Đặc nhiệm Bồ Đào Nha bắt hải tặc Somalia. Ảnh: Reuters/OTAN
Trong thời gian gần đây, không ngày nào không có tin tàu chở hàng đi ngang qua vùng Vịnh Aden, ngoài khơi Somalia, bị hải tặc đánh cướp.
Theo giới phân tích, sự kiện hải tặc Somalia lộng hành vào lúc này không có gì lạ, điều đáng ngại là quân cướp biển đã tung hoành được, bất chấp sự hiện diện của một hạm đội quốc tế có nhiệm vụ bảo vệ tuyến đường hàng hải này. Mặt khác, trong đối sách chống hải tặc, mới đây Trung Quốc, nước có lượng tàu buôn đáng kể đi qua khu vực này, lại tỏ thái độ mềm yếu khi đồng ý nộp tiền chuộc cho một chiếc tàu của mình.
Hải tặc tranh thủ lúc biển lặng để mở rộng tầm hoạt động
Đối với các nhà quan sát, hoạt động của những toán cướp biển Somalia thông thường tăng mạnh vào hai thời kỳ trong năm: Từ tháng tư đến tháng năm, và từ tháng 10 đến tháng 12. Lý do là vì vào hai giai đọan đó, vùng biển khu vực này tương đối lặng, thích hợp với loại tàu thuyền cỡ nhỏ được hải tặc sử dụng. Trong tình hình đó, sở dĩ hoạt động của cướp biển tăng vọt vào lúc này, đó là vì họ muốn tranh thủ những ngày biển lặng còn sót lại để ra tay, trước khi mùa sóng lớn trở lại.
Tuy nhiên, trong bối cảnh kể từ năm ngoái, cộng đồng quốc tế đã gia tăng đáng kể lực lượng hải quân trong khu vực để bảo vệ tàu buôn qua lại, câu hỏi đặt ra là tại sao các nhóm hải tặc vẫn hoành hành được, mà ví dụ điển hình là hơn một chục chiếc tàu bị đánh cướp trong vỏn vẹn mấy tuần qua.
Một trong những lý do thường được giới quan sát nêu lên là hải tặc Somalia càng lúc càng mở rộng địa bàn hoạt động, sẵn sàng đi ra xa ngoài khơi Ấn Độ Dương, đến tận khu vực quần đảo Seychelles để hành sự, qua đó tránh được lực lượng tuần tra của quốc tế, vốn tập trung bảo vệ các tuyến hàng hải truyền thống.
Theo lực lượng hải quân Liên Hiệp Châu Âu EU NAVFOR đặc trách chiến dịch tuần tra, chiếc tàu Anh Quốc bị đánh cướp tối thứ sáu vừa qua, cùng với một chiếc tàu khác của cùng một công ty bị nạn trước đó vài ngày, đều đã bị tấn công ở một vùng cách xa khu vực mà hải quân quốc tế thường chịu trách nhiệm.
Mặt khác, các nhóm hải tặc Somalia lại được các món tiền chuộc kếch xù kích thích cho nên đã không nề hà hiểm nguy để gia tăng khối lượng tàu bắt giữ. Trong thời gian trước đây, đã có nhiều hãng tàu đồng ý trả tiền để thu hồi lại các chiếc tàu bị cướp biển bắt giữ. Nhưng mới đây, dư luận đã hết sức chú ý đến vụ việc liên quan đến chiếc tàu chở than Đức Tân Hải của Trung Quốc.
Bắc Kinh tung ra một tín hiệu tiêu cực
Chiếc tàu này bị hải tặc Somalia chặn bắt ngày 19 tháng 10, và đến ngày 27 tháng 12 thì được thả ra, sau khi chính quyền Bắc Kinh đồng ý trả tiền chuộc. Trung Quốc không hề nói đến việc nộp tiền mãi lộ cho hải tặc, nhưng theo nhóm cướp biển thì số tiền chuộc lên đến 4 triệu đô la.
Theo các nhà quan sát, Bắc Kinh không thể nào làm khác hơn là nộp tiền chuộc để cứu chiếc tàu và thủy thủ đoàn trên đó, có điều là số tiền to lớn mà họ bỏ ra đã tạo ra một số thắc mắc vì quá cao so với trị giá khối lượng than mà chiếc Đức Tân Hải chuyên chở.
Trong bối cảnh cách đây không lâu, Bắc Kinh đã phô trương thanh thế của mình khi phái hai chiến hạm đến vùng biển Ấn Độ Dương và vịnh Aden để tham gia chiến dịch chống hải tặc, hành động trả ngay tiền chuộc khi chiếc tàu đầu tiên của mình bị bắt giữ không khỏi gây dị nghị.
Theo Viện Dự Báo Chiến Lược Stratfor, trụ sở tại Hoa Kỳ, ngày 28 tháng 12, nếu quả là Trung Quốc đã chi ra 4 triệu đô la cho chiếc Đức Tân Hải thì rõ ràng là Bắc Kinh đã thay đổi hoàn toàn thông điệp, từ việc đe dọa hải tặc Somalia là chớ đụng vào tàu buôn Trung Quốc, Bắc Kinh nay đã cho thấy là thương thuyền Trung Quốc sẵn sàng trả tiền chuộc cao.
Trọng Nghĩa (RFI)