Các nhân viên một ngân hàng tại tỉnh Sơn Tây đang đếm tiền. Ảnh: REUTERS/Stringer
Sự kiện Ngân khố Hoa Kỳ vào tối thứ bảy tuần trước bất ngờ tạm hoãn vô thời hạn bản báo cáo bán niên về tỉ giá hối đoái thế giới, dự kiến sẽ được công bố trước ngày 15/4, đã được nhật báo cánh hữu Le Figaro và Libération cánh tả ra ngày 5/4 cùng chú ý.
Phụ trang kinh tế của Le Figaro cho biết, sự kiện đáng ngạc nhiên này diễn ra sau khi tổng thống Mỹ Obama đã nói chuyện rất lâu qua điện thoại với ông Hồ Cẩm Đào hôm thứ sáu. Cả hai vị nguyên thủ đều muốn có mối quan hệ kinh tế và thương mại « lành mạnh và ổn định ».
Bản báo cáo nói trên đánh giá chính quyền Bắc Kinh đã lợi dụng việc đồng nhân dân tệ được định giá ở dưới giá trị thật của nó, để đẩy mạnh xuất khẩu hàng Trung Quốc. Tỉ giá hối đoái 1 đô la đổi được 6,83 nhân dân tệ được ấn định vào năm 2008, vốn được tính toán theo rổ tiền tệ của năm 2005, được xem là thấp một cách giả tạo. Một số nhà kinh tế Mỹ cho rằng, tỉ giá này đang ở 40% dưới giá trị thật, nhờ đó mà hàng Trung Quốc giá rẻ có thể tràn ngập thị trường thế giới. Nhưng theo Bắc Kinh, thì tỉ giá này phù hợp với tình hình kinh tế hiện nay của Trung Quốc.
Đối thoại hơn là đối đầu
Theo nhận định của Libération, thêm một lần nữa chính quyền Mỹ đã chọn lựa đối thoại hơn là đối đầu. Ông Barack Obama còn nhiều chủ đề nóng bỏng khác cần phải giải quyết với Bắc Kinh. Tổng thống Mỹ đã thuyết phục ông Hồ Cẩm Đào tham gia hội nghị thượng đỉnh về an toàn hạt nhân, được tổ chức vào ngày 12 và 13 tháng tư tại Washington. Ông Obama cũng muốn Bắc Kinh dự phần vào một nghị quyết của Liên Hiệp Quốc nhằm trừng phạt Iran, mà điều này khó thể xảy ra nếu Washington nặng lời với Bắc Kinh. Libération nhận xét, dù sao đi nữa, Quốc hội Hoa Kỳ vẫn tiếp tục tạo áp lực trên vấn đề này. Dân biểu phe Dân chủ Sander Levin cho rằng, việc hoãn lại báo cáo chỉ là tạm thời, và trong khuôn khổ một mục tiêu nhất định. Còn phía đối lập Cộng hòa thì quyết liệt hơn. Thượng nghị sĩ Chuck Grassley tuyên bố: « Tất cả mọi người đều biết rằng Trung Quốc cố tình giữ giá đồng tiền của mình ở mức thấp nhằm cạnh tranh bất chính trong thương mại quốc tế. Nếu muốn người Trung Quốc nghiêm túc hơn, thì chúng ta phải nói công khai với họ ». Quốc hội Mỹ vẫn còn « thủ » cho mình một dự án luật cho phép đánh thuế cao trên hàng Trung Quốc, nếu Bắc Kinh vẫn kiên quyết giữ tỉ giá cũ.
Le Figaro nói thêm, cuối tháng này sẽ diễn ra hội nghị bộ trưởng tài chính các nước G20 tại Hoa Kỳ, và tháng 5 tới là cuộc Đối thoại song phương về chiến lược và kinh tế lần hai, trong đó hai bên sẽ bàn bạc rất nhiều vấn đề. Theo phân tích của Le Figaro, thì có lẽ người Mỹ muốn để ngỏ cửa cho Trung Quốc tự ấn định lại tỉ giá, vì Washington không muốn làm Bắc Kinh mất mặt.
