Hàn Quốc giành hợp đồng xây nhà máy điện hạt nhân cho Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất
Nhà máy điện hạt nhân HQ
Những sự kiện thời sự được báo giới Pháp quan tâm qua các hàng tựa lớn trang nhất khá tản mạn. Nhìn lại thị trường chứng khoán Pháp năm 2009, Le Figaro hân hoan ghi nhận: đây là năm hồi phục, trong lúc đó, nhật báo kinh tế Les Echos nhận thấy tín hiệu lạc quan trên thị trường xe hợi Pháp: mức bán kỷ lục năm 2009. Riêng Le Monde tập trung trên vụ mưu toan khủng bố trên chiếc máy bay Mỹ, và nêu lên những mối đe doạ mới của Al Qaeda.
Tuy nhiên có một sự kiện mà tất cả các báo đều nêu bật: Hàn Quốc giành đươc hợp đồng xây nhà máy điện hạt nhân cho Abu Dhabi, Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất, một hợp đồng trị giá 40 tỷ đôla, trong đó hơn 20 tỷ dành riêng cho việc xây dựng nhà máy. Theo thông báo hôm qua của các Tiểu vương quốc Ả rập thông nhất, họ đã chọn tập đoàn điện lực nhà nước Hàn Quốc Kepco để xây dựng 4 trung tâm điện, công suất mỗi trung tâm là 1.400 megawatts. Đơn vị đầu tiên dự kiến bước vào hoạt động năm 2017.
Pháp, Mỹ, Nhật đều bị "việt vị"...
Trong cuộc đua tranh giành hợp đồng béo bở này, tập đoàn Kepco có những đối thủ rất lợi hại như tập đoàn Pháp AREVA, Suez, Total, đã đứng vào những vị trí rất tốt. Cho nên các báo Pháp đưa tin với vẻ tiếc nuối: "Hạt nhân Pháp thất bại ở các Tiểu Vương Quốc", tít trên trang nhất của báo Les Echos. Cũng trên trang nhất, tờ Le Figaro chạy tựa một cách hình tượng hơn: "Điện hạt nhân ở Abu Dhabi, Hàn Quốc đặt Pháp vào thế việt vị".
Le Figaro giải thích là đây không phải là vấn đề công nghệ mà là giá cả. Trận đấu kéo dài mấy tháng qua và trong trận chung kết Pháp đã bị loại. Le Figaro cho đây là một vố rất đau đối với êkíp Pháp, bao gồm EDF, AREVA, GDF, Suez và Total, vốn chờ đợi rất nhiều nơi hợp đồng này do trị giá to lớn, và nhất là vì nếu thắng cuộc, điều đó sẽ là một sự công nhận về mặt công nghệ.
Tuy nhiên, theo Le Figaro, thất bại này không làm cho êkíp Pháp mất uy tín vì vấn đề chủ yếu là giá cả, tập đoàn Hàn Quốc dựa trên một lò phản ứng rẻ hơn nhiều. Thế nhưng dẫu sao, tờ báo cho là phải đặt lại tính hữu hiệu của êkíp hạt nhân trên đấu trường kinh tế thế giới. Các báo Pháp nhìn thấy là sẽ có những cuộc chấn chỉnh quan trọng.
Nhưng không phải chỉ có Pháp, trong phía thua cuộc còn có tập đoàn Mỹ Westinghouse, và liên minh Mỹ - Nhật giữa General Electric và Hitachi.
Còn Hàn Quốc hân hoan chào mừng!
Nếu báo chí Pháp thất vọng, thì ngược lại báo giới Hàn Quốc rất hân hoan. Tờ Korea Herald nói đến ''Giấc mơ đã trở thành hiện thực'', tựa bài xã luận. Đối với tờ báo, đây là điểm cao của tiến trình nghiên cứu hạt nhân bắt đầu từ cuối thập niên 50, khi Hàn Quốc nhập về lò phản ứng nghiên cứu đầu tiên do Mỹ chế tạo, và lần đầu tiên Hàn Quốc đưa ra thị trường các lò phản ứng vào năm 1977.
Korea Herald ghi nhận: giành đươc hợp đồng Abu Dhabi chứng tỏ là Hàn Quốc đã trở thành một tác nhân quan trọng trên thị trường năng lượng hạt nhân, từ trước đến nay do Hoa Kỳ, Pháp và một vài nước công nghiệp phát triển thống lĩnh.
