5 năm sau trận sóng thần tại châu Á, ý thức về hiểm hoạ này có nguy cơ bị phai nhòa
Ngày 26/12/2004, một cơn sóng thần khổng lồ đã đổ ập vào nhiều nước châu Á ở khu vực Ấn Độ Dương, cuốn trôi khoảng 220 ngàn sinh mạng. Thiên tai này cho tới nay vẫn còn ám ảnh nhiều người. Một số chuyên gia đề nghị đưa vấn đề sóng thần vào chương trình giảng dạy trong học đường.
Ảnh chụp năm 2004 cho thấy làn sóng đổ ập vào bờ biển Thái Lan
Kể từ trận sóng thần năm 2004, các nước tài trợ đã tỏ ra hào phóng chưa từng có và các chính phủ tại những quốc gia là nạn nhân cũng đã nỗ lực hết mình để giảm thiểu tối đa số nạn nhân trong trường hợp tái diễn thiên tai này. Chẳng hạn như Ấn Độ đã bỏ ra 32 triệu đôla để thiết lập một hệ thống phát hiện bất cứ cơn động đất nào ở vùng Ấn Độ Dương có cường độ từ 6 độ trên thang địa chấn Richter. Sri Lanka hiện đã trong tư thế sẵn sàng gởi bằng tin nhắn qua điện thoại di động lời báo động sóng thần.
Riêng Thái Lan đã trang bị 103 tháp với loa phóng thanh đặt ở 6 tỉnh ven biển để có thể nhanh chóng phát lời kêu gọi dân chúng tản cư vào sâu trong đất liền trước khi những đợt sóng cao ngất trời đổ ập xuống. Ngay cả Malaisia, quốc gia có ít thiệt hại nhân mạng nhất (68 người) trong trận sóng thần năm 2004, nay cũng có đến 19 trạm đo cường độ động đất.
Thế nhưng, theo lời ông Al Panico, thuộc Liên đoàn Quốc tế các Hội Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ, đối với nhà chức trách, điều phức tạp nhất đó là làm sao chuyển các lời báo động từ chính phủ trung ương đến những cấp trách nhiệm tại nơi sắp xảy ra sóng thần.
Cần phải nỗ lực giáo dục nhất là trong những cộng đồng dân chúng bị trực tiếp đe doạ
Những cơn sóng thần giống như tại châu Á năm 2004 rất hiếm khi nào tái diễn trong một đời người hoặc trong suốt hai thế hệ. Chẳng hạn tại đảo Sumatra của Indonesia, phải trở ngược lại năm 1907 mới có một cơn sóng thần với tầm mức tương tự. Gần 100 năm sau, thời gian quá dài để thế hệ con cháu ghi nhớ trong tâm trí hình ảnh của thiên tai khủng khiếp này.
Như vậy, sóng thần rất hiếm khi xảy ra và khi nó xảy ra thì thời gian để phản ứng rất là hạn chế. Cho nên cần phải nỗ lực giáo dục để cho các thế hệ trẻ ý thức được sự tiềm tàng của hiểm họa này, nhất là trong những cộng đồng dân chúng bị trực tiếp đe doạ.
Về điểm này, ngay cả Indonesia, nơi mà số người chết chiếm đến 4/5 tổng số nạn nhân cơn sóng thần năm 2004, cũng còn rất nhiều chậm trễ. Ông Danny Hilman Natawidjawa, một chuyên gia thuộc Viện Khoa học Indonesia, cho biết là nhiều ngườI Indonesia vẫn chưa có khái niệm gì về việc giảm thiểu những nguy cơ sóng thần.
Ông Sanny Ramos Jegillos, đặc trách khu vực châu Á về ngăn ngừa khủng hoảng thuộc tổ chức Chương trình phát triển Liên Hiệp Quốc (UNDP) cảnh báo rằng, 5 năm sau, ý thức về hiểm hoạ sóng thần vẫn còn rõ nét, nhưng trong 5 năm, 10 năm tới, không biết là ngườI dân có còn ý thức được như vậy hay không. Cho nên, ông đề nghị đưa giáo dục về ý thức nguy cơ sóng thần vào chương trình giảng dạy trong học đường.
Thanh Phương (RFI)