Điểm báo Quốc tế

Hòn đảo nhân tạo Palm Jumeirah. Nguồn: realestatechannel.com

Đặc phái viên của Libération tại Dubai trong một bài báo dài hai trang hôm 8/4 đã tả lại thực trạng hòn đảo nhân tạo Palm Jumeirah, niềm tự hào và biểu tượng cho tham vọng của Tiểu vương quốc Ả rập thống nhất, nay trở thành dấu hiệu của sự suy tàn.

Mọi thứ đều "made in China"

Ông Nejib Zbiri là một trong những cư dân đầu tiên dọn đến Palm Jumeirah, một hòn đảo nhân tạo nằm trong dự án ba hòn đảo mang hình cây cọ trong vịnh Persique. Một vila hai tầng lát đá cẩm thạch, trên diện tích đất gần 700m2, có hồ bơi riêng dù biển chỉ cách có 20m; với cái giá tương đương 500 ngàn euro, quá rẻ vào thời điểm năm 2003. Nhưng ngay hôm đầu tiên đã có những ngạc nhiên không thú vị chút nào. Khi bật đèn phòng ngủ, thì đèn toa-lét lại sáng. Tất cả trang thiết bị trong nhà đều là hàng Trung Quốc, từ hệ thống điện, nước cho đến gạch lát nền nhà. Hầu hết những người mua nhà đều phải cho làm lại hệ thống điện, và chưa đến hai năm sau đã phải thay toàn bộ gạch lát hồ bơi. Thậm chí ban-công của một nhà hàng xóm ông Zbiri đã bị sập sau các trận mưa lớn mùa đông năm ngoái. Khi khiếu nại, thì lại được chỉ sang công ty xây dựng, mà công ty này đã bị phá sản, nên chủ nhân ngôi nhà đành phải bỏ tiền túi ra sửa chữa. Các vila nằm sát cạnh nhau vì tất cả những khoảng xanh giữa các ngôi nhà như trên ma-két lúc đầu đều bị dẹp bỏ để tiết kiệm. Các trung tâm thương mại cũng không được xây dựng như đã hứa, nên phải lái xe đi xa đến bảy cây số để mua sắm.

Điều an ủi duy nhất của ông Zbiri, một kỹ sư tin học Pháp gốc Ả rập, là hàng xóm toàn những người có địa vị. Một ông giám đốc địa ốc người Ả rập Xê út, một nhà quản lý người Liban, một doanh nhân Đức…Các ngôi nhà có người ở chỉ chiếm tỉ lệ có 10%, cho dù giá nhà đã được hạ xuống để thu hút giới trung lưu. Còn khách sạn Atlantis 1.500 phòng trên hòn đảo cũng phải hạ giá để có khách. Vào thời điểm khai trương khách sạn này, cuối năm 2008, pháo bông đã được bắn lên bầu trời suốt hơn hai tiếng đồng hồ, tiêu tốn 20 triệu đô la.

Tham vọng và thực tế

Sau khi bán ra những giấc mơ, nay Dubai phải đối diện với thực tại gay go của dịch vụ hậu mãi. Còn chủ nhân của các ngôi biệt thự trên hòn đảo nhân tạo Palm Jumeirah ngoài việc phải trả tiền cho các dịch vụ vệ sinh, dọn rác, bảo vệ…còn phải trả các loại phí tương đương cho chính quyền địa phương để bảo trì đường phố, phí trả cho cảnh sát mà họ chẳng biết để làm gì. Không một công ty nào chịu nhận bảo hiểm cho các ngôi nhà trên đảo, ngoài ra cư dân còn bị cấm trồng cây để tiết kiệm nước. Tệ hơn nữa, một công trình nghiên cứu vào cuối năm ngoái cho biết hòn đảo nhân tạo này đang bị chìm xuống nửa centimet mỗi năm. Tập đoàn địa ốc Nakheel, chủ đầu tư đã cải chính tin trên. Nhưng chính Nakheel cũng đang bị lún sâu trong nợ nần và các vụ kiện tụng.

