Cảnh sát hôm 22.2 đã bắt giữ 52 người, gồm các tướng lĩnh cấp cao đã về hưu lẫn còn tại vị, do nghi ngờ có liên quan đến âm mưu đảo chính nhằm lật đổ chính quyền. Hãng tin AFP dẫn lời Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan xác nhận thông tin này trong chuyến thăm chính thức Tây Ban Nha. Ông Erdogan không bình luận gì thêm nhưng cho hay vụ việc đã được chuyển lên tòa án.
Chiến dịch bố ráp được thực hiện đồng loạt tại 8 thành phố, trong đó 21 vị tướng và đô đốc đã bị bắt, số còn lại hầu hết là sĩ quan cấp tá. Những nhân vật cao cấp nhất trong số này gồm cựu Phó tổng tham mưu trưởng Ergin Saygun; cựu Tư lệnh không quân Ibrahim Firtina và cựu Tư lệnh hải quân Ozden Ornek, theo kênh truyền hình NTV. Ngoài ra, nhà chức trách còn công bố bằng chứng từ băng ghi âm nghe lén các cuộc điện thoại và thông báo đã phát hiện nhiều kho vũ khí bí mật. Tổng tham mưu trưởng quân đội Thổ Nhĩ Kỳ Ilker Basbug đã phải hủy chuyến thăm Ai Cập vì vụ việc này.
Những quan chức quân sự nói trên bị cáo buộc có liên quan đến một âm mưu đảo chính được vạch ra từ năm 2003 nhằm lật đổ chính quyền của đảng AKP. Theo kế hoạch mang tên “Búa tạ”, nhóm đảo chính sẽ đánh bom hai đền thờ Hồi giáo ở Istanbul để gây hỗn loạn và kích động khủng hoảng với Hy Lạp bằng cách khiêu khích, buộc nước này bắn rơi một máy bay Thổ Nhĩ Kỳ trên biển Aegean nhằm cho thấy sự bất lực của chính phủ. Khi đó, quân đội đã bác bỏ cáo buộc đảo chính và nói chiến dịch “Búa tạ” là đề tài trong một hội thảo về chống khủng bố.
Các thanh tra hôm qua thẩm vấn những người bị bắt tại Istanbul trước khi đưa họ ra tòa trong hôm nay, theo AFP. Trước đây, hàng chục tướng tá đã phải hầu tòa vì tình nghi dính líu tới mạng lưới chống chính phủ Ergenekon. Nhà chức trách bắt đầu điều tra nhóm này từ năm 2007, tuy nhiên cuộc điều tra bị mất uy tín nghiêm trọng do cảnh sát bắt giữ nhiều nhà báo, học giả và chính khách thường xuyên chỉ trích đảng AKP. Nhiều nghi can tố cáo cảnh sát làm giả bằng chứng để cáo buộc họ.
Quân đội, vốn đã lật đổ 4 chính phủ kể từ năm 1960, tự cho mình là người bảo vệ chính quyền thế tục ở nước này và liên tục tố cáo đảng AKP của ông Erdogan muốn biến Thổ Nhĩ Kỳ thành một nhà nước Hồi giáo. Chính vì thế, có nhiều ý kiến nghi ngờ chuyện đảo chính được dựng lên để chống lại quân đội nhằm gạt bỏ một rào cản lớn trong kế hoạch nói trên. Chính quyền Ankara luôn chối bỏ cáo buộc của quân đội nhưng đã có nhiều động thái “đáng nghi” như tìm cách cho phép đội khăn trong trường học hay biến ngoại tình thành một tội hình sự.
Với dân chúng Thổ Nhĩ Kỳ, vụ bắt giữ là diễn biến mới nhất và cũng là nghiêm trọng nhất trong cuộc chiến quyền lực giữa lực lượng vũ trang và đảng cầm quyền. Các tướng lĩnh bị bắt từng là những người bất khả xâm phạm với quyền sinh sát rất lớn. Tuy nhiên, trong tình hình hiện nay, ảnh hưởng của quân đội không dễ bị dẹp bỏ và bất ổn nội bộ sẽ còn tiếp tục đe dọa nước này.
Trọng Kha (Thanh Niên)