Tại Iran, người biểu tình nhất quyết đòi nhà cầm quyền phải thay đổi chính sách
Người biểu tình tại Iran
Từ khi tổng thống Ahmedinejad tái đắc cử những cuộc biểu tình chống lại kết quả kiểm phiếu cứ tiếp diễn kể từ tháng sáu và trong những ngày gần đây đụng độ giữa lực lượng an ninh và người phản kháng càng dữ dội hơn, đẫm máu hơn.
Mối căng thẳng được đẩy lên cao độ khi hôm 28/12, xác của Seyyed Ali Moussavi, 35 tuổi, cháu của lãnh tụ đối lập Mir Hossein Moussavi bị bắn chết trong cuộc biểu tình ngày 27/12 đã mất tích tại bệnh viện mà nạn nhân được đưa tới.
Theo con số phía nhà nước Iran, có 8 người chết trong những vụ xô xát, đụng độ trong khi phe đối lập xác nhận có 5 người thiệt mạng riêng tại Teheran. Bên cạnh đó là những vụ bắt bớ những ai chống lại chính quyền. Đặc biệt phải kể hai người thân cận với cựu tổng thống Mohamad Khatami và ba cố vấn của nhà đối lập Moussavi.
Người biểu tình là ai?
Những đợt xuống đường quy tụ hầu như đủ mọi thành phần xã hội Iran. Họ đòi được biết trước hết những gì đã xảy ra sau những cuộc bầu cử vừa qua. Những người này, đa số là dân thành phố, có cảm giác như họ bị đánh lừa. Không có gì rõ rệt hơn khi người biểu tình đã chọn màu xanh lá cây, màu đã được nhà đối lập Mir Hossein Moussavi chủ trương cải tổ dùng làm biểu tượng cho phong trào. Màu xanh đã xuất hiện khắp nơi trong ngày chủ nhật lễ Achoura truyền thống tôn giáo hay trước đó, trong tang lễ của giáo chủ Hossein Ali Montazeri.
Sự nhầm lẫn của nhà cầm quyền Iran, theo nhận định của bà Fariba Adelkhah, chuyên viên nghiên cứu tại CERI- là đã lợi dụng lễ Achoura, một dịp lễ tôn giáo long trọng, quy tụ tòan thể dân chúng gồm cả nam phụ lão ấu để thẳng tay đàn áp biểu tình. Với một lực lượng trấn áp hùng hậu, được yểm trợ bởi những phương tiện cơ giới hiện đại và ra tay tàn bạo, chính quyền đã tạo ra được không khí kinh hoàng như kế họach. Nhưng cộng thêm với nỗi sợ hãi lâu nay của người dân, cuộc đàn áp này đã mang lại hậu quả trái với sự chờ đợi, đó là lòng căm phẫn của cả một xã hội dân sự.
Liệu chế độ Teheran có thể sụp đổ?
Theo báo la Croix, cá nhân tổng thống Mahmoud Ahmadinejad cũng được ủng hộ trong các chiến dịch tranh cử. Nhưng các cử tri ở nông thôn, chiếm 30% dân số Iran đa số đã bỏ phiếu chống lại ông trong các đợt bầu cử vừa qua. Ông Bernard Hourcade , giám đốc nghiên cứu tại Trung tâm nghiên cứu khoa học quốc gia nhận địinh, hiện giờ ông Ahmadinejad không còn quyền lực, ngòai đường phố cũng như trong chính phủ.
Ngay trong nội bộ chính phủ cũng chia rẽ. Những người ủng hộ ông Ahmadinejad biết rằng tình hình hiện nay không thể kéo dài. Trong những điều kiện như thế, khủng hỏang tại Iran chỉ có thẻ tạm lắng dịu nếu có thay đổi chính phủ, trong đó phải tính đến thành phần đối lập.
Thực sự, phe đối lập Iran không đòi lật đổ chế độ Cộng hòa Hồi giáo và chính quyền biết rõ điều này. Người biểu tình cũng thế, họ chỉ chống lại chính phủ hiện cầm quyền. Điều đáng lưu ý, theo nhận định của bà Fariba Adelkhah, các biểu ngữ của người xuống đường không chỉ nhắm đả đảo ông Admedinejad mà còn chỉa mũi dùi vào lãnh tụ tối cao Ali Khamenei khi họ dự báo ‘’Moharram là tháng của máu đổ, lãnh tụ Khamenei sẽ bị truất phế’’
Kỹ nghệ Pháp bị thất thế
Từ hai hôm nay, nguồn tin về sự thất bại của Pháp trước Hàn Quốc trong việc giành hợp đồng xây dựng nhà máy điện hạt nhân cho tiểu vương quốc Ả rập Abou Dhabi đã được báo chí Pháp nhắc tới như một tin buồn.
Bài xã luận hôm 29/12 của Le Monde dành nói về sự kiện mà tờ báo gọi là ‘’Thất thế của Pháp‘’. Theo Le Monde, nền công nghệ Pháp đã liên tục chịu hai cú thất bại nặng nề . Thực ra chuyện đầu cũng đã lâu rồi nhưng mới thành giấy trắng mực đen vào cuối tuần. Đó là chuyện công ty Siemens của Đức được Trung Quốc giao cho điều hành tuyến xe lửa cao tốc từ Quảng Đông tới Vũ Hán là con đường xe cao tốc nhanh nhất ( 350km/h) và dài nhất (1.068km) thế giới hiện nay.
Rồi hôm 28/12 thêm một thất vọng não nề cho nền công nghiệp Pháp. Abou Dhabi đã chọn công ty Hàn Quốc để xây dụng chặng đầu của kế hoạch 4 nhà máy điện nguyên tử thay vì ký hợp đồng với Pháp . Trên mặt chính thức, vương quốc Ả rập cho biết sự lựa chọn căn cứ trên giá cả nhưng theo giới quan sát, có thể quyết định của Abou Dhabi đã căn cứ trên sự lạc hậu của lò phản ứng thế hệ 3 EPR tại Phần Lan hoặc những nhận xét của cơ quan kiểm sóat của Phần Lan, Anh, Pháp chỉ trích tính an tòan của lọai lò phản ứng này.
Nhưng vận xui của kỹ nghệ Pháp có lẽ chưa chấm dứt. Trong vài ngày tới, Ủy ban châu Âu sẽ công bố nền kỹ nghệ quốc gia được chọn chế tạo 22 vệ tinh cho chương trình Galiléo , xây dựng hệ thống định vị châu Âu. Nếu nói theo lý thì EADS của Pháp sẽ được chọn, nhưng tin hành lang lại nhắc tới tập đòan OHB của Đức sẽ được giao 2/3 hợp đồng sản xuất.
Nhìn chung, theo Le Monde, những nền công nghệ trụ cột của Pháp , làm nên uy tín cho Pháp như hạt nhân, viễn thông, tàu cao tốc TGV, hàng không không gian. Tất cả như mất dần đi thế mạnh ban đầu. Nhưng có ai đứng mãi trên đỉnh vinh quang ! Như Microsoft, General Motors... rồi cũng thay ngôi đổi chủ.
Người lạc quan thì chờ đợi ở kế họach đại công trái và những quyết tâm của tổng thống Sarkozy có thể thúc đẩy nền công nghệ Pháp khởi sắc trở lại. Người bi quan thì lo ngại trong không khí cạnh tranh ngày càng khốc liệt do chủ trương toàn cầu hóa, Pháp khó mà giành lại được những hào quang cũ.
Ánh Nguyệt (RFI)