Hội nghị thượng đỉnh về khí hậu ». Và tờ báo ghi nhận « một không khí bi quan tương đối tại thủ đô Đan Mạch ». Lý do là vì « khả năng đạt đến một thoả thuận về việc giảm thải khí gây hiệu ứng nhà kính còn tuỳ thuộc rất nhiều vào ba yếu tố : thái độ của Trung Quốc và Hoa Kỳ ; khối lượng viện trợ tài chính do các nước nghèo yêu cầu để đối phó với khí hậu trở nên nóng hơn ; và yếu tố thứ ba là việc bảo tồn các khu rừng ».

Báo La Croix cũng chú ý đến sự bế tắc tại Copenhagen và tờ báo đưa tin là chủ tịch Hội nghị về khí hậu, bà bộ trưởng Môi trường của Đan Mạch, đã phải từ chức, nhường chỗ lại cho thủ tướng nước này, tạo ra một sự hỗn loạn nơi các nhà thương lượng.

Trong khi đó tờ Le Figaro thì thốt lên « Thượng lượng ở trong thế kẹt ; một bầu không khí hỗn loạn ». Tờ báo, thân chính phủ, đã đề cao vai trò của tổng thống Sarkozy khi viết rằng : « Trong bối cảnh hỗn độn, nước Pháp đã tìm cách đem lại một thứ trật tự », vì ông Nicolas Sarkozy đã kéo được sự ủng hộ của Brazil chung quanh những đề nghị của ông.

Brazil: chiếc cầu nối giữa các nước nước giàu và các nước nghèo

Nhân nói đến sự liên minh của Brazil với Pháp, báo Le Monde đăng bài phỏng vấn bộ trưởng môi trường Brazil, có mặt tại Hội nghị.

Ông Carlos Minc nhấn mạnh trên vai trò cầu nối của Brazil giữa các nước đã phát triển và các nước đang phát triển vì, như ông nói, Brazil có quan hệ chặt chẽ với Pháp, Đức, Na Uy cũng như với Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi. Như vậy Brazil giữ một vai trò cột trụ trong các cuộc thương lượng tại Copenhagen.

Đồng thời ông Carlos Minc cũng xác định rằng các nước giàu không thể nào để cho các nước đang phát triển phải gánh chịu phần trách nhiệm lớn nhất trong hiện tượng biến đổi khí hậu.

Thanh Thủy (RFI)

Đương đầu với thách thức từ Trung Quốc

Việc Thủ tướng Việt Nam loan báo về các hợp đồng mua tàu ngầm và vũ khí của Nga đã được nhiều tờ báo và cây bút quốc tế chú ý.

Hãng thông tấn Agence France-Presse, trong bài bình luận phát đi từ Hà Nội, nhận xét các hợp đồng này là nhằm "củng cố tuyên bố chủ quyền chống lại Trung Quốc trong vùng Biển Đông".

Hãng AFP trích ý kiến của nhiều nhà phân tích nói rằng, phần lớn trang thiết bị quốc phòng của Việt Nam đã quá cũ kỹ nên nước này quyết định bỏ ra ngân sách lớn để phát triển hạm đội ngầm của mình, trogn khi quan ngại gia tăng về căng thẳng với nước láng giềng khổng lồ trong khu vực có Hoàng Sa và Trường Sa.

Hãng tin này trích lời ông Richard Bitzinger, phân tích gia về quốc phòng khu vực tại Học viện Quan hệ Quốc tế mang tên S. Rajaratnam ở Singapore, nói rằng ý tưởng chủ đạo của việc mua vũ khí là "đối chọi lại với việc tăng cường quân sự mà Trung Quốc đang tiến hành tại Biển Đông".

Ông Peter Abigail, Giám đốc Viện Chính sách Chiến lược Australia, thì được trích lời nhận định rằng quyết định của Việt Nam không gây ngạc nhiên vì lâu nay nước này đã bày tỏ quan ngại về môi trường hàng hải, "đặc biệt ở vùng Biển Đông".

Tờ nhật báo Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng (South China Morning Post) xuất bản tại Hong Kong thì đánh giá rằng "Trung Quốc đang đối diện khả năng có đối thủ mới trong sức mạnh tàu ngầm tại Biển Đông" và cho đây là dấu hiệu phản ánh quan ngại của cả khu vực trước tiến trình củng cố hải quân của Bắc Kinh.

