Công nhân Trung Quốc đang làm việc tại một mỏ than ở Hồ Bắc. Ảnh chụp ngày 8/3/10. Ảnh: Reuters
Báo Le Figaro hôm 20/3 trên trang Khoa học chạy hàng tựa như một lời nhắc nhở: « Môi trường: Tương lai thế giới đặt vào châu Á ».
Mở đầu bài báo đưa ra nhận định của một nhóm các nhà nghiên cứu đăng trên tạp chí Khoa học: « Trung Quốc và Ấn Độ là những cường quốc kinh tế mới trỗi dậy của thế giới chúng ta. Tỷ lệ tăng trưởng của họ trong vài năm tới sẽ được duy trì trong khoảng từ 8% đến 9%. Trong thế kỷ 21, hai nước lớn này sẽ đóng một vai trò rõ nét, thậm chí là chủ đạo, trong việc thay đổi các tham số về môi trường của hành tinh chúng ta ».
Tác giả của nhận định trên, gồm nhiều nhà khoa học Trung Quốc, Ấn Độ và các nước khác. Họ đã tiến hành nhiều nghiên cứu trên thực địa trước khi đưa ra kêu gọi hai nước Trung Quốc và Ấn Độ hãy hợp tác vào việc bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên và môi trường của thế giới.
Le Figaro phân tích, với số dân 1,3 tỷ người ở Trung Quốc hay 1,1 tỷ người ở Ấn Độ thì thì tăng trưởng kinh tế của hai nước này sẽ có ảnh hưởng to lớn lên hệ sinh thái toàn cầu. Cho dù hệ số «dấu chân sinh thái »- tức chỉ số tiêu dùng năng lượng và tài nguyên- bình quân đầu người ở mỗi nước trên vẫn còn thấp hơn một người Mỹ từ 4 đến 8 lần. Thế nhưng theo bài báo thì trong vòng 15 năm tới, cái giá phải trả cho những thiệt hại môi trường ở Trung Quốc cũng như Ấn Độ sẽ còn tăng theo nhịp độ tăng trưởng kinh tế.
Nhu cầu sử dụng nước khổng lồ
Các tác giả đưa ra lời kêu gọi nói trên với hai cường quốc kinh tế châu Á đã nhắc lại rằng, Ấn Độ và Trung Quốc còn có 2.400km đường biên giới chung, và hiện còn nhiều tranh chấp về lãnh thổ trên dọc tuyến biên giới chưa giải quyết được. Thế nhưng cả hai nước phải dành ưu tiên hợp tác trong khu vực Hymalaya. Đó chính là nguồn nước khổng lồ mà cả hai đều đang rất cần. Hiện tại nguồn nước ở đây đang có nguy cơ cạn kiệt nghiêm trọng do nhu cầu sử dụng nước cho tưới tiêu nông nghiệp của Ấn Độ và Trung Quốc là rất lớn, nhất là việc quản lý khai thác không có sự phối hợp.
Tình trạng khan hiếm nguồn nước ở Hymalaya sẽ còn có khả năng bùng nổ, khi mà cả hai đều có những dự án thủy điện đầy tham vọng.
Bài báo cho biết, trong vòng 15 năm tới Ấn độ sẽ cho xây dựng thêm 208 đập thủy điện trên các con sông bắt nguồn từ vùng núi này. Về phần mình, Trung Quốc cũng dự tính sẽ xây mới 750 con đập trong khu vực Tây Tạng. Và họ còn dự tính nắn dòng chảy của con sông Brahmapoutre trước khi đổ vào Ấn Độ. Theo các nhà khoa học, nếu thông tin trên được xác nhận thì tranh chấp biên giới Trung-Ấn sẽ mở rộng thành cuộc xung đột nguồn nước.
Các nhà khoa học khẳng định « hai nước có những vấn đề về môi trường vô cùng lớn, đòi hỏi phải có sự hợp tác giữa hai nước; vì mỗi nước phải nhận thức được cái giá phải trả cho môi trường có liên quan với sự phát triển của mình ».
Than đá và dầu mỏ vẫn là nguồn nhiên liệu chủ đạo của hai người khổng lồ
Trong một bài viết khác liên quan đến chủ đề trên. Le Figaro còn nhận thấy « Than đá và dầu mỏ sẽ còn là động lực phát triển của hai người khổng lồ » châu Á này - tựa của bài báo.
Theo tác giả bài báo thì hai người khổng lồ Á châu một mặt vẫn cứ cam kết trên giấy tờ xung quanh vấn đề bảo vệ môi trường, nhưng những việc họ làm thì lại khác. Hai nước này sẽ tiếp tục trong một thời gian dài nữa, tiêu thụ các nguồn năng lượng hóa thạch gây ô nhiễm nặng nề bầu khí quyền trái đất.
Để phục vụ cho thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, Trung Quốc và Ấn Độ đang lao vào cuộc chạy đua tìm kiếm nguồn nguyên vật liệu cơ bản, đặc biệt là tại châu Phi.
