Nỗi lo ế vợ

Đây chẳng phải là chuyện bất bình thường tại Trung Quốc, nơi mà Viện Khoa học xã hội nước này, vào ngày 11/1/2010 cho biết, chỉ 10 năm nữa, sẽ có đến 24 triệu thanh niên Trung Quốc không thể tìm được vợ do tỷ lệ mất cân đối nam/nữ ngày càng nghiêm trọng...

Từ chính sách một con...

Chênh lệch nam nữ tại Trung Quốc không là chuyện mới, nhưng vấn đề ngày càng tỏ ra đặc biệt đáng quan tâm đối với nước này khi tình trạng "thặng dư” nam giới có thể dẫn đến những bất ổn cùng nhiều mối nguy đe dọa xã hội khác. Tỷ lệ sinh 103-107 bé trai trên mỗi 100 bé gái tại Trung Quốc bắt đầu thay đổi vào thập niên 1980. Tăng từ 108 bé trai năm 1982 lên 111 năm 1990 rồi 116 vào một thập niên sau. Năm 2009, Therese Hesketh thuộc University College London, trong bài viết trên chuyên san British Medical Journal cho biết, có hai tỉnh tại Trung Quốc có tỷ lệ nam/nữ mất cân đối cực kỳ nghiêm trọng, với 140 bé trai/100 bé gái, ở độ tuổi 1-4. Báo cáo 2010 Social Blue Paper của Viện Khoa học xã hội Trung Quốc mới công bố cho thấy thêm, tỷ lệ nam nữ đối với các bé dưới bốn tuổi hiện là 100 nữ cho 123,26 nam. Nếu tình hình tiếp tục kéo dài, dân số nam sẽ nhiều hơn nữ đến 30-40 triệu vào trước năm 2020...

24 triệu nam thanh niên Trung Quốc có thể không tìm được vợ vào năm 2020

Được áp dụng năm 1979 nhằm kiềm hãm đà nhân mãn, chính sách một con tại Trung Quốc đã mang lại kết quả nhất định khi giúp hạn chế được khoảng 300-400 triệu ca sinh trong ba thập niên qua. Chính sách một con cùng lúc lại tạo ra nhiều mặt trái mà "đội hình 4-2-1" (bốn ông bà nội/ngoại; hai bố mẹ; và một con) là điển hình. Chỉ cần nhìn vào con số trên, có thể thấy ngay mức độ khủng hoảng thiếu hụt nguồn nhân lực chăm sóc người già (số người 60 tuổi trở lên dự báo bùng nổ từ 16,7% dân số năm 2020 lên 31,1% năm 2050 – cao hơn nhiều so với bình quân toàn cầu 20%). Ngoài ra, đó là những bi kịch phá thai hoặc thậm chí giết/bỏ con gái sau khi sinh...

... đến khuyến khích sinh

Trong thực tế, chính sách một con chưa bao giờ phát huy được đúng tinh thần "kỷ cương dân số" của nó. Tỷ lệ sinh của các gia đình Trung Quốc thật ra không phải một con mà là 1,8; chủ yếu từ thành phần lao động phổ thông di cư từ làng quê lên thành thị. Có vô số cách để người ta lách luật. Theo Sunday Times, một trong những cách phổ biến hiện tại là uống thuốc để sinh đôi hoặc thậm chí sinh ba! Tần suất ngày càng nhiều những ca sinh đôi/sinh ba một cách bất thường tại tỉnh Hồ Nam, Hắc Long Giang... đã gây chú ý đến mức thành đề tài thời sự. Và với thành phần trung lưu mới phất, họ sẵn sàng nộp tiền phạt khi có con thứ hai/thứ ba (mức phạt cho gia đình nông dân là khoảng 5.000 tệ, khoảng 13,5 triệu đồng VN; và gấp 10 lần đối với gia đình thành thị)...

 

Nữ sẽ thiếu nhiều hơn nữa nếu không có chính sách điều chỉnh tỷ lệ sinh trong bài toán kiểm soát dân số của Trung Quốc

Trong khi đó, Chính phủ vẫn không muốn lỏng tay với chính sách một con – như khẳng định của giám đốc Cơ quan kế hoạch hóa gia đình trung ương Trương Duy Khánh (Zhang Weiqing). Để củng cố cho chương trình kế hoạch gia đình và kiểm soát dân số bằng mọi cách, vài năm gần đây, Trung Quốc có chính sách "khích lệ" với tiền thưởng khoảng 1.200 tệ/năm cho các gia đình nông dân có một con trai hoặc hai con gái. Tuy nhiên, dù không hoàn toàn theo đúng chủ trương mỗi gia đình chỉ có một con nhưng chính sách một con cũng tạo ra tình trạng mất cân đối nam nữ và điều này khiến một số địa phương đã phá lệ vượt rào... Tháng 7/2009, Thượng Hải trở thành thành phố đầu tiên của Trung Quốc thực hiện chiến dịch tuyên truyền khuyến khích sinh. Gần như chỉ trong một đêm, các bích chương cổ động chính sách một con đã được thay bằng thông báo mới với nội dung những ai có thể được phép sinh con thứ hai (cũng như cách làm đơn đăng ký sinh thêm). Dù vậy, tại hầu hết quận nội thành Thượng Hải, tỷ lệ người đăng ký sinh thêm chẳng bao nhiêu. Giới chức Thượng Hải cho biết, tỷ lệ sinh tại địa phương này vào năm 2010 sẽ chỉ khoảng 165.000, cao hơn năm 2009 nhưng thấp hơn 2008...

Dù thế nào, khả năng 24 triệu nam thanh niên Trung Quốc đối mặt nguy cơ không cưới được vợ khi đến tuổi kết hôn vào năm 2020 cũng là con số đáng lo nhất đối với chính sách phát triển vĩ mô của Trung Quốc nói chung. Cần nói thêm, với văn hóa Trung Quốc, việc đàn ông không có vợ là một mặc cảm không chỉ cho bản thân mà còn cho cả gia đình.

Kim Nguyên (PNO)