Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk và Thủ tướng Vladimir Poutine (Reuters)
Katyn là khu rừng nằm ở phía tây nước Nga, nơi cách đây 70 năm đã diễn ra vụ 22 nghìn sĩ quan Ba Lan bị công an mật của Liên Xô sát hại hàng loạt. Vụ thảm sát diễn ra năm 1940, đến năm 1943 bị phát giác. Tuy nhiên người Nga đã đổ trách nhiệm cho phát xít Đức. Cho đến tận bây giờ, Nga vẫn còn rất khó khăn trong việc nhận trách nhiệm vụ thảm sát.
Đó cũng là một trong những lý do khiến quan hệ hai nước trở lên nặng nề. Đây là lần đầu tiên Matxkơva mời một thủ tướng Balan đến Katyn dự lễ tưởng niệm các nạn nhân một cách chính thức. Sự kiện này mang một ý nghĩa biểu tượng chính trị cao. Từ Matxcơva, thông tín viên Alexandre Billette cho biết thêm thông tin:
Cuộc viếng thăm của thủ tướng Putin cùng với thủ tướng Ba Lan Donald Tusk để tưởng niệm các sĩ quan Ba Lan bị thảm sát tại Katyn mang ý nghĩa biểu tượng đối với hai phía. Trước hết, đây là lần đầu tiên một thủ tướng Ba Lan tới Katyn một cách chính thức, chứ không phải là riêng tư như những lần trước, và đặc biệt đây là lần đầu tiên một nhà lãnh đạo Nga đến thăm chính thức nơi này.
Hành động tưởng niệm của thủ tướng Putin chỉ là bước đi đầu tiên. Cần phải nhắc lại rằng vụ thảm sát Katyn là một vấn đề gai góc. Điều không gây bất ngờ là thủ tướng Putin sẽ đưa ra lời xin lỗi nhân danh nước Nga.
Ngành tư pháp Nga đã bỏ qua vụ thảm sát. Một cuộc điều tra đã được tiến hành từ năm 1990 đến 2000, nhưng không mang lại kết quả. Những người chịu trách về vụ thảm sát đã được nhận diện, và chính những người này cũng công nhận Katyn là một tội ác chiến tranh.
Mọi chuyện được cải thiện dần dần. Tuần trước bộ phim về Katyn của đạo diễn Ba Lan Andrzej Wajda, đã ra mắt công chúng Nga trên một kênh truyền hình của nhà nước. Tuy nhiên, xét lại quá khứ là việc rất khó ở Nga. Nhiều người chống lại chuyện này, nhất là những người cộng sản, vẫn luôn luôn gán cho người Đức là thủ phạm vụ thảm sát Katyn.
Anh Vũ - Trọng Thành (RFI)