Ít nhất 37 người thiệt mạng và trên 70 người bị thương trong hai vụ nổ xảy ra dưới hệ thống tàu điện ngầm (Metro) Moscow sáng thứ Hai.
Lực lượng cứu thương tại trạm xe điện ngầm Loubianka sau vụ nổ sáng ngày 29/3. Reuters / A. Natruskin
Vụ đầu tiên xảy ra tại ga Lubyanka ngay trung tâm thành phố, làm 25 người chết.
Thông tấn xã Tass cho hay vụ thứ hai là tại ga Park Kultury (Công viên Văn hóa), ít nhất 12 người thiệt mạng.
Phát ngôn viên của Bộ chuyên trách các vụ khẩn cấp nói tại ga Lubyanka 14 người chết trong tàu điện ngầm và 11 người trên sân ga.
Bà Irina Andrianova nói: "Toa thứ hai của một đoàn tàu điện ngầm dừng tại ga Lubyanka, lúc 07:56 giờ sáng (10:56 giờ Việt Nam), đã phát nổ."
"Không xảy ra cháy. Các nhân viên cứu nạn và cứu hỏa Moscow hiện đang làm việc tại hiện trường."
Trụ sở chính của Cơ quan Tình báo Liên bang Nga (FSB) nằm ngay phía trên ga Metro.
Đánh bom liều chết
Vụ nổ thứ hai xảy ra chỉ 40 phút sau vụ thứ nhất, vào lúc 08:38 giờ Moscow (11:38 giờ Việt Nam).
Nhà chức trách ở thủ đô nhận định đây là một vụ khủng bố.
Phóng viên BBC Rupert Wingfield Hayes tại Moscow nói chưa có cá nhân hay tổ chức nào đứng ra nhận trách nhiệm, nhưng dường như vụ nổ bom này được sắp đặt một cách có tổ chức.
Metro ở Moscow là một hệ thống giao thông công cộng được sử dụng nhiều nhất trên thế giới, với 5,5 triệu hành khách/ngày.
Phóng viên của chúng tôi cũng cho rằng nghi vấn trước hết sẽ được đặt lên các nhóm dân quân Hồi giáo ở vùng Bắc Kavkaz.
Hãng thông tấn Interfax trích nguồn công tố viện nói các thông tin mới cho thấy cả hai vụ nổ có thể đều là đánh bom tự sát.
Trong những tuần qua, chiến dịch chống dân quân của Nga đã thu nhiều kết quả. Riêng trong tháng Hai, ít nhất 20 phiến quân đã bị tiêu diệt ở Ingushetia.
Metro Moscow bị tấn công một lần hồi tháng 02/2004, làm 39 người chết tại gần ga Paveletskaya.
Sáu tháng sau đó, một kẻ đánh bom cho nổ tung bên ngoài một ga metro khác, làm 10 người chết. Cà hai vụ này bị cho là do phiến quân Chechnya thực hiện.
Theo BBC
*
Nga cam kết sẽ tiêu diệt các thủ phạm vụ đánh bom
Tổng thống Nga Dimitri Medvedev đã đến thăm trạm xe điện Lubyanka, nơi xảy ra vụ nổ thứ nhất, và đặt một vòng hoa tưởng niệm tại đây. Ông gọi những kẻ chịu trách nhiệm về vụ nổ là những “con thú vật”, sẽ bị tiêu diệt.
Trong khi đó Thủ tướng Nga Vladimir Putin, trước đó đã cắt ngắn một chuyến đi thăm Siberia để trở về Moscow, tuyên bố rằng nhà nước sẽ làm tất cả những gì có thể làm được để tìm và trừng phạt “những kẻ phạm tội.”
Hiện chưa có ai, hoặc tổ chức nào lên tiếng nhận trách nhiệm về các vụ đánh bom này. Tuy nhiên nhà chức trách Nga đã quy lỗi cho các phần tử đấu tranh Hồi giáo từ vùng Bắc Caucase, một khu vực bao gồm cả Chechnya.
Qua một cuộc điện đàm, Tổng Thống Hoa Kỳ Barack Obama nói với Tổng Thống Dimitri Medvedev của Nga rằng Hoa Kỳ “sẵn sàng hợp tác với Nga để đưa ra trước công lý những kẻ đã thực hiện cuộc tấn công này.”