Cũng theo tờ báo, thì ông Hồ Cẩm Đào thừa biết là phải định lại tỉ giá đồng nhân dân tệ. Ngân hàng Trung ương Trung Quốc tỏ ra ủng hộ việc này, và từ mấy ngày qua, nhiều nhà kinh tế Trung Quốc đã công khai kêu gọi nâng tỉ giá lên. Như thế, giá hàng nhập khẩu sẽ rẻ hơn, sức mua của người dân Trung Quốc sẽ tăng cao; đây là một điểm rất quan trọng đối với Bắc Kinh nếu muốn kích thích tiêu thụ nội địa, để bớt lệ thuộc vào xuất khẩu. Le Figaro kết luận, khi áp dụng chính sách hòa hoãn, Hoa Kỳ sẽ giúp Trung Quốc giữ được thể diện, đồng thời vẫn đạt được những gì mình muốn.
Châu Âu: Cần thức tỉnh nếu không muốn các nền kinh tế khác qua mặt
Cũng trong lãnh vực kinh tế, nhật báo Le Monde tỏ ra ưu tư về tình hình kinh tế châu Âu trong quý 1 năm nay vẫn còn u ám. Trong bài xã luận mang tựa đề: « Châu Âu, hãy thức tỉnh ! », tờ báo nhận xét, không thể đổ thừa cho tình hình kinh tế chung trên thế giới. Tại Hoa Kỳ, công ăn việc làm đang tăng trở lại. Số lượng máy IPad của hãng Apple bán ra vào cuối tuần qua cho thấy Mỹ vẫn thống trị trên lãnh vực khoa học kỹ thuật. Còn tổng thống Mỹ Obama sau thắng lợi về cải cách bảo hiểm y tế và hiệp ước giải trừ vũ khí nguyên tử với Nga, đang lấy lại uy tín. Và nhất là một châu Á đang vươn lên vẫn tiếp tục tỏ ra miễn nhiễm với cuộc khủng hoảng.
Tỉ lệ tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc được dự đoán là từ 8 đến 12%, Ấn Độ ít nhất 7,5%, và cả châu Á đang được hai đầu tàu này kéo đi. Cho dù có những xung đột trong lịch sử, nhưng trong khi châu Âu mải mê tranh cãi về việc cứu nền kinh tế Hy Lạp, thì một Quỹ Tiền tệ châu Á đã được hình thành với khoảng 120 tỉ đô la. Như thế trong tương lai, châu lục này sẽ bớt lệ thuộc vào Quỹ Tiền tệ Quốc tế, mà họ cho là quá thân phương Tây.
Các công ty châu Á cũng tỏ ra hết sức năng động. Tập đoàn Geely của Trung Quốc đã mua lại Volvo của Thụy Điển, tập đoàn Bharti của Ấn Độ đang đứng thứ 10 đã vọt lên hàng thứ 5 toàn cầu về dịch vụ điện thoại. Còn các tập đoàn Hàn Quốc đang làm mưa làm gió trong lãnh vực nguyên tử phục vụ mục đích dân sự tại các nước vùng Vịnh, trong khi các công ty Pháp bất lực. Tổng giám đốc Total đã nhận xét: « Do nghi kỵ và thiếu hiểu biết, chúng ta đang đẩy Trung Đông vào vòng tay của châu Á. »
Nhưng không chỉ có mình châu Á, mà tổng thống Lula của Braxin cũng đã thành công trong việc nâng cao vị trí đất nước ông trên trường quốc tế. Từ một quốc gia phải ngửa tay đi vay Quỹ Tiền tệ Quốc tế, nay Braxin đã có thể đưa ra một chương trình đầu tư quy mô lên đến 600 tỉ euro trong vòng 6 năm.
Le Monde phàn nàn, trong khi đó châu Âu vẫn chưa có khả năng vạch ra được một tầm nhìn cho tương lai. Tờ báo nhắc lại lời cảnh báo của ông Dominique Strauss-Kahn, giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế, về nguy cơ nền kinh tế châu Âu sẽ tụt hậu, trở thành hạng hai thay vì được xếp trong các nền kinh tế hàng đầu. Le Monde cho rằng sẽ là sai lầm nếu bỏ qua tiếng chuông cảnh tỉnh trên đây – con tàu thế giới lại tiến bước, và châu Âu sẽ ngậm ngùi đứng lại trên sân ga.
