Nhân dịp năm văn hoá Nga tại Pháp, các hiệp hội nhân quyền tổ chức một năm Maxkơva vi phạm quyền tự do
Năm trao đổi văn hóa giữa Pháp và Nga (DR)
Ngày 25/01/2010, nước Pháp chính thức khởi động năm trao đổi văn hoá giữa Pháp và Nga, cùng tổ chức tại hai nước để vinh danh tình hữu nghị giữa hai quốc gia. Năm văn hoá này đã bắt đầu với buổi trình diễn tại Paris của dàn nhạc Nhà hát Mariinski (Kirov trưóc đây) của thành phố Saint - Petersbourg, trong lúc Nga chuẩn bị đón đoàn ballet của Pháp.
Đấy là hoạt động chính thức, nhưng bên cạnh đó thì một tập hợp nhiều tổ chức bảo vệ nhân quyền bao gồm các hiệp hội nhu Ân xá Quốc tế, Liên đoàn Quốc tế Nhân quyền FIDH, Human Rights Watch, tổ chức Nga Memorial... cũng thông báo tổ chức một năm Pháp - Nga gọi là ''off'', nêu bật những vi phạm nhân quyền ở Nga mà nhà nước không nhắc đến.
Báo Le Monde giới thiệu sự kiện, ghi nhận trong hàng tựa ''Kinh tế, văn hoá sẽ là trọng tâm'', nhưng bên dưới, tờ báo không quên nêu bật là lãnh đạo Pháp đã tránh né vấn đề nhân quyền ở Nga khi chính thức khởi động chương trình. Tờ báo giải thích là Paris xem quan hệ với Maxkơva là một quan hệ chiến lược.
Le Monde mô tả buổi lễ khởi động và giới thiệu năm Pháp-Nga, được tổ chức một cách rất long trọng ở bộ ngoại giao Pháp. Hai câu hỏi đươc nêu lên: trước tiên về trao đổi kinh tế, chủ đề này được phiá Nga trả lời và nêu chi tiết các hồ sơ: từ hàng không, không gian, viễn thông, cho đến dầu hoả. Quan hệ song phương sẽ đươc thúc đẩy nhanh chóng.
Câu hỏi thứ hai là một câu hỏi mà Le Monde cho là luôn gây khó chiụ khi người ta đón tiếp nhũng nhân vật cao cấp Nga, đó là nhân quyền : nhận quyền có chỗ đứng trong số 400 sự kiện đươc tổ chức ở Pháp và Nga nhân năm trao đổi văn hoá này hay không?
Bộ trưởng văn hoá Pháp, Frédéric Mitterrand đã mau mắn trả lời: ''những chuyện này tất nhiên sẽ đươc nêu lên trong năm''. Ông đã tránh đươc cảnh khó chiụ, với những tràng pháo tay đã vang lên trong cử toạ, và buổi lễ tiếp tục,
Tờ báo cũng nêu lên chương trình văn hoá mà một ủy ban tổ chức hổn hợp Pháp Nga đã soạn thảo. Phiá Pháp đứng đầu là ông Louis Scheweitzer, tân chủ tịch tổng giám đốc tập đoàn xe hơi Volvo, một chương trình mà Le Monde cho là sẽ gây hứng thú những người hâm mộ nhạc cỏ điển, múa balê, văn học và kịch nghệ, và ủy ban tổ chức đã phải mất hai năm làm việc cănd thẳng để soạn ra .
Nhưng không chỉ kinh tế văn hoá, Le Monde đánh giá là sự kiện còn mang tầm vóc chính trị lớn, cho thấy rằng Pháp muốn đặt thêm những quan hệ chưa từng có từ trước đến nay với Nga: Paris xem Maxkơva là một đối tác chiến lược về mặt an ninh và kinh tế.
Hiện nay theo le Monde, Pháp đang thảo luận về việc bán loại tàu chiến tối tân cho Nga, hay việc phóng hoả tiẽn Nga Soyuz ở trung tâm Kourou ở đảo Guyanne. Năm 2010 này thì hai bên có những cuộc viếng thăm cấp cao: tổng thống Nga Medvedev sẽ đến Paris vào ngày 02/03, qua ngày 12/06 đến phiên thủ tướng Putin. Sau đó, ngày 19/06, đến lượt tổng thống Pháp Sarkozy qua Nga, tham dự diễn đàn kinh tế Saint Pétersbourg mà Pháp là khách mời danh dự.
Có điều là trong năm giới thiệu nước Nga, theo Le Monde, xã hội dân sự bị gạt ra ngoài. Cho nên các tổ chức, hiệp hội bảo vệ nhân quyền đã muốn giới thiệu một gương mặt khác của Nga.
Trước buổi lễ long trọng ở bộ Ngoại giao, thì các tổ chức này có một cuộc họp báo giới thiệu chương trình song song của họ, chương trình 'off', nêu bật những vi phạm nhân quyền ở Nga. Đối với họ không thể để che khuất một mảng lớn của thực tế tại Nga. Theo họ, thì Nga cũng như mọi nơi khác trên thế giới, cũng có những gương mặt, tiếng nói khác nhau, đối nghịch nhau, không nói đến thì không khác gì giới thiệu một nước Nga què quặt.
