Tại Nhật Bản, đọ sức giữa tư pháp và hành pháp

Cuộc chiến giữa phe đa số trung tả cầm quyền tại Nhật Bản và ngành tư pháp nước này đã bùng nổ sau khi viện công tố mở cuộc điều tra về một vụ bê bối tài chính - chính trị nhắm vào một nhân vật rất có thế lực. Đó là ông Ichiro Ozawa, tổng thư ký đảng Dân Chủ Nhật Bản, người đã kiến tạo đường đi nước bước cho phép đảng này lên nắm quyền với thủ tướng là Yukio Hatoyama, hồi tháng chín năm ngoái.

Ông Ozawa bị nghi ngờ là đã nhận hối lộ 

Sau khi khám xét các văn phòng của ông Ozawa và câu lưu ba cố vấn thân cận của ông, giờ đây, các nhà điều tra Nhật Bản nghi ngờ là nhân vật này đã nhận hối lộ hàng triệu euros khi trao các hợp đồng béo bở cho những doanh nghiệp trong ngành xây dựng. Tư pháp còn đang tìm bằng chứng về việc ông Ozawa rửa những khoản tiền nhận hối lộ qua việc cho mua một mảnh đất tại Tokyo.

Ông Ozawa, năm nay 67 tuổi, được mệnh danh là "người hùng trong bóng tối", thậm chí còn có thế lực mạnh hơn cả thủ tướng đương nhiệm Hatoyama, khẳng định là ông vô tội và phản công lại. Ông nói, "Tôi không biết các thẩm tra viên có chủ ý hành động như vậy hay không, nhưng các vụ thẩm vấn xẩy ra trùng với thời điểm có đại hội đảng Dân Chủ và tôi không thể tha thứ cho việc này".

Báo chí Nhật Bản, được Reuters trích dẫn, cho biết là ông Ozawa sẽ chủ động đề nghị được tư pháp thẩm vấn vào chủ nhật tới về hồ sơ này. Theo giới quan sát, là một chính trị gia lão luyện, khôn ngoan, khéo léo, ông Ozawa đã lãnh đạo đảng Dân Chủ Nhật Bản đánh bại đảng Tự Do Dân Chủ. Xin nhắc lại là đảng bảo thủ Tự Do Dân Chủ, dựa vào những tập đoàn doanh nghiệp lớn và bộ máy hành chính, đã cầm quyền tại Nhật Bản từ hơn nửa thế kỷ qua.

Đích thân thủ tướng Hatoyama cũng công khai bầy tỏ sự ủng hộ và động viên tổng thư ký đảng Dân Chủ Nhật Bản, ông Ozawa, trong cuộc đối đầu với tư pháp. Chính thủ tướng Nhật Bản cũng đang nằm trong tầm ngắm của tư pháp. Ông bị nghi ngờ sử dụng tiền của gia đình để tài trợ bất hợp pháp cho chiến dịch tranh cử năm ngoái.

Giáo sư khoa học chính trị Tomoaki Iwai, thuộc đại học Nihon, Nhật Bản, được AFP trích dẫn, bình luận : "Đó là một cuộc chiến công khai giữa các nhà điều tra và đảng cầm quyền. Giới điều tra đang thắt chặt gọng kìm đối với ông Ozawa".

Trong khi đó, ông Sadafumi Kawato, giáo sư đại học Tokyo, nhận định rằng đây là một cuộc điều tra chưa từng thấy. Theo ông, trong quá khứ, chưa bao giờ các nhà điều tra nhắm vào một chính khách đang tại chức có tầm cỡ như vậy. Nếu họ không thành trong việc buộc tội ông Ozawa thì chắc chắn người ta sẽ đặt vấn đề về hoạt động của viện công tố.

Uy tín của đảng cầm quyền bị xói mòn

Vụ bê bối tài chính đang làm xói mòn uy tín của đảng cầm quyền. Thủ tướng Hatoyama mới nhậm chức hơn 4 tháng, nhưng tỷ lệ ủng hộ của dân chúng đối với chính phủ xuống dưới mức 50%. Các nhà phân tích đều nhận định rằng nếu ông Ozawa bị quy tội, thì đảng Dân Chủ sẽ gặp khó khăn trong cuộc bầu cử Thượng Viện vào tháng bẩy tới.

Giáo sư Kawato nhận định rằng ông Ozawa là người đề ra chiến lược cho đảng Dân Chủ Nhật Bản và là bậc quân sư trong lĩnh vực bầu cử. Vào lúc này, "không ai có thể thay thế ông ta".

Theo cuộc thăm dò do nhật báo Yomiuri và trường đại học Waseda ở Tokyo thực hiện và được công bố hôm 22/01/2010, thì chỉ có 35% số người được hỏi mong muốn đảng Dân Chủ chiếm đa số tại Thượng Viện. Số người không ủng hộ lên tới 50%.

Đảng Dân Chủ Nhật Bản rất cần có đa số tại Thượng Viện để có thể dễ dàng thông qua các đạo luật của chính phủ. Bởi vì hai đảng nhỏ trong liên minh cầm quyền hiện nay đôi khi có những bất đồng với đảng Dân Chủ của thủ tướng Hatoyama trong các vấn đề quan trọng.

Đức Tâm (RFI)