Trang web tiếng Trung và Anh về Khu vực Tự do Mậu dịch với Asean
Theo báo Jakarta Post hôm 5/1/2010, Bộ trưởng Thương mại Indonesia vừa đưa ra đề nghị hoãn việc áp dụng chế độ cắt giảm thuế nhập khẩu trong khuôn khổ hiệp định tự do thương mại với Trung Quốc, gọi tắt là AC-FTA hoặc CAFTA.
Theo các thỏa thuận đã ký từ trước, năm 2010 mở ra một khu vực tự do mậu dịch giữa Trung Quốc và sáu nước chủ chốt của Asean là Singapore, Indonesia, Thái Lan, Philippines, Malaysia, Brunei.
Những nước kém phát triển hơn về kinh tế trong Asean gồm Việt Nam, Lào, Campuchia và Miến Điện dự kiến sẽ tham gia khu vực tự do mậu dịch vào 2015.
Nhưng nay, Bộ trưởng Mohamad Suleman Hidayat của Indonesia thông báo chính phủ nước ông đã gửi lên ban lãnh đạo khối Asean đề nghị hoãn lại việc cắt giảm thuế nhập đồng thời muốn "đàm phán lại".
Từ mấy tuần qua, báo chí các nước trong vùng đã nói Khu vực Tự do Mậu dịch với Trung Quốc "gây hại cho doanh nghiệp và xuất khẩu" của Asean.
Báo Philippine Star trong tháng 12/2009 có bài cho rằng việc Trung Quốc duy trì tỉ giá đồng nhân dân tệ như hiện nay khiến hàng xuất khẩu của Asean chịu thiệt hại nặng.
Nay, doanh nghiệp các nước khác trong Asean cũng lên tiếng.
Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Hoa kiều Malaysia (ACCCIM), ông Tan Sri William Cheng nói với báo chí nước này rằng chính Trung Quốc "cũng hiểu rằng tự do hóa thị trường một cách toàn diện có thể tác động xấu đến Asean".
Theo báo Indonesia, thỏa thuận AC-FTA, mức thuế quan không phần trăm đươc áp dụng cho 17 khu vực kinh tế nước này, gồm 12 trong ngành sản xuất, năm trong ngành nông nghiệp, khai khoáng và cả hải sản.
Thiệt nhiều hơn lợi?
Điều Asean lo ngại là hàng rẻ nhập từ Trung Quốc.
Bộ trưởng Công nghiệp Indonesia Mohamad Suleman Hidayat nói rằng cần đàm phán lại để "hàng hóa nhập khẩu rẻ không tràn vào làm lụt thị trường mà không bị ngăn chặn".
Còn ông Tan Sri William Cheng tin rằng nếu các vấn đề không được giải quyết thì Khu vực Tự do Mậu dịch sẽ "có nhiều điểm cản trở hơn là thuận lợi".
Dù ngoại giao với Bắc Kinh tiến triển, doanh nghiệp Malaysia lo bị thiệt vì hàng Trung Quốc
Ông cũng nói ngoài ngành xe hơi được chính phủ Malaysia bảo vệ chặt chẽ, các ngành công nghiệp khác sẽ gặp khó khăn khi thuế nhập hàng từ Trung Quốc xuống không phần trăm.
Dù chính giới Indonesia tiết lộ rằng các bên đã "trao đổi không chính thức" và họ sẽ tìm cách "đàm phán lại vào cuối năm nay", phía Trung Quốc chưa thấy nói gì về việc áp dụng FTA với Asean.
Cho tới nay, Trung Quốc chỉ cam kết bỏ ra 10 tỉ USD vào các dự án xây cất đường xá và cơ sở hạ tầng tại Asean, với mục tiêu nâng cao hiệu năng của trao đổi thương mại.
Việt Nam, nước chủ tịch Asean năm 2010, đã tự có động thái là phá giá đồng tiền của mình để "tự vệ" và kích thích hàng xuất khẩu.
Hiện chưa thấy Việt Nam lên tiếng trước các phát biểu của lãnh đạo và doanh nghiệp Asean trong việc tìm đối sách với Trung Quốc khi AC-FTA có hiệu lực.
Giới trí thức người Việt tuy thế đã lên tiếng cảnh báo về việc áp dụng các quy chế tự do mậu dịch với Trung Quốc.
Theo Giáo sư Trần Văn Thọ từ Đại học Waseda, Nhật Bản thì năm 2008 xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc chỉ bằng 29% kim ngạch nhập khẩu từ nước này và riêng nhập siêu với Trung Quốc chiếm 60% tổng nhập siêu của Việt Nam, một yếu tố gây bất ổn định kinh tế vĩ mô từ nhiều năm nay.
Trong bài đăng trên Thời báo Kinh tế Sài Gòn, ông cho rằng theo Hiệp định thương mại tự do (FTA) đến năm 2015 Việt Nam sẽ bãi bỏ thuế quan đối với hàng từ Trung Quốc, lúc đó tác động của kinh tế Trung Quốc đối với Việt Nam còn mạnh mẽ hơn hiện nay.
Nguy cơ cho Việt Nam, theo chuyên gia Việt kiều này chính là "cái bẫy của trào lưu mậu dịch tự do, trong đó các nước đi sau không nỗ lực cải cách và có chiến lược phát triển thích hợp sẽ sa vào bẫy làm cố định cơ cấu kinh tế và ngoại thương hiện tại, và do đó có khả năng không thể công nghiệp hóa".
Theo BBC