Theo AFP, hôm 3/2 thủ tướng Nga Vladimir Poutine đã mời người đồng sự Ba Lan Donal Tusk đến dự lễ kỷ niệm 70 năm vụ thảm sát Katyn. Đây là vụ thảm sát 22.500 sĩ quan Ba Lan do công an mật Liên Xô thực hiện.
Nghĩa trang Katyn, Ba Lan. (Ảnh: Ency/en.wikipedia.org)
Lễ tưởng niệm các nạn nhân của vụ Katyn sẽ diễn ra trong tháng 4 tới, việc cả hai thủ tướng của Nga và Ba Lan cùng tham dự là một sự kiện chưa từng có trong lịch sử quan hệ giữa hai nước.
Phát ngôn viên của chính phủ Ba Lan Pawel Gras cho biết, hôm 3/2 thủ tướng Nga Poutine đã gọi điện thoại cho thủ tướng Ba Lan mời cùng tham dự buổi lễ tưởng niệm thảm kịch Katyn. Thủ tướng Nga cho biết là ông ý thức rõ được rằng vực Katyn cần phải được lưu lại trong ký ức của người dân Ba Lan. Ông Pawel Gras cho biết thêm thủ tướng Donal Tusk đã nhận lời và coi đây là một « bước tiến quan trọng để cải thiện quan hệ giữa hai nước ».
Katyn là một làng nhỏ nằm trong khu rừng gần Smolensk phía đông nước Nga. Năm 1940, tại đó, theo lệnh của Staline, các nhân viên mật vụ Liên Xô đã tiến hành vụ thảm sát 22.500 sĩ quan Ba Lan. Đó là những sĩ quan đã bị Liên Xô bắt bỏ tù sau khi xâm lược Ba Lan tháng 9 năm 1939, theo một hiệp ước bí mật ký với Đức quốc xã.
Vụ thảm sát bị phát hiện sau đó một năm, nhưng Liên Xô đã đổ trách nhiệm sang cho Đức quốc xã. Phải đến tận năm 1990, tổng thống Liên Xô lúc bấy giờ là ông Gorbachev mới thừa nhận trách nhiệm của Liên Xô trong thảm kịch Katyn. Ở Ba Lan dưới thời cộng sản, nhắc đến vụ Katyn cũng là điều cấm kỵ.
Đối với đông đảo người dân Ba Lan thì khu rừng Katyn luôn là địa danh mang tính biểu tượng của vụ thảm sát những người con ưu tú của đất nước họ. Sau khi chủ nghĩa công sản sụp đổ năm 1989, hầu hết các tổng thống và thủ tướng Ba Lan đều đến viếng thăm Katyn, tuy nhiên đó chỉ là những cuộc đi thăm mang tính chất cá nhân, không chính thức.
Anh Vũ (RFI)