Dự án của tân chính phủ Nhật Bản muốn xích lại gần Trung Quốc là điều đã được tuyên bố ngay sau khi ông Hatoyama nhậm chức thủ tướng. Theo báo Yomiuri, Bắc Kinh đang gợi ý thủ tướng Nhật viếng thăm Nam Kinh vào tháng 6, nhân dịp ông tham dự Hội Chợ Triễn Lãm Toàn Cầu tại Thượng Hải.
Thủ tướng Hatoyama và chủ tịch Hồ Cẩm Đào (Reuters)
Trung Quốc và các tin đồn về việc Tokyo chuẩn bị xích lại gần thêm với Bắc Kinh, đang phủ bóng lên chuyến viếng thăm Châu Á của ngoại trưởng Mỹ, bà Hillary Clinton.
Bắc Kinh bất mãn trước việc Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan
Vào ngày thứ hai vừa qua, vào thời điểm bà Clinton chuẩn bị lên đường sang Châu Á, Trung Quốc đã thử nghiệm hệ thống phòng chống tên lửa của mình. Theo một số các nhà phân tích, thao tác này nhằm gửi đi thông điệp : Bắc Kinh rất bất mãn trước việc Mỹ bán vũ khí và trang thiết bị quân sự cho Đài Loan. Hợp đồng này được ước định lên đến 1 tỷ đôla. Xin nhắc lại, Lầu Năm Góc đã bật đèn xanh cho việc bán các tên lửa Patriot cho Đài Bắc, và theo một số nguồn tin, Đài Loan còn dự trù mua thêm một số hộ tống hạm của Mỹ.
Trước đây, các quan chức của Bắc Kinh đã lên án gắt gao việc này, bởi vì Đài Loan theo họ, vẫn thuộc chủ quyền của Trung Quốc. Ngoài ra, bất đồng giữa Mỹ và Trung Quốc về các biện pháp trừng phạt Iran, càng làm cho quan hệ song phương thêm phức tạp. Thế nhưng, mối đau đầu của Washington hiện nay là thích nghi với chính quyền mới tại Nhật Bản.
Phải chăng Tokyo đang chuẩn bị liên kết với Trung Quốc?
Một mặt, chính phủ Nhật Bản vẫn chưa quyết định dứt khoát về việc chuyển dời căn cứ Mỹ Futenma tại Okinawa. Mặt khác, quan hệ giữa Washington và Tokyo thêm nguội lạnh sau khi nhiều tin đồn cho thấy: Nhật Bản có thể xích lại gần Trung Quốc một cách ngoạn mục trong thời gian sắp tới.
Tại Pháp, vào ngày 6 tháng giêng vừa qua, nhật báo Le Figaro đã tiết lộ: thủ tướng Nhật Hatoyama sẽ đích thân đến Nam Kinh, nơi diễn ra các vụ thảm sát thường dân Trung Quốc năm 1937, để chính thức tạ lỗi. Đổi lại, chủ tịch Hồ Cẩm Đào sẽ đến Hiroshima vào tháng 8 nhân dịp kỷ niệm thành phố này bị Mỹ ném bom nguyên tử để diễn giải về chủ thuyết hạt nhân của Bắc Kinh. Vẫn theo tiết lộ của thông tín viên Le Figaro, chủ tịch Hồ Cẩm Đào sẽ cam kết 3 điều : không sử dụng bom nguyên tử đầu tiên trong trường hợp có xảy ra xung đột. Thứ nhì là không sử dụng bom nguyên tử tấn công các nước không có vũ khí hạt nhân, và thứ ba là không xuất khẩu vũ khí hạt nhân.
Tại Nhật Bản, nhật báo Yomiuri vào tuần trước cũng đưa tin, theo đó, Bắc Kinh đang gợi ý thủ tướng Nhật Hatoyama viếng thăm Nam Kinh vào tháng 6, nhân dịp ông tham dự Hội Chợ Triễn Lãm Toàn Cầu tại Thượng Hải. Đổi lại, theo Yomiuri, chủ tịch Hồ Cẩm Đào sẽ viếng Hiroshima vào tháng 11, nhân dịp Hội nghị Thượng đỉnh APEC tổ chức tại Nhật Bản.
Tất nhiên, các tiết lộ kể trên đã được bộ Ngoại giao Bắc Kinh cũng như bộ Ngoại giao Tokyo phủ nhận nửa vời. Nhưng nếu các nguồn tin này xác thực, thì năm 2010 sẽ đánh dấu bước liên kết giữa Trung Quốc và Nhật Bản, để đặt nền tảng cho một Cộng Đồng Đông Á tương lai.
Cho dù rất khó kiểm chứng các nguồn tin này, nhưng dự án của tân chính phủ Nhật Bản muốn xích lại gần Trung Quốc là điều đã được tuyên bố ngay sau khi ông Hatoyama nhậm chức thủ tướng. Trong quan hệ tay ba giữa Washington, Bắc Kinh và Tokyo, khả năng một ván bài mới đang được sắp xếp là một hồ sơ đang được tranh luận trong giới phân tích, và gây nhức nhối cho các nhà hoạch định chính sách tại Hoa Kỳ.
Bảo Thạch (RFI)