Giới lãnh đạo thế giới đã gửi đến Moscow những thông điệp bày tỏ sự phẫn nộ của họ và chia buồn với nhân dân Nga. Thủ Tướng Đức Angela Merkel bày tỏ sự bàng hoàng và ghê sợ của bà về các vụ đánh bom, trong khi Tổng Thống Sarkozy của Pháp so sánh các vụ nổ ấy với các vụ tấn công khủng bố ngày 11 tháng 9 năm 2001, tấn công Hoa Kỳ.
Tổng thư ký Ban Ki-moon nói ông tin rằng nhà chức trách Nga sẽ mang ra trước công lý những kẻ đã thực hiện “các cuộc tấn công khủng bố ghê sợ này”.
Hồi tháng trước, một thủ lãnh hàng đầu của Chechnya, ông Doku Umarov, cam kết sẽ đưa trận chiến đòi độc lập cho Chechnya đến các thành phố của Nga.
Thứ Ba được tuyên bố là một ngày cả nước để tang tại Nga.
Nga nghi cho Bắc Caucase trong vụ đánh bom xe điện ngầm
Các giới chức cao cấp của Nga nói rằng các phần tử khủng bố ở vùng Bắc Caucase có thể đứng sau hai vụ nổ gây chết người đã làm chấn động hệ thống xe điện ngầm Moscow trong giờ cao điểm buổi sáng hôm 29/3. Hai tay đánh bom tự sát nữ bị nghi là đã thực hiện những vụ đánh bom đã khiến 36 người thiệt mạng và làm mấy chục người khác bị thương. Từ Moscow, thông tín viên VOA Peter Fedynsky gửi về bài tường thuật sau đây:
Các vụ nổ xảy ra trong giờ cao điểm buổi sáng ở trung tâm Moscow. Vụ thứ nhất tại trạm xe điện ngầm Lubyanka gần trụ sở Sở Mật vụ Nga, còn gọi tắt là FSB, hậu thân của cơ quan KGB thời Xô Viết. Vụ thứ nhì xảy ra 40 phút sau tại trạm Công viên Kultury gần Công viên giải trí Gorky nổi tiếng của thành phố.
Trong một cuộc họp tại điện Kremli được truyền hình, Giám đốc FSB Alexander Bortnikov tuyên bố thông tin sơ khởi cho thấy thiết bị thứ nhất chứa lượng chất nổ tương đương với 4 kilogram TNT, lượng chất nổ trong vụ thứ nhì lên tới 2 kilogram. Ông Bortnikov cũng đưa ra một động cơ có thể có.
Ông Bortnikov nói rằng báo cáo sơ khởi của FSB về vụ tấn công nêu ra sự can dự của các tổ chức khủng bố từ vùng Bắc Caucase. Ông nói cơ quan của ông sẽ coi đây là báo cáo thực tế bởi vì các bộ phận cơ thể của hai nữ đánh bom tự sát tìm thấy tại hiện trường cho thấy họ có liên hệ với Bắc Caucase.
Phó chủ tịch Quốc hội, ông Alexander Torshin, nói với thông tấn xã Interfax rằng việc chọn trạm Lubyanka không phải là ngẫu nhiên, bởi vì các nhân viên FSB đến nơi làm việc qua trạm này.
Ông Torshin cũng nêu ra một liên hệ đến vùng Bắc Caucase với nhận định là các vụ đánh bom có thể là để trả đũa cho vụ hai thủ lãnh phiến quân trong vùng bị hạ sát đã được loan báo trong tháng này. Cả hai bị cáo buộc là có liên hệ với Doku Umarov, một thủ lãnh hồi giáo ở Chechnya bị Nga truy nã về tội khủng bố, bắt cóc và giết người.
Chưa ai nhận trách nhiệm, nhưng những vụ đánh bom tự sát lần trước ở Moscow cách đây 6 năm bị quy trách cho các phần tử nổi dậy ly khai đòi độc lập cho Chechnya.
Nga đã chiến đấu với Chechnya trong 2 cuộc chiến kể từ thập niên 1990 – cuộc chiến mới nhất nhằm dập tắt chủ nghĩa ly khai trong vùng kể từ khi bị Nga chính phục vào thế kỷ thứ 19.
Cư dân ở Chechnya và các nước cộng hòa trong vùng Caucase than phiền về nạn tham nhũng và thất nghiệp tràn lan. Nhiều người qua Nga để tìm việc làm.
Xe cộ lưu thông vốn đông đúc ở Moscow đã bị ngừng lại ở nhiều nơi vào lúc hành khách đi xe điện ngầm đi tìm các phương tiện chuyên chở khác.
Tin tức ở Moscow cho hay các tài xe xe taxi đã tăng giá và nhiều người đành phải đi bộ.
Peter Fedynsky (VOA)