Vào lúc Matxcơva đưa ra học thuyết quân sự mới coi Liên Minh Bắc Đại Tây Dương, NATO, là kẻ thù số một của mình thì nước Pháp lại chấp thuận bán tàu chiến cho Nga. Sự kiện này đã làm cho nhiều đồng minh trong NATO lo ngại.
Chiến hạm Mistral của Pháp (Ảnh Reuters)
Hôm 1/3, trong cuộc họp báo sau khi hội đàm với tổng thống Nga Dmitri Medvedev đang công du Paris, tổng thống Pháp, Nicolas Sarkozy tuyên bố là hai nước bắt đầu những cuộc thương lượng về hồ sơ mua bán tàu chiến.
Cụ thể là Nga muốn mua 4 tàu chiến, loại Mistral, với tổng giá trị hợp đồng từ 300 đến 500 triệu euros.
Theo giới chuyên gia quân sự, Mistral là loại tàu đổ bộ hiện đại của Pháp, dài 210 mét, rộng tới 30 mét, trọng tải trên 21 300 ngàn tấn, tốc độ tối đa là 19 hải lý / giờ. Tàu được trang bị hệ thống thông tin hiện đại, có thể chở được 16 trực thăng, khoảng 7 chục xe cơ giới trong đó 13 xe tăng. Trong điều kiện hành quân dài ngày, Mistral có thể chuyển chở tới 450 binh sĩ trang bị vũ khí đầy đủ. Khi cần di chuyển gấp và ngắn hạn thì số lính đổ bộ có thể lên tới 900. Hải quân Pháp hiện mới chỉ có hai tàu loại Mistral.
Vào tháng tám năm ngoái, sau khi Nga đã tiết lộ ý định mua tàu chiến của Pháp, một số thành viên NATO, có biên giới gần với Nga như Estonia, Litva, Ba Lan đã đòi Paris phải giải thích. Trong khi đó, Gruzia, không phải là thành viên NATO nhưng đã xung đột vũ trang với Nga cách nay hai năm, chỉ trích gay gắt quyết định của Pháp.
Theo bộ trưởng Quốc phòng Litva, Rasa Jukneviciene, được báo Le Monde trích dẫn, thì việc bán tàu chiến Mistral cho Nga không phải là một mối “đe dọa trực tiếp” đối với an ninh Litva hoặc các đồng minh trong Liên Hiệp Châu Âu và NATO. Tuy nhiên, bà bộ trưởng cho rằng học thuyết quân sự mới của Nga coi việc mở rộng NATO và các hoạt động khác của khối này như là mối đe dọa quân sự hàng đầu, đến từ bên ngoài. Trong khi đó, khó có thể dự báo trước những thay đổi thất thường trong chính sách của Nga vậy thì không loại trừ khả năng các phương tiện quân sự nói trên sẽ được sử dụng vào các mục đích không chính đáng.
Theo nhật báo Anh The Guardian, trên mạng ngày 2/3, thì trong chuyến công du Pháp tháng trước, bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert Gates đã bày tỏ những lo ngại với người đồng nhiệm Pháp, Hervé Morin.
Để trấn an các đồng minh, cuối tháng hai, bộ trưởng Pháp phụ trách vấn đề châu Âu Pierre Lellouche đã công du Litva, Latvia, Estonia và tạt qua Ukraina. Tại những nơi này, Paris đưa ra thông điệp là tàu Mistral do Pháp đóng, giao cho Nga, chỉ là một tàu dân sự vì không hề được trang bị bất kỳ loại vũ khí, thiết bị quân sự nào. Hơn nữa, theo ông Lellouche, nếu phương Tây muốn lật qua một trang mới trong quan hệ với Nga, gạt bỏ tư duy chiến tranh lạnh, thì không thể nào tiếp tục cấm vận đồng thời lại tuyên bố rằng cần phải đối xử với Nga như một đối tác và quốc gia hữu hảo.
Theo thông tấn xã RIA Novosti, nhiều chuyên gia quân sự và công nghiệp Nga cũng đặt câu hỏi về vụ mua bán tàu chiến giữa hai nước. Theo một số nhà phân tích thì có thể thông qua vụ này, Nga muốn có cơ hội tiếp cận với công nghệ hàng hải hiện đại của phương Tây để có thể sử dụng trong tương lại nếu xẩy ra xung đột với NATO hoặc với thành viên của khối này.
Trong khi đó, giới quan sát nêu ra những tính toán thực tế của Paris. Báo The Guardian nói thẳng là nước Pháp cần hợp đồng này để tạo công ăn việc làm, cứu xưởng đóng tàu Saint Nazaire, nơi đã đóng chiếc tàu Mistral đầu tiên cho hải quân Pháp.
Việc Pháp bán tàu Mistral cho Nga sẽ mở đường cho các hợp đồng quân sự khác giữa hai nước. Theo nhật báo Nga Kommersant, thì bộ Nội vụ Nga đang thương lượng việc mua xe thiết giáp loại nhẹ của Pháp.
Đức Tâm (RFI)