Akmal Shaikh , 53 tuổi, đã bị bắt giam tháng 9 năm 2007 tại thủ phủ Tân Cương với 4 kílô ma túy trên người. Nhưng theo các tổ chức nhân quyền, ông Akmal là một người không được bình thường về mặt tâm thần và ông đã bị một băng nhóm lừa gạt để ông đem ma túy giùm họ.
Đại diện bộ Ngoại giao Anh, Ivan Lewis
Đại diện bộ Ngoại giao Anh, ông Ivan Lewis đã tiếp đại sứ Trung Quốc tại Luân Đôn và ông kể lại là cuộc nói chuyện đã diễn ra rất khó khăn với bà Phó Oánh. Trong một thông cáo ông Lewis cho biết là ông đã trình bày rõ rằng "việc xử tử ông Shaikh là hoàn toàn không thể chấp nhận và Trung Quốc đã hoàn toàn không tôn trọng nhân quyền trong vụ này". Nhất là Toà án tối cao Trung Quốc đã không quan tâm đến tình trạng tâm thần của ông Shaikh.
Ngoài ra đại diện của bộ Ngoại giao Anh cũng đã tuyên bố trên đài truyền hình Sky News : "Trung Quốc cần phải hiểu rằng Trung Quốc chỉ nhận được sự nể trọng của thế giới khi nào nước này chịu chấp nhận các chuẩn mực cơ bản về nhân quyền".
Bắc Kinh đã phản ứng mạnh mẽ trưỡc những lời chỉ trích của Luân Đôn. Một phát ngôn viên của bộ ngoại giao Trung Quốc đã khẳng định là nền tư pháp Trung Quốc đã xử lý đúng theo pháp luật và "Bắc Kinh đã hoàn toàn tôn trọng quyền khiếu tố của bị cáo". Đồng thời người phát ngôn này tuyên bố là "Trung Quốc hy vọng phía Anh Quốc sẽ nhìn vấn đề một cách trung thực và sẽ không gây thêm cản trở trong quan-hệ Anh-Trung".
Luân Đôn có quan hệ thương mại và kinh tế rộng rãi với Bắc Kinh. Nhưng cùng lúc quan hệ của Anh với Trung Quốc cũng phức tạp hơn là với nhiều nước khác do những vấn đề lịch sử giữa đôi bên trong đó có việc trao trả Hông Kông lại cho Trung Quốc vào năm 1997.
Gần đây hơn, ông Ivan Lewis, được Luân Đôn gửi đến Tây Tạng, tháng chín vừa qua, đã làm cho Trung Quốc giận dữ khi ông nhấn mạnh là Luân Đôn ủng hộ một vùng Tây Tạng có quyền tự trị rộng lớn hơn.
Rồi trong tháng này tại Hội nghị thượng đỉnh Copenhagen về biến đổi khí hậu, bộ trưởng môi trường Anh, Ed Miliband, tuyên bố là Trung Quốc dẫn đầu một nhóm quốc gia đã "quậy phá" cuộc thương lượng. Vụ hành quyết Akmal Shaikh càng làm cho quan hệ giữa đôi bên trở nên căng thẳng hơn.
Thanh Thủy (RFI)