Không chỉ có Việt Nam, mà cả Australia, Indonesia và Malaysia đều đang tìm cách mở rộng chương trình tàu ngầm trong khi Mỹ thì lo ngại rằng ảnh hưởng và sự thống lĩnh truyền thống của mình tại Đông Á đang bị việc phát triển hải quân của Trung Quốc thu hẹp lại.

Báo này nhận định, hợp đồng mua bán vũ khí lớn nhất kể từ khi cuộc chiến Việt Nam kết thúc 35 năm trước cho thấy các nước trong vùng đang cảnh giác trước xu hướng là quyền lực mềm của Trung Quốc nay có thể trở nên cứng rắn hơn.

Tờ nhật báo tiếng Anh có uy tín nhận xét: "Với việc mua sáu tàu ngầm hạng Kilo, Việt Nam còn kiến thiết quan hệ quân sự mới với Moscow, đồng minh chính thời kỳ Chiến tranh lạnh".

Chủ trương đa phương hóa quan hệ quốc phòng của Việt Nam cũng được thể hiện trong kế hoạch hình thành quan hệ quốc phòng giữa Việt Nam và Hoa Kỳ, quốc gia đang tăng cường hiện diện hải quân tại Biển Đông.

Cân bằng ảnh hưởng

Tất nhiên, Việt Nam nhiều lần khẳng định muốn giải quyết các xung đột, tranh chấp thông qua đàm phán hòa bình, nhưng giới chuyên gia cho rằng nước này, với đặc thù có bờ biển dài và trữ lượng dầu khí dồi dào trong lòng biển, cảm thấy dễ bị thương tổn nhất về chiến lược trong lĩnh vực hải quân và đó là lý do Việt Nam muốn có hạm đội tàu ngầm mạnh.

Ngoài tàu ngầm, Việt Nam còn muốn mua thêm nhiều chiến đấu cơ Sukhoi Su-30MK2 của Nga.

Đây là loại máy bay chiến đấu hiện đại nhất và có thể bảo vệ, hỗ trợ hải quân từ trên không.

AFP trích lời ông Bitzinger nói: "Việt Nam mong muốn nhất là tăng cường hiện diện của mình về quân sự."

Bưu điện Hoa Nam thì nói rằng ý định tìm cách quân bằng lại sự trỗi dậy của Trung Quốc là một trong những chủ đề được nhắc đến nhiều nhất trong các thảo luận cấp cao ở trong khu vực.

Cựu Thủ tướng Singapore Lý Quang Diệu hồi tháng 10 đã nói một câu có tính khái quát cao, trong đó ông đặt câu hỏi về tính minh bạch trong kế hoạch củng cố quốc phòng của Trung Quốc và kêu gọi Hoa Kỳ tham gia.

Ông nói Mỹ sẽ đánh mất vai trò lãnh đạo toàn cầu nếu không "đối trọng" lại với sự trỗi dậy của Trung Quốc.

"Tầm vóc của Trung Quốc khiến toàn bộ châu Á, kể cả Nhật Bản và Ấn Độ, đều không thể sánh được về sức nặng và năng lực với nước này, dù là 20 hay 30 năm nữa. Vậy cho nên chúng tôi cần nước Mỹ để đối trọng."

Thế còn Trung Quốc nói gì trước việc Việt Nam mua vũ khí của Nga?

Hãng AFP trích một quan chức giấu tên ở tòa đại sứ Trung Quốc tại Hà Nội nói rằng cả Việt Nam, Nga và các nước khác trong khu vực đều "cần nghĩ tới hòa bình và hoà bình trong vùng Biển Đông".

Tờ Bưu điện Hoa Nam trích lời một vị tướng của Quân giải phóng Nhân dân Trung Quốc nay đã về hưu, ông Xu Guangyu, nói: "Đây không bất ngờ và cũng chẳng phải đe dọa cho Trung Quốc".

"Việt Nam có bờ biển dài và chúng tôi hiểu tại sao họ cần nâng cấp hạm đội. Có thể họ thấy nhu cầu cấp thiết hơn vì chương trình hiện đại hóa hải quân của Trung Quốc."

"Tôi sẽ không ngạc nhiên nếu các nước khác cũng bắt đầu nâng cấp hạm đội của mình. Đa phần hải quân các quốc gia trong khu vực đều làm thế cả và có thể hiểu được điều này."

Tướng Xu cho rằng cạnh tranh ở đâu cũng có, nhưng không nên thổi phồng tầm mức cạnh tranh.

"Hải quân Trung Quốc đang được hiện đại hóa nhanh chóng. Các nước láng giềng không đe dọa được chúng tôi."

Theo BBC