Một người giăng biểu ngữ đòi trả tự do cho ông Lưu Hiểu Ba (Reuters)
Trước lối vào tòa án, người ta thấy tập trung nhiều nhà ngoại giao Châu Âu, Mỹ cùng với rất đông những người đã ký tên vào bản Hiến chương 08. Vợ của bị cáo cũng không được tham dự phiên tòa phải đứng bên bên ngoài. Từ tháng ba vừa qua bà đã không được gặp mặt chồng, thậm chí còn bị cấm ra khỏi nhà.
Phiên xét xử chỉ kéo dài 3 tiếng đồng, sau đó tòa sẽ dành thời gian để luận tội để ngày 25 tháng 12, đúng lễ Noel sẽ tuyên án. Không phải ngẫu nhiên mà Trung Quốc đưa ra xét xử nhà ly khai nổi tiếng vào thời điểm này.
Bà Marie Holzman, Chủ tịch Hội đoàn kết với Trung Quốc giải thích:
Việc ông Lưu Hiểu Ba bị bắt là trái với Hiến pháp, bởi vì ông chỉ bày tỏ chính kiến của mình qua việc soạn thảo Hiến chương 08, theo đó vẫn dựa trên tinh thần của Hiến pháp Trung Quốc và chỉ mở rộng thêm một chút quyền tự do ngôn luận.
Bắt ông Lưu Hiểu Ba, chính quyền Trung Quốc cho thấy là ho đã nhằm đúng đối tượng. Trong số 300 người đầu tiên ký tên vào bản Hiến chương, nhưng chính quyền lưu ý thấy Lưu Hiểu Ba là người có uy tín nhất và là một nhà trí thức Trung Quốc có nhiệt huyết nhất. Việc chính quyền chọn ngày 25 tháng 12 cũng rất có ý nghĩa.
Năm nay, chính quyền TQ đã tỏ ra rất trâng tráo, cách đây vài hôm họ thông báo rằng sẽ đưa ra xét xử vụ này vào ngày 23 tháng 12. Thực sự là Bắc Kinh muốn trêu ngươi phương tây, ý muốn nói rằng chúng tôi biết chắc là vào dịp lễ Giáng sinh các vị sẽ không phản ứng gì đâu.
Lưu Hiểu Ba, năm nay 53 tuổi, là một nhà ly khai nổi tiếng ở Trung Quốc. Từng là giáo sư tại đại học Columbia University, New York. Năm 1989 Lưu Hiểu Ba về nước, giảng dạy tại Đại học Bắc kinh. Ngay sau đó ông đã tham gia tích cực vào phong trào đòi dân chủ do sinh viên khởi xướng tại quảng trường Thiên An Môn năm 1989. Phong trào bị đàn áp, ông bị ngồi tù một năm rưỡi mà không bị xét xử. Sau đó Lưu Hiểu Ba lại bị chính quyền bắt đi tập trung cải tạo lao động vì những hành động kêu gọi tự do dân chủ ở trung Quốc.
Năm ngoái nhân dịp kỷ niệm 60 năm Tuyên ngôn nhân quyền, ông cùng 300 người đã ký vào bản "Hiến chương 2008". Đây là một kiến nghị, kêu gọi tôn trọng nhân quyền và tự do ngôn luận ở Trung Quốc, nay đã thu thập được hơn 10 nghìn chữ ký ủng hộ. Chính vì hành động này ông bị đưa ra xét xử ngày hôm nay. Với tội danh « lật đổ chính quyền », Lưu Hiểu Ba có thể bị két án từ 5 đến 15 năm tù.
Phiên tòa xét xử Lưu Hiểu Ba đã gây phản ứng quốc tế mạnh mẽ. Hoa Kỳ và Liên Hiệp Châu Âu kêu gọi Bắc Kinh trả tự do vô điều kiện cho ông Lưu Hiểu Ba, đồng thời chấm dứt bắt bớ những người bất đồng chính kiến.
Trước cửa tòa án, đại diện Sứ quán Mỹ tuyên bố, xin trích: "Chúng tôi kêu gọi Trung Quốc hãy trả tự do ngay lập tức và tôn trọng các quyền của tất cả những công dân của họ muốn bày tỏ chính kiến một cách ôn hòa". Các hiệp hội bảo vệ nhân quyền đánh giá phiên tòa này là một trò hề của chính quyền nhằm trấn áp các thành phần đối lập.
Anh Vũ (RFI)