Dân chúng Thái Lan cầu nguyện cho Quốc Vương khỏi bệnh. Ảnh tư liệu tháng 11/2009
The Economist ghi nhận đề nghị đối thoại của chính quyền, trong lúc số người Áo Đỏ trụ lại thủ đô Bangkok, tham gia biểu tình giảm dần. Nhận định của tạp chí Anh là hỗn loạn chính trị có thể tái diễn nếu không có tổ chức bầu cử và một cuộc thảo luận thẳng thắn về tương lai của nền quân chủ. Từ hàng thập kỷ qua, theo tờ báo, đời sống chính trị Thái Lan bị "ốm đau" vì sự thực dụng, với những thoả hiệp tệ hại nhất được nâng lên hàng giải pháp. Các đảng phái tranh giành nhau đẻ nắm quyền, không quan tâm đến đường lối, chính sách, nguyên tắc gì cả. Khi cuộc tranh giành, cãi cọ nhau trở nên gay gắt, thì quân đội can thiệp vào. Điều này đã xẩy ra 18 lần từ khi nền quân chủ lập hiến ra đời vào năm 1932.
Người chủ trì chính thể lộn xộn nhưng vẫn vận hành ở Thái Lan là Quốc Vương rất được kính nể, Bhumibol Adulyadeij. Những người ngưỡng mộ ngài đã dễ dàng chấp nhận hai quan niệm đối chọi nhau, đó là nhà vua vừa đứng bên trên hoạt động chính trị nhưng cũng vừa là người bảo đảm sự ổn định.
Hiện nay, The Economist nhận thấy tính chất thực dụng nói trên đã chuyển biến, dẫn đến sự không khoan nhượng mang tính giáo điều. Cuộc xuống đường rầm rộ phe Áo đỏ ở Bangkok cho thấy rất ít dấu hiệu thoả hiệp.
Quốc Vương Bhumibol không biết sẽ qua đời lúc nào
Tạp chí Anh còn thấy trong không khí căng thẳng hiện nay còn tiềm ẩn một nỗi lo sợ. Đó là Quốc vương Bhumibol, 82 tuổi, cho dù người ta nói ông vẫn khoẻ nhưng không biết ông ra đi lúc nào. Việc thừa kế có thể diễn ra một cách không êm thắm, càng làm tăng thêm mối đe doạ bất ổn định do cuộc đọ sức chính trị hiện nay.
Về những khiá cạnh tích cực trong trình hình căng thẳng hiện nay, tạp chí Anh liệt kê một số yếu tố: tình hình không bạo động, phe ủng hộ chính quyền đã ngồi yên trong những ngày qua. Thị trường chứng khoán Bangkok vẫn tăng lên.
Số lượng người biểu tình dự kiến một triệu người thật ra chỉ khoảng hơn 100.000, việc đổ máu trước tư dinh thủ tướng Thái đã làm cho người ta sởn gáy. Theo The Economist thủ tướng Abhisit có lý khi không nhượng bộ trước sức mạnh, trước luật của đường phố, đòi hỏi giải tán ngay Quốc hội. Ông muốn chờ đợi một thời gian để đưa ra trong trật tự, một lịch trình cho một cuộc bầu cử mới.
Nhưng tình hình trước mắt, theo bài báo, nêu bật những khó khăn của chính quyền Thái Lan hiện nay: trước tiên là phe Áo đỏ rất được lòng dân, chứ không chỉ là những người vùng nông thôn Đông Bắc như nhiều người giải thích. Thaksin dù phạm tội tham nhũng, nhưng chính sách trợ giúp người nghèo của ông trước đây rất được dân chúng ưa chuộng, và ngay cả chính quyền hiện tại cũng "vay mượn" một số chính sách của cưụ thủ tướng Thái.
Điểm thứ hai, theo The Economist, là dù sao thì thủ tướng Abhisit lên nắm quyền là nhờ cuộc đảo chính lật đổ ông Thaksin, chính quyền của ông không phải là qua lá phiếu bầu của người dân.
Điểm thứ 3 là hệ thống chính trị Thái không vững vàng chút nào, và điều này chính phủ Bangkok đã gián tiếp công nhận khi cho là cuộc bầu cử không giải quyết được các vấn đề khó khăn của Thái Lan.
