Được dự trù kéo dài 3 ngày, Hội Nghị Munich lần thứ 46 sẽ theo dõi nhất cử nhất động của phái đoàn Mỹ và phái đoàn Trung Quốc. Đây là lần đầu tiên Bắc Kinh chính thức tham gia diễn đàn này. Do đó, ngoại trưởng Trung Quốc Dương Khiết Trì sẽ được vinh dự nhân vật thứ nhất đọc tham luận vào ngày 5/2.
Mục tiêu chiến lược của Obama, một trong những trọng tâm của Hội Nghị Munich
Trung Quốc sẽ vươn lên hàng đầu và sẽ qua mặt Hoa Kỳ vào 2020?
Vai trò của Trung Quốc càng đáng quan tâm khi cách đây hai tuần, văn phòng tư vấn PricewaterhouseCoopers (PwC) đã dự phóng vào năm 2020, tổng sản phẩm nội địa của nước này sẽ hơn Mỹ và như vậy Trung Quốc sẽ là siêu cường kinh tế nhất thế giới trong vòng 10 năm sắp tới. Trước đây, Goldman Sachs và The Economist cũng đã dự phóng Trung Quốc có thể bắt kịp Hoa Kỳ vào cuối thập niên 20 thế kỷ này.
Chưa ai biết được chính xác vào năm nào, nhưng điều chắc chắn là khoảng cách giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ mỗi năm mỗi thu hẹp. Một điều khác khiến các nhà hoạch định chính sách trên thế giới phải xem xét kỹ là Trung Quốc sẽ ứng xử ra sao, khi mọi chỉ số dự báo nước này sẽ qua mặt Nhật Bản để chiếm lĩnh danh vị nền kinh tế thứ nhì trên toàn cầu, nội trong năm nay? Ngay từ bây giờ, theo Qũy Tiền tệ Quốc tế, Trung Quốc đang đóng vai trò đầu tàu cho kinh tế thế giới, trong khi các nước Tây Phương bị lao đao bởi khủng hoảng. Phải chăng sức trỗi dậy của Trung Quốc kéo theo nhiều nguy cơ hơn là cơ hội cho trật tự và an ninh? Tây Phương đang phải mày mò đặt ra nhiều câu hỏi.
Iran và kế hoạch giải trừ vũ khí nguyên tử của Obama
Những vấn đề vừa nêu càng thêm hấp dẫn cho Hội Nghị Munich trong bối cảnh quan hệ Mỹ-Trung bỗng căng thẳng hẳn lên mấy tuần qua, và Bắc Kinh đe dọa sẽ không cộng tác với Washington trên những hồ sơ nóng bỏng như Iran, Bắc Triều Tiên, để trả đũa vụ bán vũ khí cho Đài Loan.
Bên cạnh Trung Quốc, tại Hội Nghị An Ninh Munich lần này, các nhà quan sát sẽ chú ý đến thái độ của Nga vào lúc mà Hoa Kỳ, Pháp, Anh, Đức đều tranh thủ sự hậu thuẫn của Maxcơva và của Bắc Kinh, trong nỗ lực gia tăng trừng phạt Iran. Các lời tuyên bố của ngoại trưởng Nga Serguei Lavrov sẽ được đón chờ, khi ông phát biểu về quan hệ giữa Maxcơva và khối NATO, cũng như là về hồ sơ Iran. Điều chắc chắn là năm nay, trưởng đoàn Nga sẽ không lên án Hoa Kỳ như trường hợp cách đây 3 năm tại Munich, Vladimir Poutine đã đả kích thậm tệ chính sách bị xem là đơn phương của George W. Bush. Phái nói là, từ đó đến nay, vị tổng thống kế nhiệm cho ông Bush, Obama đã từ bỏ kế hoạch lá chắn chống tên lửa đặt tại Đông Âu.
Một tiêu điểm khác mà chắc hẳn không chỉ những vị quan khách Hội Nghị Munich sẽ lắng nghe phía Mỹ trình bày, mà đông đảo công luận thế giới cũng muốn được giải thích là kế hoạch giải trừ vũ khí nguyên tử của Obama. Mọi người còn nhớ, vào tháng 5 năm 2009; trong diễn văn đọc tại Praha, tổng thống Obama tuyên bố thiết lập một thế giới không còn vũ khí nguyên tử, cho dù, ông thừa nhận, có lẽ nguyện vọng này sẽ khó biến thành hiện thực để ông nhìn tận mắt.
Thế nhưng, Obama đã triệu tập một Hội nghị Thượng đỉnh về an toàn hạt nhân được tổ chức tại New York vào tháng 4 sắp tới. Sau đó, vào tháng 5 cũng tại New York, sẽ diễn ra một hội nghị xem xét lại Hiệp định cấm phổ biến vũ khí hạt nhân, một văn kiện đã đặt nền tảng cho an ninh thế giới trong lĩnh vực này.
Vạn sự khởi đầu nan, một thế giới không còn mối đe dọa bom nguyên tử là điều hay ý đẹp. Ai ai cũng ao ước ý tưởng này được minh họa bằng hành động.
Bảo Thạch (RFI)