Tờ báo giải thích một số nguyên nhân giúp Hàn Quốc thành công : cho dù chưa hề xuất khẩu nhá máy điện nguyên tử, nhưng với 20 lò phản ứng đang hoạt động, quốc gia này đứng hàng thứ 6 thế giới về điện hạt nhân. Kế đến, Hàn Quốc nổi tiếng về thời hạn xây dựng ngắn nhất : trung bình chỉ mất khoảng 58 tháng để xây dựng một trung tâm điện hạt nhân.
Hơn nữa hiện nay Hàn Quốc và các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất có mối liên lạc thương mại chặt chẽ: Abu Dhabi là nguồn cung cấp dầu thứ 2 cho Seoul, ngược lại các tập đoàn Hàn Quốc đứng đầu trong việc xây dựng hạ tầng cơ sở cho quốc gia Ả rập này.
Riêng về hợp đồng xây dựng trung tâm điện hạt nhân, Seoul đã dành cho đối tác những điều kiện rộng rãi : cung cấp công nghệ, thiết bị... trong một thời hạn 20 năm.
The Korea Herald cũng nhắc lại chuyến công du của tổng thống Hàn Quốc Lee Myung Bak đến Abu Dhabi vào thứ 7, họp thuợng đỉnh với lãnh đạo Sheik Khailifa bin Zayed al-Nahanyan. Tờ báo cho là phải có kết quả tốt là vì lãnh đạo Abu Dhabi không thể họp thượng đỉnh với đồng nhiệm Hàn Quốc rồi sau đó lại để ông trở về Seoul tay không.
Thái Lan phủi tay trước số phận người tỵ nạn Hmong
Cũng về Châu Á, dưới tựa đề Thái lan bỏ mặt /mặc kệ người Hmong, Liberation trở lại việc Bangkok đưa hồi hương hơn 4000 hmong trở về lào bất chấp những lời kêu gọi của quốc tế lo ngại cho số phận của họ.
Trích dẫn một nhà hoạt động nhân quyền Joe Davy, tác giả bài báo Arnaud Dubus, mô tả cảnh chuẩn bị cưỡng ép hồi hương: ngay từ 5 giờ sáng hôm 27/12, điện thoại di động của người Hmong tại trung tâm tỵ nạn bị cắt, trong lúc lính Thái Lan trang bị súng điện và dùi cui bao vây trại.
Bài báo nhắc lại là số 4200 người Hmong này đã đến Thái Lan từ năm 2004, quân đội Thái đã tập trung họ tại trại Huay Nam Khao, tỉnh Petchabun. Nhiều người cho là tánh mạng của họ bị đe doạ vì họ đã hợp tác với Tình báo Mỹ CIA trong thời chiến tranh Việt Nam.
Trong mấy ngày qua, quốc tế đã cố gắng can thiệp để Thái Lan bỏ quyết định đưa hồi hương: từ Liên Hiệp Quốc cho đến chính khách Mỹ, các tổ chức bảo vệ nhân quyền, tất cả đã viết thư kêu gọi thủ tướng Abhisit phân biệt rõ giữa những người tỵ nạn kinh tế và tỵ nạn chính trị. Nhưng thủ tướng Thái Lan đã lùi bước.
Theo tác giả bài báo, Thủ tướng Thái thật ra cũng không có quyền hành rộng lớn trên vấn đề người Hmong, mà người có quyết định chính là quân đội.
Bài báo cũng công nhận là trong số hơn 4000 người ở Huây Nam Khao, quả là đã có người trốn qua Thái Lan vì nguyên nhân kinh tế. Họ đã trả tiền cho các đường dây với hy vọng tìm một nơi định cư, ở Hoa Kỳ hay nơi khác ,mà đời sống sung túc hơn. Thế nhưng bên cạnh đó, có những người có nguy cơ bị truy bức vì lý do chinh trị. Ngay quân đội Thái cũng đã công nhận là có ít ra 500 người Hmong là tỵ nạn chính trị, nhưng số này vẫn bị đưa hồi hương.