Hiện tại 70% năng lượng của Trung Quốc được sản xuất từ than đá. Nguồn chất đốt rẻ tiền nhưng gây ô nhiễm nặng này hiện khá dồi dào ở Trung Quốc, còn 20% bắt nguồn từ dầu mỏ. Trong khi đó Ấn Độ sử dụng than đá để sản xuất 53% năng lượng, còn tỉ lệ của dầu mỏ là 31%. Hiển nhiên đây là hai quốc gia gây ô nhiễm nhiều nhất thế giới. Tờ báo khẳng định, mặc dù cam kết giảm phát khí thải CO2 từ nay đến năm 2020 bằng những con số cụ thể, nhưng hai nước này vẫn sẽ còn phải tiếp tục sử dụng dài lâu nguồn nguyên liệu hóa thạch gây ô nhiễm.
Châu Âu lại thua trong cuộc đấu sinh thái
Le Monde đề cập đến vụ đề nghị xóa bỏ buôn bán cá ngừ trên phạm vi quốc tế do châu Âu đưa ra bị bác bỏ.
Tờ báo nhận thấy:« Sau thất bại ở Copenhagen, Châu Âu lại thua trận ở vụ cá ngừ đỏ ».
Theo bài báo, như vậy là sau thất bại tại Hội nghị thượng đỉnh toàn cầu về khí hậu Copenhagen tháng 12/2009, các nhà ngoại giao châu Âu với cố gắng bảo vệ môi trường lại bị một vố đau nữa trên hồ sơ cá ngừ đỏ tại Doha. Đề nghị của châu Âu cấm buôn bán cá ngừ trên thế giới đã bị Công ước về việc buôn bán quốc tế các loài động thực vật có nguy cơ tuyệt chủng bác bỏ bằng đa số phiếu.
Phân tích nguyên nhân thất bại, xã luận của Le Monde nhận thấy cả hai trường hợp thất bại kể trên, châu Âu luôn đi tiên phong. Cả hai trường hợp đều có có lý do giống nhau, đó là : sự phân hóa trong nội bộ của Liên hiệp châu Âu, tự đề cao vai trò và ảnh hưởng của mình, khả năng thuyết phục và đánh giá đối phương thấp.
Le Monde cho rằng không thể bỏ qua cái quyền được phát triển của những nước nghèo, hay các quốc gia mới trỗi dậy. Nhưng quan trọng là phải làm sao thoát ra khỏi sự đối lập nhau giữa các nước chậm phát triển và các nước phát triển. Nếu không thì các nước nghèo sẽ tiếp tục liên minh với nhau trong các vấn đề môi trường.
Cải cách Y tế của tổng thống Obama trước giờ đến đích
Một chủ đề quốc tế khác được các báo Pháp hôm nay quan tâm nhiều, là công cuộc cải cách y tế của tổng thống Mỹ Obama đang đi vào thời điểm sống còn. Le Figaro đánh giá « Cải cách y tế: một tuần lễ cốt yếu của Obama ». Theo bài báo thì sau suốt một năm ròng theo đuổi không mệt mỏi cuộc đấu tranh chính trị, bây giờ là lúc ông Barack Obama chuẩn bị tiếp đích. Ngày mai quốc hội Mỹ sẽ bỏ phiếu cho dự luật cải cách y tế của Mỹ, một dự án có thể được đánh giá là lớn nhất và cũng là tâm huyết nhất của ông Obama kể từ khi lên làm tổng thống.
Nhà tài phiệt Stanley Ho và hội Tam Hoàng?
Chính quyền Mỹ mới đây đã tố cáo ông Stanley Ho, nhà tài phiệt người Trung Quốc nổi tiếng của giới cờ bạc, có các mối quan hệ với hội Tam Hoàng.
Bài báo cho biết, một cơ quan thuộc chính quyền Mỹ tuần này đã công bố báo cáo trong đó khẳng định « ông vua của ngành cờ bạc » Macao, Stanley Ho có những mối liên hệ chặt chẽ với hội Tam Hoàng, Trung Quốc. Đây không phải là lần đầu tiên người ta gán cho Stanley Ho những mối quan hệ mờ ám với tổ chức tội phạm như kiểu hội Tam Hoàng. Nhưng lần này cáo giác trên được đưa ra từ phía chính quyền Mỹ.
Bản báo cáo trên chỉ rõ Stanley Ho đã chứa chấp, ủng hộ tội phạm có tổ chức trong các sòng bạc của ông ta. Ông Ho còn có những mối liên hệ mật thiết với thành viên hội Tam Hoàng. Nhiều nguồn tin khác còn cho hay có thể Stanlay Ho còn tham gia vào việc rửa tiền cho chế độ Bắc Triều Tiên. Le Figaro còn cho biết thêm, nhân vật này còn là có mối liên hệ chặt chẽ với chính quyền Bắc Kinh, từ năm 2008 Stanley Ho là thành viên của Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc. Ông được chính quyền đánh giá là nhà « ái quốc » khi bỏ tiền túi ra mua lại nhiều món đồ cổ quý giá của Trung Quốc được đem đấu giá trên thế giới, sau đó tặng lại chính phủ.
Năm nay 88 tuổi, Stanley Ho có tất cả 17 người con với 4 bà vợ, gia đình của ông đang ngày càng bắt rễ vào một mạng lưới chính trị và tài chính đầy quyền lực ở Trung Quốc.
Anh Vũ (RFI)