Hôm 21/12/2009, Phó chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã hội đàm với thủ tướng Hun Sen tại thủ đô Cam Bốt. Bắc Kinh đã ký tổng cộng 14 hợp đồng viện trợ và tín dụng cho Phnom Penh trị giá 1,2 tỷ đôla. Bắc Kinh đã cảm ơn Phnom Penh vừa trả về Trung Quốc 20 người Duy Ngô Nhĩ xin tỵ nạn sau biến cố Tân Cương.
Phó chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (p) đến Phnom Penh, ngày 21/12/2009. (Ảnh: Reuters)
Từ Phnom Penh thông tín viên Phạm Phan tường trình chi tiết:
Vừa đến Phnom Penh hôm Chủ Nhật, sáng thứ Hai, Phó Chủ Tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã cùng Thủ Tướng Hun Sen chủ tọa buổi lễ ký kết 14 hiệp định liên hệ đến viện trợ kinh tế cho Cam Bốt, đây là theo lời ông Kuy Kuong, phát ngôn nhân Bộ Ngoại Giao Cam Bốt.
Số viện đáng kể này được giới quan sát coi là phần thưởng cho Cam Bốt, do vì trước đó chưa đầy hai ngày, chính quyền Cam Bốt đã cưỡng bức trục xuất về lại Trung Quốc 20 người Duy Ngô Nhĩ đang ẩn náu trong một địa điểm thuộc văn phòng Cao Ủy Liên Hiệp Quốc tại Phnom Penh để chờ được cấp qui chế tỵ nạn.
Người lãnh đạo sắc tộc Duy Ngô Nhĩ là Rebiya Kadeer phát biểu rằng: hành động trục xuất biểu lộ cho thấy ảnh hưởng của Bắc Kinh đang lớn mạnh trong khu vực Ðông Nam Á, và quyết định giao trả 20 người Duy Ngô Nhĩ của Cam Bốt không còn nghi ngờ gì nữa chính là do sức ép mạnh mẽ từ Trung Quốc, đánh đổi lại Cam Bốt nhận được hàng trăm triệu Mỹ Kim.
Rebiya Kadeer cho biết tiếp: Chính quyền các quốc gia ở gần Trung Quốc không muốn làm trái ý Trung Quốc khiến cho người Duy Ngô Nhĩ không còn nơi nào để lánh nạn.
Ba ngày trước khi ông Tập Cận Bình đến Phnom Penh thì Cam Bốt đã làm lễ rất trọng thể tiếp đón nhân vật đứng đầu Ðảng Cộng Sản Việt Nam là ông Nông Ðức Mạnh. Trong chuyến viếng thăm 3 ngày, Việt Nam - Cam Bốt đã ra một thông cáo chung, trong đó có điểm đáng chú ý là cả hai bên đồng ý không dung chấp trên lãnh thổ mình bất cứ lực lượng nào có hoạt động làm tổn hại đến an ninh của Cam Bốt hay Việt Nam.
Mua bán hai chiều giữa Việt Nam - Cam Bốt là 1,7 tỷ Mỹ Kim trong năm 2008. Trong khi đó Trung Quốc lại là nước đứng hàng đầu viện trợ cho Cam Bốt dưới hình thức không hoàn lại và cho vay với lãi suất nhẹ, chưa kể số lượng công ty Trung Quốc đến Cam Bốt đầu tư kinh doanh.
Khi đến Phnom Penh, ông Nông Ðức Mạnh đã viếng thăm Ðại Tăng Thống Tepvong, vị cao tăng hàng đầu của Phật Giáo Cam Bốt và rất có uy tín với đảng cầm quyền hiện nay tại Cam Bốt, Sư Tepvong đã cám ơn sự giúp đỡ của bộ đội Việt Nam đánh đổ Khmer Ðỏ giúp cho dân tộc Cam Bốt hồi sinh sau đại nạn diệt chủng.
Ánh Nguyệt, Phạm Phan (RFI)