Đồng nhân dân tệ vẫn được cho là đang ở dưới giá trị thật, tạo thuận lợi cho xuất khẩu của Trung Quốc. Ảnh: Reuters/Stringer
Ngày thứ tư tuần tới, thứ trưởng Thương mại Trung Quốc Chung Sơn sẽ đến Washington để gặp các dân biểu Hạ Viện Mỹ và các quan chức Bộ Thương Mại và Tài Chính Hoa Kỳ. Theo thông báo của Bộ Thương Mại Trung Quốc, chuyến đi này là ''một nỗ lực tham khảo ý kiến và trao đổi quan điểm về cân bằng mậu dịch và những căng thẳng thương mại Mỹ-Trung''.
Thật ra, đây là một nỗ lực của Bắc Kinh nhằm giải tỏa áp lực ngày càng tăng không chỉ của các nước phương Tây, mà còn của các định chế tài chính quốc tế trên vấn đề tỷ giá đồng yuan, tức là đồng nhân dân tệ của Trung Quốc. Ngay cả Ấn Độ thứ năm vừa qua cũng bày tỏ mối quan ngại về vấn đề này.
Các nước đối tác thương mại của Trung Quốc cho rằng trị giá vẫn quá thấp của đồng yuan tạo thuận lợi cho xuất khẩu của nước này, đến mức mà năm ngoái Trung Quốc đã qua mặt Đức giành vị trí quốc gia xuất khẩu hàng đầu thế giới.
Nhưng áp lực mạnh nhất vẫn đến từ Hoa Kỳ, với việc hôm thứ ba vừa qua, một nhóm thượng nghị sĩ Mỹ đệ trình một dự luật nhằm tăng cường việc giám sát các tỷ giá hối đoái. Tuy dự luật không nêu đích danh Trung Quốc, nhưng tác giả chính của văn bản này, thượng nghị sĩ Dân chủ Charles Schumer đã không ngần ngại lên án '' việc thao túng đơn vị tiền tệ Trung Quốc'', cho rằng trị giá quá thấp của đồng yuan đã ''góp phần làm suy thoái kinh tế thế giới và cản trở đà hồi phục''.
Chiếu theo dự luật này, những nước nào bị coi là thao túng tỷ giá hối đoái sẽ bị những biện pháp trừng phạt thương mại của Hoa Kỳ, tức là hàng nhập vào thị trường Mỹ sẽ bị đánh thuế nặng hơn. Sắp tới đây, Bộ Tài Chính Mỹ sẽ công bố báo cáo về các đối tác thương mại chính của Hoa Kỳ, để xác định chính thức rằng Trung Quốc có bị xem là một nước thao túng tỷ giá hối đoái hay không.
Hôm chủ nhật vừa qua, thủ tướng Ôn Gia Bảo đã cực lực bác bỏ những lời chỉ trích nói trên, bày tỏ sự bất bình vì thấy Trung Quốc '' bị điểm mặt chỉ tên '' và bị áp lực như thế.Trong một cuộc họp báo hôm 19/3, ông Hà Ninh, Vụ trưởng Vụ châu Mỹ và châu Đại Dương, Bộ Thương Mại Trung Quốc, cũng yêu cầu Hoa Kỳ không nên '' chính trị hóa'' vấn đề tỷ giá đồng yuan, nếu không sẽ làm cho tình hình '' phức tạp thêm''.
Đến Washington để gọi là '' tham khảo ý kiến và trao đổi quan điểm'', thứ trưởng Bộ Thương Mại Trung Quốc Chung Sơn chắc sẽ không lùi bước trên vấn đề tỷ giá đồng yuan. Bắc Kinh sợ rằng làm như vậy sẽ ảnh hưởng đến xuất khẩu của nước này, vốn chỉ mới tăng trở lại sau nhiều tháng bị sụt giảm mạnh, do hậu quả của khủng hoảng tài chính toàn cầu.
Nhưng như nhận định của một chuyên gia về quan hệ thương mại Mỹ-Trung tại trường đại học Bắc Kinh, được hãng tin Reuters trích dẫn hôm 19/3, việc gởi một đại diện đến Washington là một dấu hiệu cho thấy Bắc Kinh muốn giải quyết vấn đề này và không để cho cuộc tranh chấp trở nên trầm trọng hơn. Về phần tổng thống Obama thật ra cũng không muốn thấy Trung Quốc bị trừng phạt thương mại, nên gần đây cũng kêu gọi Bắc Kinh '' điều chỉnh tỷ giá đồng yuan cho phù hợp với giá thị trường'' trong nỗ lực chung của thế giới nhằm cân bằng lại trao đổi mậu dịch.
Có điều, cuộc trao đổi tại Washington ngày thứ tư tới lại diễn ra trong lúc áp lực từ Quốc hội Mỹ đang gia tăng, không chắc là hai bên sẽ tìm ra một sự đồng thuận nào đó hầu giải tỏa áp lực này.
Thanh Phương (RFI)