Chính quyền Iran càng đàn áp, biểu tình đòi dân chủ càng lan rộng

Theo đài truyền hình Nhà nước Iran, xung đột hôm qua giữa người biểu tình và cảnh sát đã làm 15 người chết, trong đó có một người cháu của nhà lãnh đạo đối lập Moussavi. Trong số hơn 300 người bị bắt, có cựu ngoại trưởng Ibrahim Yazdi và nhiều nhân vật thân cận của cựu tổng thống Khatami.

Người biểu tình tại Iran

Từ khi tổng thống Ahmadinejad tái đắc cử qua một cuộc bỏ phiếu bị tố cáo là gian lận hồi tháng sáu đến nay, nội tình Iran luôn luôn căng thẳng. Biểu tình chống chế độ Iran không những làm rung chuyển thủ đô Teheran mà còn đồng loạt xảy ra tại nhiều thành phố lớn như Machhad ở đông bắc, Ispahan ở miền trung và Shiraz ở phía nam.

Theo giới quan sát, cuộc xung đột vào chủ nhật được xem là dữ dội nhất kể từ 6 tháng qua. Từ nhiều tháng nay, đối lập Iran lợi dụng các ngày lễ kỷ niệm chính thức như Ngày Sinh Viên, hoặc lễ an táng giáo chủ Montazeri để bày tỏ lòng phẩn nộ đối với chế độ độc tài.

Cuộc xung đột hôm 27/12 cũng nằm trong chiều hướng này. Nhân lễ tưởng niệm một vị giáo sĩ tử đạo của hệ phái Chiit, hàng chục ngàn dân thủ đô bất ngờ từ các nẻo đường tràn ra đại lộ chính. Lực lượng vệ binh hồi giáo trung thành với chế độ hết sức ngăn chận bằng lựu đạn cay, xe vòi rồng. Người biểu tình hô to khẩu hiệu "đả đảo độc tài" và đốt nhiều xe cảnh sát.

Xung đột cũng xảy ra tại nhiều thành phố lớn khác đặc biệt là tại Ispahan và Najafabad, quê hương của Ayatola quá cố Montazeri, và nhiều nơi khác nữa. Theo số liệu độ đài truyền hình Nhà nước trích từ cơ quan an ninh thì có ít nhất 15 người thiệt mạng. Trong số nạn nhân có một người cháu trai của lãnh đạo đối lập ôn hòa Hossein Moussavi.

Mặc khác, các mạng thông tin điện tử của đối lập cho biết cựu ngoại trưởng Ibrahim Yazdi, lãnh đạo phong trào đối lập Giải Phóng Iran bị bắt tại tư gia vào đêm hôm qua chủ nhật. Sáng nay, đến lượt 2 người thân cận của cựu tổng thống Khatami và 3 cố vấn của lãnh đạo đối lập ôn hòa Moussavi bị bắt giam.

"Gậy ông đập lưng ông"

Chiến thuật tranh đấu của đối lập Iran đặt chính quyền hồi giáo vào một thế nan giải. Để trấn áp đối kháng, nhà nước cấm mọi hình thức biểu tình. Nhưng do nhu cầu tuyên truyền, nhà nước lại kêu gọi "nhân dân" diễu hành để kỷ niệm những ngày lễ chính thức. Mùa thu vừa qua, phe đối lập đã thừa cơ hội Nhà nước tổ chức Ngày Jerusalem, ngày kỷ niệm 30 năm tấn công Sứ quán Mỹ và chủ nhật vừa rồi, nhân ngày lễ hồi giáo của hệ phái Chiit để xuống đường theo lời kêu gọi của chính quyền … nhưng để chống chính quyền.

Theo giới quan sát, chính quyền hồi giáo Iran hiện nay đã bị rơi vào chiếc bẩy do họ bày ra để phá đối lập. Phong trào phản kháng tương kế tựu kế phản đòn bằng chiêu thức "gậy ông đập lưng ông". Càng bị nhà nước đàn áp, thì đối lập càng tỏ ra tinh vi hơn, linh động hơn.

Chính quyền còn tức tối hơn nữa vì quy mô biểu tình và đàn áp được loan tải khắp thế giới. Tuy Nhà nước kiểm soát thông tin nhưng hình ảnh và phim thu bằng điện thoại di động đã phá tan hàng rào kiểm duyệt đến mức chế độ độc tài không thể phủ nhận là có chống đối mạnh.

Đối với Iran, 2009 là năm của nhiều biến cố từ kỷ niệm 30 năm Cách mạng Hồi giáo đến cuộc bầu cử không minh bạch. Năm 2009 cũng là năm mà Hoa Kỳ, với tổng thống Obama chìa bàn tay hòa giải. Nhưng thiện chí của siêu cường số một vẫn chưa được Teheran đáp ứng.

Iran giờ đây đứng trước một tương lai bất định. Chế độ Cộng hòa Hồi giáo bị nhân dân trong nước lên án và tiếp tục bị áp lực từ bên ngoài. 31 tháng 12 này là ngày cuối cùng mà Tây phương kỳ hạn cho Teheran phải dứt khoát trả lời trên hồ sơ hạt nhân nếu không muốn bị trừng phạt thêm.

Tú Anh (RFI)