Tập đoàn này dự kiến xây thêm hai hòn đảo nhân tạo hình cây cọ có quy mô lớn hơn cả Palm Jumeirah, nhưng một dự án vẫn đang trong tình trạng xây dựng, còn dự án kia sẽ chẳng bao giờ thành sự thực. Dự án The World, một chuỗi các hòn đảo nhân tạo khác cũng đang bị ngưng trệ, các đảo này không được bảo trì nên đang xuống cấp. Còn các dự án đầy tham vọng khác như Dubailand, công viên giải trí dự kiến lớn gấp 6 lần Disneyworld; và Waterfront, một phức hợp nhà ở và khu giải trí bên bờ biển lớn hơn cả Hongkong, với các tòa nhà chọc trời cao nhất thế giới…Vào cao điểm của cơn sốt địa ốc, gần như mỗi tháng Nakheel lại đưa ra một siêu dự án. Bên cạnh đó còn có các tập đoàn khác nữa, nhưng giờ đây không ai biết các dự án này đã đi đến đâu, hay vẫn đang nằm trên giấy. Hồi đó, các khách du lịch đến Dubai thường được chào bán nhà đất với điều kiện dễ dàng, chỉ cần đặt cọc trước 5%; người mua được cấp visa cư trú thường xuyên. Một giấc mơ cho những người trung lưu ở Ấn Độ, Pakistan, Iran, muốn tìm một thiên đàng hạ giới trong trường hợp nước mình có lộn xộn.

Cho đến khi khủng hoảng nổ ra vào mùa thu năm 2008. Những người đã đặt cọc chỉ muốn lấy lại tiền chứ không cần được giảm giá. Nhưng tập đoàn Nakheel vốn quá lạc quan, đã cầm cố đất đai để vay những số tiền khổng lồ ngắn hạn, còn công ty xây dựng thay vì mua xi măng lại đi đầu cơ vào nguyên vật liệu…Nhìn chung, mọi người đều đang bị lún sâu vào một vũng lầy chưa có lối thoát, và giấc mơ đang tan vỡ…

ASEAN: Công nghiệp địa phương có thể bị hàng Trung Quốc bóp chết trong trứng nước

Nhìn sang các quốc gia Đông Nam Á, nhật báo kinh tế Les Echos dành một cột báo nhỏ cho hội nghị thượng đỉnh ASEAN lần thứ 16 đang diễn ra tại Hà Nội. Nói về dự định thành lập một cộng đồng kinh tế từ nay đến năm 2015, trong đó người và hàng hóa được tự do dịch chuyển trong cộng đồng này, tờ báo đã cho rằng đây là một dự án không tưởng. Nhận xét này dựa trên những khó khăn trong hội nhập, mà một phần do sự khác biệt giữa các nước Đông Nam Á.

Tổ chức ASEAN tập hợp những quốc gia có trình độ phát triển rất khác biệt. Singapore có thu nhập đầu người lên đến 35.000 đô la, trong khi Cam Bốt và Lào vẫn là những nước nông nghiệp nghèo nàn. Nhưng theo bà Sophie Boisseau du Rocher, một nhà nghiên cứu Pháp, thì hố ngăn cách lớn nhất là về chính trị. ASEAN chỉ là phép cộng đơn thuần của 10 nước. Các chính phủ vẫn đặt lợi ích quốc gia lên hàng đầu. Bằng chứng là các hiệp ước kinh tế giữa các nước thành viên luôn có điều khoản miễn trừ, nhằm bảo vệ các lãnh vực thiết yếu của từng nước. Ông Rodolfo Severino, một cựu tổng thư ký của ASEAN đã cho rằng, các chính phủ cần thoát ra khỏi tầm nhìn hạn hẹp để nâng lên tầm khu vực.

Les Echos nhận định, cũng chính vì thế mà Liên hiệp châu Âu cũng như Hoa Kỳ đều không muốn ký hiệp ước thương mại chung với ASEAN, mà chỉ thương lượng song phương với từng nước. Ngược lại, chỉ có Trung Quốc đã ký hiệp ước tự do mậu dịch với toàn khối, bắt đầu có hiệu lực từ đầu năm 2010. Theo Ngân hàng Thế giới, thì Bắc Kinh sẽ là động cơ kéo các nước trong khu vực ra khỏi khủng hoảng.