Theo tạp chí Anh, nền dân chủ chỉ có thể vận hành khi mà đảng thất cử chấp nhận kết quả thùng phiếu. Nhưng trong trường hợp rất có thể xẩy ra, là trong cuộc bầu cử mới, đảng của ông Abhisit thất cử, phe ủng hộ Thaksin giành phần thắng, thì sẽ lại diễn ra tình trạng như vào năm 2006 và 2008, tức là đảo chính, quân đội và những thành phần dân sự ưu tú liên minh với nhau bác bỏ kết quả không thuận lợi. Tình hình bất ổn định lại kéo dài.
Yếu tố thứ 4 mà tạp chí Anh xem là quan trọng nhất, như nói trên, là vấn đề tương lai nền quân chủ, vấn đề thừa kế có thể sẽ không êm ấm. Đây là nỗi lo sợ thầm lặng, mà người Thái có thể bàn tán kín đáo với nhau, nhưng tránh không nêu lên một cách công khai. Tạp chí Anh, đặt các cuộc biểu tình, đọ sức với chính quyền trong bối cảnh lo sợ này. Hiện nay thì chính quyền Abhisit được hoàng cung hậu thuẫn.
Nhưng vấn đề quan trọng hơn nữa, theo The Economist, là nếu vua Bhumibol ra đi, thì Thái Lan sẽ mất đi một nhân vật có khả năng dung hoà, bảo đảm ổn định. Người thừa kế, Thái tử Vajiralongkorn không được kính nể như cha của ông. Không những thế mà Thái Tử không đươc nhiều người ưa thích và đang bị mang tiếng là muốn xen vào đời sống chính trị.
The Economist nhìn thấy có hai việc mà Thái Lan cần làm : đó là sớm tổ chức bầu cử để có một chính quyền dân cử chính đáng, và biết đâu sẽ dẫn đến việc tản quyền, để người dân điạ phương nghèo không cảm thấy cách xa giới lãnh đạo của họ, không cảm thấy bị bỏ rơi như hiện nay.
Việc thứ hai là phải thảo luận về nền quân chủ. Hoàng cung phải đứng bên trên, không can dự vào đời sống chính trị. Theo tạp chí nếu thảo luận về tương lai của Thái Lan mà không công khai đề cập đến vấn đề này thì đó là giảm thiểu vai trò của định chế quan trọng này của Thái Lan.
Cho đến giờ theo The Ecconomist, nhắc đến vai trò nhà vua, là phạm tội khi quân. Nhưng The Economist cho đây là điều cần phải làm và cũng vì quyền lợi của nền quân chủ Thái Lan. Vì vấn đề rất nhạy cảm này, The Economist cho biết số báo tuần này bị cấm phát hành ở Thái Lan.
Thất bại dự báo của cánh hữu trong cuộc bầu cử cấp vùng
Bầu cử cấp vùng ở Pháp, đương nhiên là chủ đề quan trọng nhất đối với các tạp chí Pháp. Các tờ báo và tạp chí ra cuối tuần đều chờ đợi một tỷ lệ đi bỏ phiếu thấp kỷ lục cho dù những lời vận động cử tri đã vang lên trong suốt tuần qua, đặc biệt là ở cánh hữu, đảng cầm quyền.
Theo các cuộc thăm dò dư luận mới đây, thì không đầy một nửa củ tri Pháp đến phòng phiếu hôm 21/3. Đối với các báo, đảng cánh hữu cầm quyền sẽ thua, vấn đề là chờ xem là họ sẽ thua đến mức độ nào.
Tờ Le Nouvel Observateur chơi chữ trên tên của tổng thống Pháp với hàng tựa ''Sar K.O'', Trong môn quyền Anh K.O có nghiã là bị đo ván.
Tạp chí L'Express thì nêu câu hỏi: Tổng thống Sarkozy sẽ đưa ra chiến lược gì sau sự trừng phạt của cử tri.
Tuần báo Journal du Dimanche, cũng nêu một số câu hỏi về những gì sẽ xẩy ra sau ngày bỏ phiếu vòng hai, và nhìn thấy trước tiên chắc chắn là sẽ có thay đổi trong chính phủ, và chờ xem cuộc cải tổ nội các ở Pháp sâu rộng đến mức nào.
Mai Vân (RFI)