IPad: Thành công ngoạn mục trong ngày đầu tiên tung ra thị trường
Trên lãnh vực khoa học kỹ thuật, các báo Pháp ra hôm 5/4 đều quan tâm đến hiện tượng IPad, chiếc máy đa năng của hãng Apple vừa bắt đầu được tung ra thị trường vào thứ bảy tuần rồi tại Mỹ. Theo Le Monde, IPad đã mở đầu cho một kỷ nguyên mới trong thế giới tin học. Chiếc máy này có màn hình cảm ứng rộng bằng khuôn khổ một tờ tạp chí, nặng chỉ có 680g và dày 1,3 cm ; có thể trữ một lượng thông tin lên đến 64 giga. Nó vừa có các chức năng của máy vi tính, vừa có chức năng phục vụ giải trí như chơi trò chơi điện tử, xem phim, đọc sách…và nhiều công dụng khác nữa ; tức là vừa là chiếc ti-vi, vừa là máy chơi game, là sách điện tử. IPad đang là đối thủ cạnh tranh của loại máy tính xách tay mini, tuy nhiên theo Le Monde, thì hãy còn nhiều thử thách cho thị trường sản phẩm điện tử đa năng này. Cho dù không hề quảng cáo, sự ra đời của IPad đã tạo nên một làn sóng tranh mua.
Phóng viên của Le Figaro tại New York đã mô tả lại cảnh đổ xô mua máy IPad vào ngày đầu tiên tại đây. Có đến 300.000 chiếc IPad đã được bán ra, với giá từ 499 đến 699 đô la tùy theo model. Có người đã khăn gói đến ngủ tại chỗ từ ba ngày trước đó, nhiều người khác thì dậy từ sáng tinh mơ để xếp hàng mua, còn những người tinh ranh hơn thì đặt hàng trước và yêu cầu giao tận nhà. Các nhân viên Apple mặc đồng phục vỗ tay chào đón các khách hàng mới, còn những ai vừa mua được đều giơ cao chiếc máy, chẳng khác nào đang cầm chiếc cúp bóng đá thế giới. Một chuyên gia ước tính số máy bán ra vào thứ bảy tuần rồi lên đến 600 đến 700 ngàn chiếc. Tuy con số chính thức vừa được công bố hôm nay là 300 ngàn chiếc, nhưng dù sao đây cũng là một thành công rực rỡ nếu so với đợt lăng-xê IPhone trước đây, và một số nhà phân tích của Wall Street lạc quan dự đoán, con số máy bán được sẽ lên đến 5 triệu chiếc. Mỗi người chỉ được mua tối đa hai chiếc IPad, nhưng có một số người đã sẵn sàng bán lại kiếm lời. Ngay buổi chiều hôm đó, trên trang eBay, những chiếc IPad đã được rao bán với giá từ 700 đến 1.100 đô la.
Giáo hội Công giáo: Niềm vui và nỗi đau qua những xì-căng-đan
Nhân dịp lễ Phục Sinh, Le Figaro cũng bình luận về tác động của các xì-căng-đan mà Giáo hội Công giáo đang gặp phải. Theo tờ báo, thật bất công nếu đổ toàn bộ trách nhiệm cho Đức Giáo Hoàng Bênêđictô 16, và các Đức Hồng Y đang công khai bày tỏ sự ủng hộ ngài. Nhắc lại rằng riêng tại Pháp, có 20.000 linh mục và tu sĩ, trong đó có khoảng 30 người đang thụ án vì tội lạm dụng tình dục trẻ em; tờ báo cho rằng không thể vì một thiểu số mà quên đi những nỗ lực của hàng ngàn tu sĩ khác tại các nhà tù, các vùng ngoại ô, các xóm đạo trên khắp năm châu ; những người đang xả thân vì người khác ở Haiti, Irak, Pakistan…Như lời thuyết giảng của Đức giáo hoàng trong buổi lễ phục sinh: « Giáo hội luôn đi cùng với lịch sử, với niềm vui và hy vọng, với nỗi đau và sự khắc khoải ».
Thụy Mi (RFI)