Tuy nhiên, thỏa thuận với Trung Quốc cũng đang gây chia rẽ giữa các quốc gia thành viên. Hôm qua, tổng thống Indonesia đã cho rằng, hiệp ước này có thể đe dọa một số ngành công nghiệp địa phương. Nhà nghiên cứu Rocher cũng nhận định tương tự. Theo bà, nếu trong giai đoạn đầu, các nước ASEAN tin rằng có thể hưởng lợi qua một khu vực tự do mậu dịch lớn nhất thế giới với 1,8 tỉ người tiêu thụ; thì sau đó họ sẽ thấy những rủi ro với một nước láng giềng vốn ký thỏa thuận này nhằm bảo vệ lợi ích của mình, hơn là tinh thần hợp tác khu vực. Ngày nay, 80% số giày dép bán ở Việt Nam và Philippines là hàng Trung Quốc. Điều này đã giết chết từ trong trứng nước các tiến trình công nghiệp hóa của hai quốc gia trên.

Tổng thống Pháp Sarkozy và những vụ « đáo tụng đình »

Quay lại với nội tình nước Pháp, nhật báo Libération cánh tả tiếp tục chỉ trích cánh hữu vẫn khăng khăng chủ trương giữ nguyên việc hạn chế mức thuế trần cho người giàu, bất chấp thực tế. Tờ báo cộng sản L’Humanité kêu gọi thành lập một mặt trận công dân để bảo vệ chế độ hưu bổng. Trên lãnh vực kinh tế, nhật báo Les Echos điểm qua những gì mà tập đoàn xe hơi Pháp Renault đang chờ đợi khi liên kết với Mercedes của Đức. Còn nhật báo cánh hữu Le Figaro chú ý đến lời tuyên bố của phu nhân tổng thống Pháp: « Chúng tôi không phải là nạn nhân của bất cứ âm mưu nào ».

Tờ báo ghi nhận, bà Carla Bruni-Sarkozy muốn lật sang một trang mới trước những tin đồn về những khó khăn mà đôi vợ chồng nguyên thủ nước Pháp đang gặp phải. Trả lời phỏng vấn tối qua trên đài Europe 1, bà cho rằng những lời đồn đại lâu nay là vô nghĩa, vụ này chẳng quan trọng gì. Việc tờ báo Chủ nhật đưa đơn kiện không hề dưới áp lực, không có việc cảnh sát điều tra nguồn gốc tin đồn theo yêu cầu của điện Elysée, và bà cựu bộ trưởng Tư pháp Rachida Dati vẫn là bạn bè.

Nhưng tờ Le Monde, sau khi nhắc lại diễn tiến của vụ việc, đã phân tích về những lần tổng thống Nicolas Sarkozy nhờ đến sự can thiệp của ngành tư pháp trong những chuyện riêng tư. Tờ báo nhắc nhở rằng, ông Sarkozy là bạn thân của nhà tài phiệt cổ đông chính tờ báo Chủ nhật, vốn đã không ngần ngại cho tổng biên tập tờ Paris Match trước đây về vườn qua vụ đăng phóng sự ảnh về vợ cũ của ông Sarkozy, bà Cécilia bên cạnh người tình. Viện trưởng Viện Kiểm sát Paris hiện nay cũng chính là người giữ quyền công tố trong vụ Clearstream. Ngành cảnh sát được đặt dưới quyền bộ trưởng Bộ Nội vụ Brice Hortefeux, một trong những người bạn thân thiết nhất của tổng thống. Có điều dường như ông Sarkozy không mấy may mắn trong những vụ đáo tụng đình, từ vụ kiện một nhà báo vì đã tiết lộ tin nhắn riêng của ông gởi cho vợ cũ, việc công ty hàng không Ryanair sử dụng hình ảnh hai vợ chồng ông làm quảng cáo, cho đến vụ Clearstream mà tòa án đã tha bổng cựu thủ tướng Villepin gần đây. Ngay cả vụ đơn giản nhất là vụ lừa đảo thẻ tín dụng mà ông Sarkozy là nạn nhân, cũng đã làm dấy lên tranh cãi về vấn đề khi một tổng thống là nguyên cáo, thì có vi phạm nguyên tắc mọi người đều bình đẳng trước pháp luật hay không.

Thụy Mi (RFI)