Hôm 23/12, báo Yomiuri Shimbun cho biết thỏa thuận hạt nhân bí mật giữa Mỹ và Nhật đã bị tiết lộ. Căn cứ vào thỏa thuận này, Hoa Kỳ có quyền đưa vũ khí hạt nhân vào lãnh thổ Nhật Bản để đánh đổi lại việc Mỹ trao trả đảo Okinawa cho Nhật hồi năm 1972.
Thỏa thuận bí mật được ký giữa thủ tướng Sato với tổng thống Mỹ Nixon năm 1969 (DR)
Theo báo Yomiuri, một phiên bản của tài liệu trên hiện đang được lưu giữ trong gia đình cố Thủ tướng Nhật Eisaku Sato. Thỏa thuận do ông Sato ký với cựu Tổng thống Mỹ Richard Nixon năm 1969, liên quan đến việc, trong trường hợp khẩn cấp, Mỹ có thể chuyển đến Nhật bản các loại vũ khí hạt nhân.
Tiết lộ trên là một bằng chứng quan trọng cho thấy thỏa thuận hạt nhân bí mật giữa Nhật và Mỹ nhằm để đánh đổi lại việc Mỹ trao trả đảo Okinawa cho Nhật năm 1972. Tuy nhiên, nhiều năm qua, Bộ Ngoại giao Nhật vẫn bác bỏ thông tin về tài liệu nói trên.
Theo hai trang sao chụp tài liệu viết bằng tiếng anh mà báo Yomiuri có được thì hai vị lãnh đạo đã trao đổi tài liệu trên và thúc đẩy đàm phán về việc trao trả đảo Okinawa cho Nhật.
Văn bản này có tiêu đề « Thỏa thuận để đi tới Thông cáo chung của Tổng thống Mỹ Nixon và Thủ tướng Nhật Sato », ký ngày 19 tháng 11 năm 1969 và có đóng dấu tuyệt mật.
Nội dung của tài liệu có đoạn ghi: với trách nhiệm bảo vệ các nước ở vùng Viễn đông trong đó có Nhật Bản, trong trường hợp khẩn cấp, sau khi tham khảo ý kiến chính phủ Nhật, Hoa Kỳ được phép chuyển vũ khí hạt nhân qua Okinawa.
Vẫn theo văn kiện trên thì sau khi đã có ý kiến tham khảo, Nhật Bản có trách nhiệm phải đáp ứng đề nghị của Hoa Kỳ không chậm trễ.
Tờ Yomiuri Shimbun cho biết văn bản trên được làm thành hai bản, hai ông Nixon và Sato mỗi bên giữ một bản.
Tháng 7 năm 1972, ông Sato từ chức và tài liệu trên được cất giữ tại nhà riêng của ông tại Tokyo.
Anh Vũ (RFI)