Libération nhận thấy là mặc dù có những lời trấn an từ phiá chính quyền Thái Lan, nhưng nỗi lo ngại của các tổ chức bảo vệ nhân quyền không phải là không có cơ sở. Tờ báo nêu ví dụ 18 lãnh đạo Hmong bị đưa hồi hương giữa năm 2008, đã mất tích trong một thời gian.
Đến khi sự vụ được phanh phui, Chính quyền Lào mới cho họ xuất hiện trước các nhà ngoại giao phương Tây tại Pha Lak, nơi duy nhất mà các phái đoàn quốc tế đươc viếng thăm. Dĩ nhiên, theo bài báo, người Hmong tại đây không dám hé môi than thở, họ biết là Đại sứ Mỹ chỉ đến một vài tiếng đồng hồ thôi, nhưng sau đó họ phải đối diện với quân đội Lào quanh năm suốt tháng.
Thủ tướng Nhật kiên quyết duy trì chính sách cải thiện dân sinh
Trên bình diện kinh tế tài chính, tờ Le Monde ghi nhận sự kiện ngân sách Nhật Bản vẫn tăng phần chi tiêu về mặt xã hội, tựa đề bài báo trên trang quốc tế. Qua ngân sách hơn 700 tỷ euros, cho tài khóa 2010 -2011 vừa đươc chính phủ Nhật thông qua cuối tuần qua, thủ tướng Hatoyama quả là đã giữ những lời cam kết lúc tranh cử, dành tiền cho đời sống người dân và cắt giảm đáng kể chi tiêu cho hạ tầng cơ sở thường khi rất tốn kém. Thủ tướng Nhật đã tuyên bố: "Ngân sách này đánh dấu việc thực hiện các cam kết và sự thay đổi".
Theo le Monde, ngân sách này còn phải đươc quốc hội thông qua, và chỉ có hiệu lực vào tháng tư 2010.
Lược qua một số khoản chi tiêu, Nhật báo Pháp trước tiên ghi nhận việc trợ cấp 13.000 yens mỗi tháng cho mỗi học sinh cho đến cuối bậc trung học. Trợ cấp cho gia đình này, bất kỳ người Nhật nào cũng đươc hưởng. Đây là một lời cam kết lúc tranh cử. Tuy nhiên, việc trợ giúp người dân Nhật trong cuộc sống ngày khó khăn hơn do bối cảnh kinh tế, công việc làm tạm bợ, cũng có cái giá của nó : nợ nhà nước vốn đã rất cao, sẽ còn cao thêm nữa.
Cho dù có nhiều cố gắng nhiều nhưng chính phủ Hatoyama vẫn bị chỉ trích: như việc ông không bãi bỏ thuế đánh trên nhiên liệu hoặc trên các xa lộ. Uy tín của thủ tướng Hatoyama xuống thấp đến nỗi ông sẵn sàng từ chức nếu người Nhật yêu cầu, như ghi nhận của tờ La Croix trong hàng tựa trang thế giới.
La Croix nhận thấy là chỉ 3 tháng sau khi thắng cử vẻ vang, tuần trăng mật giữa thủ tướng Hatoyama và người dân Nhật đã kết thúc. Thoạt đầu ông Hatoyama khẳng định ông không có ý định từ chức, nhưng rồi sau đó đã phải nói lại ông sẽ ra đi nếu có mộtcon số áp đảo đòi hỏi như thế.
Thật ra, theo giới quan sát, 3 tháng cầm quyền của ông Hatoyama không hoàn toàn vô hiệu quả, ông đã làm được nhiều việc như kềm hãm đươc tiến trình tư hữu hoá ngành bưu điện bắt đầu từ thời Koizumi, cắt giảm chi tiêu nhà nước, hủy bỏ những đề án tốn kém và vô ích để trợ cấp cho nhũng gia đình nghèo...
Có điều như đánh giá một nhà phân tích : "chương trình chung rất tốt nhưng công việc điều hành hàng ngày thì quả quả là lộn xộn''. Cho nên, có người đánh giá là nếu ông Hatoyama không thực hiện đươc một vài biện pháp cụ thể trước cuộc bầu cử nghị viện vào tháng 7 tới đây, thì cử tri Nhật sẽ bỏ rơi ông. Đó là chưa kể những vụ tai tiếng tiền nong gây thêm phiền phức cho ông.
Mai Vân (RFI)