Cộng đồng quốc tế phản ứng gay gắt về việc tư pháp Miến Điện y án quản chế 18 tháng đối với bà Aung San Suu Kyi. Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc bày tỏ thái độ thất vọng trước sự kiện này. Hoa Kỳ và Canada lên tiếng tố cáo Tập đoàn Quân sự Miến Điện một cách mạnh mẽ. Pháp đòi chính quyền trả tự do ngay tức khắc cho nhà đối lập Miến Điện.
Từ ''thất vọng'' đến ''hết sức thất vọng'', cộng đồng quốc tế ngay từ 26/02/2010 đã phản ứng gay gắt về việc tư pháp Miến Điện y án quản chế 18 tháng đối với bà Aung San Suu Kyi. Bất chấp tính chất phi lý của bản án ban hành năm ngoái, Tập đoàn Quân sự Miến Điện vẫn "điềm nhiên áp dụng chiến lược vô hiệu hóa đối thủ chính trị chủ yếu của họ".
Đúng theo dự kiến của các nhà quan sát, trong phiên xử hôm 26/2, Tòa án Tối cao Miến Điện đã bác đơn kháng án của lãnh tụ đối lập, xin hủy bỏ bản án ban hành vào tháng 8 năm ngoái, kéo dài thêm 18 tháng thời hạn quản thúc tại gia đối với bà.
Ngay sau khi quyết định của Tòa án Tối cao Miến Điện được công bố, Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki Moon đã lập tức ra thông cáo bày tỏ thái độ thất vọng trước sự kiện này. Ông Ban Ki Moon đồng thời kêu gọI chế độ Miến Điện trả tự do cho toàn bộ các tù nhân chính trị và để cho họ tự do tham gia vào tiến trình chính trị của đất nước. Đối với Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc, đó là những biện pháp thiết yếu để thực hiện công cuộc hòa giải dân tộc và chuyển hoá dân chủ tại Miến Điện.
Hoa Kỳ và Canada thì lên tiếng tố cáo Tập đoàn Quân sự Miến Điện một cách mạnh mẽ hơn. Ngoại trưởng Canada Lawrence Cannon đã xác định thẳng thắn là từ phiên toà ban đầu cho đến quá trình kháng án, không một giai đoạn nào trong vụ xét xử bà Aung San Suu Kyi thỏa mãn được chuẫn mực quốc tế, chứng tỏ thái độ hoàn toàn coi thường tính chất pháp quyền. Theo ông Cannon, Canada trước sau như một vẫn cho rằng việc tiếp tục cầm giữ bà Aung San Suu Kyi hoàn toàn vô lý và xuất phát từ động cơ chính trị.
Về phần Hoa Kỳ, một quan chức cao cấp bộ ngoại giao cũng lên án phán quyết của Tòa án Tối cao Miến Điện, xem việc quản chế lãnh tụ đối lập là một thủ đọan thuần túy chính trị. Ông Joe Crowley, một dân biểu thuốc đảng Dân chủ còn cho rằng đã đến lúc Hoa Kỳ phải tăng cường thêm các biện pháp trừng phạt tập đoàn quân sự Miến Điện.
Đại sứ Pháp tại Miến Điện, ông Jean-Pierre Lafosse, có mặt tại phiên xử hôm 26/2 cũng cho rằng: ''Bà Aung San Suu Kyi phải được trả tự do ngay tức khắc. Đó là một trong những điều kiện để thực hiện một sự hoà giải dân tộc đích thực.'' Thủ tướng Anh Gordon Brown cũng phê phán: ''Ngay từ lúc đầu, mục tiêu của trò hề đó chỉ là để ngăn không cho bà Aung San Suu Kyi tham gia cuộc tổng tuyển cử dự trù trong năm nay''.
Đối với giới quan sát, quyết định y án quản thúc tại gia đối với bà Aung San Suu Kyi hoàn toàn không có gì đáng ngạc nhiên. Kịch bản cầm giữ lãnh tụ đối lập đã được tướng Than Shwe, lãnh đạo Tập đoàn Quân sự Miến Điện soạn ra ngay từ đầu, với mục tiêu duy nhất là ngăn không cho đối thủ chính trị nguy hiểm của chế độ được tham gia cuộc bầu cử dự trù cuối năm nay.
Tập đoàn quân sự rất e ngại trước uy tín cũng như năng lực thuyết phục cử tri của bà Aung San Suu Kyi. Trong lần vận động trước đây cách nay đúng 20 năm, dù gặp hoàn cảnh khó khăn, bà vẫn dẫn dắt đảng của bà là Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ đến toàn thắng trong một cuộc bầu cử tự do, một chiến thắng mà Tập đoàn Quân sự cầm quyền đã thủ tiêu ngay lập tức. Lần này, theo các nhà quan sát, chế độ quân sự không muốn tái lập sai lầm của thời đó.
Sau khi bị Tòa án Tối cao bác đơn kháng án vào hôm 26/2, bà Aung San Suu Kyi vẫn còn có khả năng tiếp tục khiếu nại lên chánh án định chế tư pháp tối cao này. Thủ tục có thể kéo dài thêm nhiều tháng trời. Tuy nhiên, theo giới quan sát, khả năng thành công của lãnh tụ đối lập rất mờ nhạt.
Ông Aung Din, giám đốc điều hành tổ chức đấu tranh cho dân chủ tại Miến Điện US Campaign for Burma, trụ sở ở Mỹ, nhận định: ''Tướng Than Shwe đã quyết định trước về bản án, và sau đó không một quan toà nào ở Miến Điện dám thay đổi ý trên''.
Trọng Nghĩa (RFI)