Chương trình 'off' này sẽ giới thiệu nhưng tiếng nói ly khai, những nhà hoạt động xã hội, những tù nhân vì chính kiến... để xây dưng một sự đoàn kết thực giữa người Pháp và người Nga. Theo các tổ chức này thì những người nói lên sự thật, chống hành động chuyên chế, nhà báo, người bảo vệ nhân quyền, hay trong phe đối lập, nhiều người đã bị ám sát đặc biệt là trong năm 2009 vừa qua. Kẻ sát nhân không hề bị bắt, bị trừng phạt. Chương trình 'off' là nhắm đánh động dư luận, kêu gọi quan tâm đến gương mặt này của nước Nga và muốn nước Nga tiến triển và thay đổi.
Tây Tạng: Bắc Kinh tỏ thiện chí nhưng không đổi quan điểm
Sự kiện Châu Á đươc lưu ý hôm 27/1 là cuộc gặp gỡ giữa đại diện Đức Đạt Lai Lạt Ma và lãnh đạo Trung Quốc ở Bắc Kinh. Le Monde tóm lược tình hình trong hàng tựa ''Tây Tạng, không có vấn đề tự trị mà chỉ có tăng trưởng mạnh''. Tóm lại thì Bắc Kinh vẫn không muốn nghe nói đến tự trị, mà chỉ nêu bật thành quả kinh tế của họ ở vùng đất này.
Tờ la Croix, tìm hiểu tại sao lại có cuộc gặp gỡ vào lúc này, sau hơn một năm ngưng trệ, và lại kéo dài: hai đại diện Đức Đạt lai lạt Ma sẽ ở Bắc Kinh ít nhất là một tuần lễ.
Tờ báo nhắc lại là sau phong trào nổi dậy năm 2008, đối thoại bị cắt đứt, và dưới sức ép của quốc tế, Bắc Kinh sau đó đã chấp nhận tiếp đại diện Đức Đạt lai lạt Ma, nhưng không có kết quả gì cả. Năm 2009, hai bên cho là sẵn sàng ngồi lại vào bàn thảo luận.
La Croix ghi nhận Bắc Kinh muốn tỏ thái độ thiện chí trên hồ sơ này khi chấp nhận cuộc gặp gỡ đang diễn ra. Dĩ nhiên là Trung Quốc vẫn nhắc lại những yêu sách cũ, đòi Đức Đạt Lai Lạt Ma chấm dứt hành động mà họ gọi là ly khai. Tuy nhiên vấn đề hiện nay là sức khoẻ của lãnh tụ tinh thần của người Tây tạng đang sa sút. La Croix trích dẫn ông Shirong Chen, đại diện của ngài tại Châu Âu, phân tích là ' Bắc Kinh cho thấy sẵn sàng đàm phán một cách nghiêm chỉnh, vì họ đã ý thức là Đức Đạt lai lạt Ma là cơ may của họ để làm tình hình Tây Tạng lắng diụ''.
Nói cách khác, khi Đức Đạt lai Lạt Ma hiện nay khuất bóng, thì Bắc Kinh sẽ không có một người đối thoại đáng tin cây như ngài. Bài báo nhắc lại cuộc họp lãnh đạo Trung Quốc bàn về Tây Tạng, diễn ra trong tuần qua. Đây là cuộc họp đầu tiên từ 9 năm nay. Có điều theo bài báo những người chủ trường đường lối mạnh vẫn thắng thế: quan điểm của họ là đó là phải '''ngăn chặn sự phá hoại, gây bất ổn định'' của những người Tây Tạng đòi độc lập.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế: tăng trưởng thế giới năm 2010 sẽ là 3,9%
Les Echos trong hàng tít lớn trang nhất tỏ vẻ hoan hỉ trước dự báo của Quỹ tiền tệ quốc tế FMI: ' tăng trưởng kinh tế thế giới sẽ lên gần 4% vào năm 2010. Le Figaro loan báo là sự vực dậy kinh tế thế giới đang tăng tốc.
Theo dự báo trước đây của FMI, tăng trưởng thế giới ở mức 3,1%, trong dự báo hôm qua, FMI đã nêu ra tỷ lệ 3,9%. Tuy nhiên, mức tăng trưởng này chủ yếu là nhờ các kế hoạch kích thích kinh tế.
FMI cũng nhìn thấy là các nước đang vươn lên, dẫn đầu là Trung Quốc và Ấn Độ, đã tìm thấy lại sự năng động thời trước khủng hoảng.
Les Echos đăng lại bảng dự báo của FMI: nhìn chung thế giới: 3,9% năm 2010 và 4,3% năm 2011. Hoa Kỳ dự kiến đạt 2,7 % năm nay, các nước đang vươn lên : 6% trong đó Trung Quốc tăng trưởng 10%, Brazil, 4,7%. Yếu nhất là Châu Âu vùng sử dụng đồng Euro nhìn chung chỉ được 1%. Riêng Đức tăng trưởng là 1,5%, theo sau là Pháp với 1,4%.
Bên cạnh những tin vui này, FMI cũng cảnh báo về mối đe dọa của các khoản nợ nhà nước tăng cao trên hệ thống tài chính quốc tế. Liên quan đến các món nợ nhà nước, Le Figaro cũng như Les Echos chú ý đến khoản nợ của Nhật Bản, được ước tính hiện nay là 200% GDP của Nhật, trong lúc mà kinh tế Nhật, bước ra đươc khỏi khủng hoảng nhưng chưa vực dậy đươc một cách vững vàng.
Mai Vân (RFI)